شناسایی و رتبهبندی عوامل مؤثر بر نیازهای اطلاعاتی زنان باردار | ||
| علوم و فنون مدیریت اطلاعات | ||
| مقاله 52، دوره 11، شماره 2، تیر 1404، صفحه 361-396 اصل مقاله (3.62 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/stim.2025.12784.2237 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا کریمی* 1؛ محسن اکبرپور2؛ اکوش اوراس3 | ||
| 1دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه قم، قم، ایران. | ||
| 2دانشیار فیزیولوژی ورزشی، دانشگاه قم، قم، ایران. | ||
| 3دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه قم، قم، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: دنیای امروز، دنیایی مملو از پدیدههای ناشناخته است. افراد به منظور افزایش آگاهی نسبت به چنین پدیدههایی و نیز درک جهان پیرامون خود نیازمند اطلاعات هستند، اطلاعاتی که دستیابی به آنها جز از راه جستجو و کاوش میسر نمیشود. مروری بر پـژوهشهـای حـوزه نیـاز اطلاعاتی و رفتار اطلاعیابی، توجه بیشتر به گروههای خاص کاربران طی سالیان اخیـر را نشـان مـیدهـد. یکـی از ایـن گروهها که بررسی رفتار اطـلاعیـابی آنـان از اهمیـت بسـیار برخوردار است، «زنان» یا به تعبیر دیگر «مـادران» هسـتند؛ که سلامت آنان و ارتقا سـطح آگـاهی و دانـش آنهـا تـأثیر شگرف بر جامعه دارد. بارداری و پدیده پدر و مادر شدن، یکی از مهمترین و تغییر دهندهترین رویدادهای زندگی است که به ویژه برای زنان، دورهای حساس و پرچالش به شمار میآید. در این دوران، زنان به مراقبتها و اطلاعات ویژهای نیاز دارند. هدف پژوهش حاضر شناسایی و رتبهبندی عوامل مؤثر بر نیازهای اطلاعاتی زنان باردار است. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ جمعآوری دادهها، یک پژوهش میدانی محسوب میشود. روششناسی این پژوهش کمی و برای تجزیه و تحلیل دادهها از فنون دلفی فازی و مارکوس استفاده شد. جامعه آماری شامل اساتید متخصص در حوزه علم اطلاعات و دانششناسی است. نمونهگیری بر اساس تخصص خبرگان در حوزه نیاز اطلاعاتی (مربوط به زنان باردار) انجام شده و 9 نفر به عنوان نمونه انتخاب گردیدند. حجم نمونه در این مطالعه براساس اصل اشباع تئوریک تعیین شده است. ابزارهای جمعآوری دادهها شامل مصاحبه و دو نوع پرسشنامه (پرسشنامه خبرهسنجی و پرسشنامه اولویتسنجی مارکوس) هستند. میزان اهمیت عوامل پژوهش از طریق نظر خبرگان تعیین شد. پرسشنامه خبرهسنجی بر پایه مرور پیشینه انجام شده و دارای روایی محتوا است. همچنین با استفاده از ضریب محتوایی لاوشه و اخذ نظر از خبرگان، اعتبار و روایی محتوایی عوامل پژوهش تأیید گردید. پرسشنامه دوم، که به روش مارکوس طراحی شده، استاندارد است و روایی آن بهطور قطعی تأمین شده است. برای ارزیابی عوامل پژوهش، سه شاخص اصلی شامل میزان تأثیرگذاری بر رفتار اطلاعاتی، میزان کنترلپذیری و منابع مورد نیاز برای مدیریت عوامل بهکار گرفته شد. این شاخصها از طریق پرکردن پرسشنامه توسط خبرگان به دست آمد. تعداد خبرگان (9 نفر) و تعداد عوامل نهایی (21 عامل) برای این پژوهش مناسب بوده و پرسشنامه اولویتسنجی مارکوس از لحاظ سازگاری و پایایی دارای اعتبار است. یافتهها: عوامل موثر بر نیاز اطلاعاتی زنان باردار براساس مرورپیشینهها و در قالب پرسشنامه در 9 مؤلفه و 33 گویه دستهبندی شد و در اختیار خبرگان قرار گرفت. 33 عامل مورد نظر در ادامه با کاربست روش دلفی فازی غربال شدند . عواملی که عدد دیفازی آنها بیشتر از 7/0 است برای اولویتبندی نهایی با مارکوس انتخاب شدند. 21 عامل دارای عدد دیفازی بالاتر از 7/0 بودند و برای تحلیل نهایی در نظر گرفته شدند. بر اساس امتیازات هر عامل در جدول شماره 7، عوامل حمایتهای اجتماعی: اطلاعات در مورد برنامههای حمایتی و مالی دولتی، اطلاعات در مورد سرویسهای بهداشتی و پزشکی، اطلاعات در مورد بهداشت نوزاد ، اطلاعات در مورد تغذیه مناسب دوران بارداری، اطلاعات در مورد آموزشهای پیش از زایمان، اطلاعات در مورد عوارض بارداری بهترتیب دارای بیشترین اولویت هستند. نتیجهگیری: نتایج نشان داد که تحلیل عوامل موثر نیاز اطلاعاتی زنان باردار نشاندهندهی اهمیت بالای حمایتهای اجتماعی در دوران بارداری است. نیاز به اطلاعات در این زمینهها، بهویژه در دوران بارداری، در واقع بهطور مستقیم با سلامت و رفاه زنان باردار و نوزادان در ارتباط است. هر یک از این عوامل، ابعاد مختلفی از حمایت اجتماعی را در نظر میگیرد که در بهبود کیفیت زندگی و سلامت این گروه از افراد مؤثر است. بنابراین، فراهمسازی و انتشار اطلاعات دقیق و جامع در این زمینهها میتواند نقش مؤثری در بهبود کیفیت زندگی زنان باردار و نوزادان ایفا کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| Keywords: Information؛ ranking؛ information behavior؛ women؛ pregnant؛ information needs | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Identifying and ranking factors affecting the information needs of pregnant women | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Reza Karimi1؛ Mohsen akbarpour2؛ Oraas akush3 | ||
| 1Department of Knowledge and Information Science, University of Qom, Qom, Iran (Corresponding author). | ||
| 2Assosiate Professor, Department of Physical Education, Faculty of Literature and Humanities, University of Qom, Qom, Iran. | ||
| 3Phd student. Knowledge and Information Science, University of Qom | ||
| چکیده [English] | ||
| Objective: Today's world is full of unknown phenomena. In order to pay attention to such phenomena and understand the world around them, people need information, information that cannot be obtained through search and exploration. A review of research in the field of information needs and information-seeking behavior shows that attention has been paid to specific groups of users in recent years. One of these groups, whose information-seeking behavior is of great importance, is "women" or, in other words, "mothers"; whose health and improving their level of awareness and knowledge have a tremendous impact on society. Pregnancy and the important phenomenon of becoming a parent are one of the most important and life-changing events, which are considered sensitive and challenging periods, especially for women. During this period, women need special care and information. The aim of this study is to identify and rank the factors affecting the information needs of pregnant women. Method: The present study is applied in terms of purpose and is considered a field study in terms of data collection. The methodology of this study is quantitative and the Delphi Fuzzy and Marcus techniques were used for data analysis. The statistical population includes professors specializing in information science and epistemology. Sampling was conducted based on the expertise of experts in the field of information needs (related to pregnant women) and 9 people were selected as samples. The sample size in this study was determined based on the principle of theoretical saturation. Data collection tools include interviews and two types of questionnaires (expert survey questionnaire and Marcu’s priority survey questionnaire). The importance of the research factors was determined through the opinions of experts. The expert survey questionnaire was conducted based on a review of the literature and has content validity. Also, the reliability and content validity of the research factors were confirmed by using the Lavosh content coefficient and obtaining opinions from experts. The second questionnaire, which was designed using the Marcus method, is standard and its validity has been definitively ensured. To evaluate the research factors, three main indicators were used, including the degree of influence on information behavior, the degree of controllability, and the resources required to manage the factors. These indicators were obtained by filling out a questionnaire by experts. The number of experts (9 people) and the final number of factors (21 factors) were appropriate for this study, and the Marcus Priority Assessment Questionnaire was valid in terms of consistency and reliability. Findings: Factors affecting the information needs of pregnant women were categorized into 9 components and 33 items based on background reviews and in the form of a questionnaire and were made available to experts. The 33 factors in question were then screened using the fuzzy Delphi method. Factors with a defuzziness score greater than 0.7 were selected for final prioritization with Marcus. 21 factors had a defuzziness score greater than 0.7 and were considered for final analysis. Based on the scores of each factor in Table 7, the social support factors: information about government financial and support programs, information about health and medical services, information about newborn health, information about proper nutrition during pregnancy, information about prenatal education, and information about pregnancy complications have the highest priority, respectively. Conclusion: The results showed that the analysis of the factors affecting the information needs of pregnant women indicates the high importance of social support during pregnancy. The need for information in these areas, especially during pregnancy, is directly related to the health and well-being of pregnant women and newborns. Each of these factors considers different dimensions of social support that are effective in improving the quality of life and health of this group of people. Therefore, the provision and dissemination of accurate and comprehensive information in these areas can play an effective role in improving the quality of life of pregnant women and newborns. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| کلیدواژهها: اطلاعات, رتبهبندی, رفتار اطلاعاتی, زنان, باردار, نیازهای اطلاعاتی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 498 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 73 |
||