از تقابل تا ترکیب؛ تحلیل روایت دانشجویان از آموزش حضوری و مجازی | ||
| پژوهش در روشهای آموزش | ||
| دوره 3، شماره 1 - شماره پیاپی 9، اسفند 1403، صفحه 4-23 اصل مقاله (945.09 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/jrim.2025.11729.1151 | ||
| نویسنده | ||
| نسیم عبداله زاده* | ||
| استادیار گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| گسترش روزافزون استفاده از اینترنت و رسانههای اجتماعی، نظام آموزشی را دستخوش تحولات بنیادین کرده و مباحث گستردهای را پیرامون مزایا، معایب و تأثیرات این فناوریها بر فرایند یادگیری در آموزش عالی، پدید آورده است. پژوهش حاضر باهدف بررسی تقابل میان آموزش حضوری و مجازی و امکان تلفیق این دو شیوه، از بیان تعریفی آموزش حضوری، مجازی و ترکیب این دو، نظریه همگرایی رسانهها و نظریه کنشگر_ شبکه، بهره گرفته است. این مطالعه با استفاده از روش تحلیل روایت، دیدگاهها و تجربیات دانشجویان را بهعنوان ذینفعان اصلی و کاربران این دو شیوه آموزشی مورد بررسی قرار داده است. نمونه این پژوهش شامل ۱۸ نفر از دانشجویان دانشگاه فرهنگیان شهر سنندج بود که به روش هدفمند و ملاکمحور انتخاب شدند. نتایج به دست آمده از مصاحبه نیمهساختیافته با تحلیل شش مرحلهای براون و کلارک، پنج مضمون اصلی را آشکار کرد: «رقابت بر سر میدان آموزش»، «غیرانسانیشدن آموزش»، «ارتقای کیفیتبخشی آموزشی»، «شیوع کرونا و گسترش آموزش مجازی» و «ترکیبیشدن آموزش». این یافتهها نشان داد روایت دانشجویان که متأثر از تجربه آنها در استفاده از رسانههای اجتماعی در یادگیری و آموزش است، متفاوت و گاها متناقض است. آنها بر این باورند که بین دو سبک آموزشی حضوری و مجازی در دانشگاه تقابل و رقابت وجود دارد و شیوع کرونا، بهطور قابلتوجهی به تقویت جایگاه آموزش مجازی کمک کرده است. در این راستا، برخی از مصاحبهشوندگان با بیان این که روند روزافزون آموزش مجازی و استفاده از رسانههای مجازی، جنبههای انسانی آموزش را تضعیف کرده و این امر آموزش را با چالش مواجه نموده است. لذا، غالب مصاحبهشوندگان با تاکید بر ترکیب و استفاده از هر دو سبک آموزشی، راهحل عبور از چالشها و مشکلات هردو روش را در آموزشی ترکیبی و چندرسانهای میدانند. | ||
تازه های تحقیق | ||
یافتۀ پژوهش نشان داد که انعطافپذیری روانشناختی بر فرسودگی تحصیلی اثر مستقیم دارد. دانشآموزان دارای انعطافپذیری روانشناختی بدون پافشاری بر افکار خود در مواجهه با چالشها، مطابق شرایط جدید و متفاوت در مسیر اهدافشان و مطابق با ارزشهایشان عمل میکنند. و این گونه عملکردن مانع از فرسودگی تحصیلی میشود. طبق این یافته میتوان با بالابردن انعطافپذیری روانشناختی دانشآموزان از فرسودگی تحصیلی آنان جلوگیری کرد. یافتۀ دیگر پژوهش نشان داد که خودرهبری بر فرسودگی تحصیلی اثر مستقیم دارد. طبق نتایج این مطالعات با بهکارگیری راهبردهای خودرهبری میتوان فرسودگی تحصیلی در دانشآموزان را کاهش داد. براساس این یافتهها افرادی که در موقعیتهای سخت، بتوانند از راهبردهای خودرهبری استفاده کنند با افزایش میزان خودکارآمدی و خوشبینی که از مؤلفههای اصلی فرسودگی هستند قادر خواهند بود بر فرسودگی غلبه کنند. براساس این یافتهها میتوان با آموزش راهبرهای خودمدیریتی در مدارس و ترغیب دانشآموزان به استفاده از این راهبردها در مسیر تحصیلی خودشان، از ابتلای دانشآموزان به فرسودگی تحصیلی دانشآموزان پیشگیری کرد. یافتۀ دیگر پژوهش نشان میدهد که انعطافپذیری روانشناختی از طریق میانجیگری ذهنآگاهی بر فرسودگی تحصیلی اثر غیرمستقیم دارد. براساس این یافتهها افراد دارای انعطافپذیری روانشناختی میتوانند در هنگام قرارگرفتن در شرایط جدید و متفاوت آن را مشاهده و توصیف کنند و با آگاهی از شرایط جدید مطابق با آن عمل کنند که این موارد موجب افزایش ذهنآگاهی در آنها میشود. در دانشآموزان میتوان با افزایش میزان انعطافپذیری ، میزان ذهنآگاهی را افزایش داد و از این طریق از فرسودگی تحصیلی جلوگیری کرد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که خودرهبری از طریق میانجیگری ذهنآگاهی بر فرسودگی تحصیلی اثر غیرمستقیم دارد. با توجه به یافتههای این فرضیه ، خودرهبری میتواند از طریق میانجیگری ذهنآگاهی بر فرسودگی تحصیلی اثر غیرمستقیم داشته باشد. افراد خودرهبر میتوانند در شرایط چالشبرانگیز منعطفانه برخورد کنند و با مدیریت صحیح از آن شرایط خارج شوند و در واقع با آگاهی از شرایط موجود بهترین راهبرد را برای رفتار خود انتخاب نمایند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آموزش حضوری؛ آموزش مجازی؛ تحلیل روایت؛ دانشجویان دانشگاه فرهنگیان؛ رسانههای اجتماعی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| From Confrontation to Combination: Analyzing Students' Narratives of In-Person and Virtual Instructions | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Nasim Abdolahzadeh | ||
| Assistant Professor, Department of Educational Administration, Farhangian University, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The increasing trend of using the Internet and social media has fundamentally changed education. Controversies about the advantages and disadvantages of using the Internet and social media and their impact on learning have become one of the most important topics in higher education. The present study, by using a definition of face-to-face and virtual instruction and the combination of these two networks - the theory of media convergence and the theory of the actor - has tried to contrast and combine these two types of instructions in the university. Using the method of narrative analysis - the narrative of students as the main beneficiaries and users - on the effectiveness and efficiency of both types of instructions styles at Farhangian University of Sanandaj and with a purposive and criterion-based preferential sampling - 18 people - this issue was analyzed. The results obtained from semi-structured interviews with Brown and Clark's six-step analysis and in the form of main themes - competition over the field of education, dehumanization of instruction, improving educational quality, Corona and the spread of virtual instruction and hybridization of education - showed that the narratives of the interviewees are different and sometimes contradictory, considering their experience of using social media in learning and teaching. They believe that there is a confrontation and competition between the two styles of in-person and virtual instruction in universities and with the spread of Corona, virtual instruction has gained superiority. In this regard, some interviewees stated that the increasing trend of virtual instruction and the use of virtual media have moved towards the dehumanization of education, and this has presented education with challenges. Therefore, most interviewees, emphasizing the combination and use of both educational styles, see the solution to overcome the challenges and problems of both methods in multimedia and hybridization of education. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| in-person instruction, virtual instruction, narrative analysis, Farhangian University students, social media | ||
| مراجع | ||
|
احمدوند، زهرا؛ حیدری نسب، لیل؛ شعیری، محمدرضا. (1391). تبیین بهزیستی روانشناختی براساس مؤلفه های ذهن آگاهی. روانشناسی سلامت، 1(2)، 69-6. اکبرپور بنی، محسن؛ فهیمی، مهدی؛ کاملی، سعید؛ سرکشیکیان، سید مهدی. (1402). اثربخشی تمرینات ذهنآگاهی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر اضطراب شناختی ، جسمانی و انعطافپذیری روانشناختی زنان ورزشکار. رویش روان شناسی،۱۲ (۵).62-53. دهانی، نازنین زهرا و ناستی زایی ، ناصر.(1400). رابطۀ بی علاقگی تحصیلی و اضطراب امتحان با فرسودگی تحصیلی دانشجویان دانشگاه فرهنگیان. مطالعات آموزشی و آموزشگاهی،4(10). 467-449. رستمی، زینب؛ عابدی، محمدرضا؛ بی شوفلی، ویلمار.(1390). هنجاریابی مقیاس فرسودگی تحصیلی مسلش در دانشجویان زن دانشگاه اصفهان. رویکردهای نوین آموزشی، 6 ( 1). 38-21. ساعتی معصومی، فاطمه،؛ جدیدی ، هوشنگ؛ یاراحمدی، یحیی و اکبری، مریم. (1400). اثربخشی برنامه مستخرج از مدل علی درگیری تحصیلی بر فرسودگی تحصیلی. خانواده و بهداشت، 11 ( 3). 23 -11. DOI: 10.22059/japer.2021.278531643536 سجادی، رضا؛ کرمدوست، نوروزعلی؛ درانی، کمال؛ صالحی، کیوان و مقدمزاده، علی. (1396). واکاوی عوامل موفقیت افراد سرآمد در آزمون سراسری. مطالعات برنامۀ درسی آموزش عالی، 8(16). 190-163. شریفی فرد، فاطمه؛ آسایش، حمید؛ نوروزی، کیان؛ حسینی، محمدعلی و طاهری خرامه ، زهرا. (1393). ارتباط انگیزه و فرسودگی تحصیلی در بین دانشجویان پرستاری و پیرا پزشکی دانشگاه علوم پزشکی قم. دانشگاه علوم پزشکی قم، 9(12). 78-72. شهبازیجدا، یحیی. (1393). رابطۀ خودرهبری و توانمندسازی روانشناختی با خلاقیت شفلی دبیران، پایاننامه کارشناسی ارشد مشاروه گرایش شغلی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشگاه محقق اردبیلی. صفرزائی، مهناز؛ عامری، فریده؛ مهرینژاد، سید ابوالقاسم؛ پیوستهگر، مهرانگیز و خدابخشپیرکلانی، روشنک. (1399). ویژگیهای روانسنجی پرسشنامه انعطافپذیری روانشناختی در دانشجویان. پژوهش در سلامت روانشناختی، 14(2). 10-1. عباسی رستمی، نجیبه. (1393). مروری بر نظریه های خودرهبری( مفاهیم و عوامل موثر بر خودرهبری). توسعه مدریت منابع انسانی و پشتیبانی،34(18). 140-123. عبدالمالکی،حسین و خراسانی طرقی، حامد. (1398). ارائه مدل نقش استراتژی های خودرهبری بر توانمند سازی اساتید تربیت بدنی با میانجی گری سرمایه فکری. علوم ورزشی،11(35). 78-73. عربجعفری، مریمسادات؛ ایروانی، راضیه، و فهامی، ریحانه. (1400). پیشبینی فرسودگی تحصیلی براساس نشاط ذهنی, انعطافپذیری روانشناختی و خودکارآمدی تحصیلی دانشآموزان در دورۀ آموزش مجازی. کنفرانس بین المللی روانشناسی، علوم تربیتی و سبک زندگی. مزروقی، رضا و حیدری، الهام. (1392). بررسی رابطه عدالت آموزشی با فرسودگی تحصیلی دانشجویان دانشگاه علوم بهزیستی و توان بخشی. مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی، 10 ( ۳ ). 216-210. موحد نژاد، ساجده ؛ عیسی زادگان، علی و تاجیک، فاطمه. (1400). نقش میانجی انعطافپذیری روانشناختی در رابطه بین کیفیت زندگی و سلامت روان دانشجویان. هشتمین کنگره انجمن روانشناسی ایران. مهدی، الهه؛ سوری، احمد و عینی پور ، جواد. (1401). ارائه مدل تحلیل مسیر ارتباط بهزیستی روان شناختی با سرمایه روان شناختی و انعطافپذیری روان شناختی با میانجیگری ذهنآگاهی در دانشجویان کارشناسی ارشد روانشناسی. مطالعات ناتوانی، 129(12). 9-1. نصر اصفهانی، علی؛ صالح زاده ،رضا و رضایی، محمدصادق. (1395). بررسی رابطه ی میان ویژگیهای شخصیت و استراتژیهای خودرهبری( مطالعۀ موردی: دانشجویان اصفهان). روانشناسی بالینی و شخصیت، 14(2).102-93. نگهداری, سمیه و صیف, محمد حسن. (1401). ارائۀ مدل علی انعطافپذیری شناختی و اعتیاد به شبکههای اجتماعی : نقش واسطهای خودکارآمدی ، بهزیستی روانشناختی و همدلی شناختی در بین دانشآموزان دوره دوم متوسطه شهر شیراز. شناخت اجتماعی, 11(22).65-53. Abbasi Rostami, N. (2013). An overview of self-leadership theories (concepts and factors affecting self-leadership). Development of Human Resources Management and Support, 34(18), 123-140. [In Persian] Abdol Maleki, H., & Khorasani Toroghi, H. (2018). Presenting a model of the role of self-leadership strategies on the empowerment of physical education teachers with the mediation of intellectual capital. Sports Science Quarterly, 11(35), 73-78. [In Persian] Ahmadvand, Z., Heydari Nasab, L., & Shairi. M. R. (2013). Explaining psychological well-being based on the components of mindfulness, Health Psychology, 1(2).60-69. [In Persian] Akbarpour Bani, M., Fahimi ,M., Kameli, S., & Sarkeshikian, M. (2023). The effectiveness of mindfulness exercises based on acceptance and commitment on cognitive anxiety, physical and psychological flexibility of female athletes. Development of psychology, 12 (5). 53-62. [In Persian] Arab Jafari, M., Irvani, R., & Fahami, R. (2021). Predicting academic burnout based on mental vitality, psychological flexibility and academic self-efficacy of students in the course of virtual education. International Conference of Psychology, Educational Sciences and Lifestyle. [In Persian] Baer, R. A., Smith, G. T., Hopkins, J., Krietemeyer, J. & Toney, L.(2006) .Using self-report assessment methods to explore facets of mindfulness. Assessment,13(1). 27-45. Ben-Itzhak, S., Bluvstein, I., & Maor, M. (2014). The Psychological Flexibility Questionnaire (PFQ): Development, Reliability and Validity. WebmedCentral Psychology, 5(4).70-82. Brown, K. W., & Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: Mindfulness and its role in psychological wellbeing. Journal of Personality and Social Psychology, 8(4). 822- 848. Dahani, N. Z., & Nasti Zaei, N .(2021). The relationship between academic apathy and exam anxiety with academic burnout of Farhangian University students. Educational and Educational studies ,4(10). 449-467. [In Persian] Elloy, D., & Patil, V. (2014).Self-Leadership and Burnout: An Exploratory Study. International Journal of Business and Social Science , 5(9),7-13. Hayes, S. C., Luoma, J. B., Bond, F. W., Masuda, A., & Lillis, J. (2006). Acceptance and commitment therapy: Model, processes and outcomes. Behaviour Research and Therapy, 44(1),1-25. Houghton, J. D., & Neck, C. P. (2002). The revised self- leadership questionnaire: Testing a hierarchical factor structure for self- leadership. Journal of Management Psychology, 17 (10), 672-691. Hyun, S., Lee, H., Choi, Y., & Kang, S. (2022). The Effects of Coping Flexibility and Proactive Coping on Academic Burnout of College Students: Focusing on Hierarchical Regression Analysis. Korean Association for Learner-Centered Curriculum and Instruction. Kabat-Zinn, J. (2013). Mindfulness‐based interventions in context: past, present, and future. Clinical psychology. Science and Practice, 10(2), 144-156 . Koppenborg, K. A., Garnefski, N., Kraaij, V., & Ly, V. (2024). Academic stress, mindfulness-related skills and mental health in international university students. Journal of American College Health, 72(3), 787-795. Leupold, C., Lopina, E., & Erickson, J. (2020). Examining the Effects of Core Self-Evaluations and Perceived Organizational Support on Academic Burnout Among Undergraduate Students. Psychological Reports, 12(3), 1260 - 1281. Mahdi, E., Souri, A., & Ainipour, J. (2022). Presenting a path analysis model of the relationship between psychological well-being and psychological capital and psychological flexibility with the mediation of mindfulness in master students of Psychology. Disability Studies, 129(12). 1-9. [In Persian] Malik, H., & Annabi, C. A. (2022). The impact of mindfulness practice on physician burnout: A scoping review. Front. Psychol, 13(9).56-65. Marais, G. A., Lantheaume, S., Fiault, R., & Shankland, R. (2020). Mindfulness-based programs improve psychological flexibility, mental health, well-being, and time management in academics. European Journal of Investigation in Health, Psychology and Education, 10(4), 1035-1050. Mazrooghi, R., Heydari, E. (2012). Investigating the relationship between educational justice and academic burnout of students at the University of Welfare and Rehabilitation Sciences. Journal of Medical Education Studies and Development Center, 10(3), 210-216. [In Persian] Movahednejad, S., Isazadegan, A., & Tajik, F. (2021). The mediating role of psychological flexibility in the relationship between quality of life and mental health of students. The 8th Congress of the Iranian Psychological Association. [In Persian] Nasr Isfahani, A., Salehzadeh, R., & Rezaei, M. (2015). Investigating the relationship between personality traits and self-leadership strategies (case study: Isfahan students). Clinical Psychology and Personality,14(2).102-93. [In Persian] Neck, C. P. & Manz, C. C. (2006). Mastering Self-Leadership: Empowering Yourself for Personal Excellence, 4th ed., Prentice-Hall, Upper Saddle River, NJ. Negahdari, S., & Seif, M. (2022). Presenting a causal model of cognitive flexibility and addiction to social networks: the mediating role of self-efficacy, psychological well-being, and cognitive empathy among secondary school students in Shiraz. Social Cognition, 11(22), 53-65. [In Persian] Rostami, Z., Abedi, M. R., & Schuffli, V. B. (2018). Normization of Maslesh academic burnout scale in female students of Isfahan University. New Educational Approaches, 6(1), 21-38. [In Persian] Saati Masoumi, F., Jadidi, H., Yarahamdi,Y., & Akbari, M. (2021). The effectiveness of the program derived from the causal model of academic engagement on academic burnout. Family and Health Journal, 11(3). 23-11. DOI: 10.22059/japer.2021.278531643536 . [In Persian] Safarzaei, M., Ameri, F., Mehrinejad, S. A., Peivastehgar, M., & Khodabakhsh Pirkalani, R. (2019). Psychometric characteristics of psychological flexibility questionnaire in students, Psychological Health Research Quarterly, 14(2).1-10. [In Persian] Sajadi,R., Karamdoost, N. A., Darani, K., Salehi, K., & Moghadamzadeh, A. (2016). Analyzing the success factors of top people in the national exam. Two Quarterly Journals of Higher Education Curriculum Studies, 8(16), 163-190. [In Persian] Salmela-Aro, K , Savolainen, H. & Holopainen, L. (2008). Depressive symptoms and school burnout during adolescence. Journal of Youth and Adolescence, 6(3). 34-45. Schaufeli, W. B ., Martinez, I.M., Marques Pinto, A., Salanova,M.,&Bakker, A.(2002).Burnout and engagement in university students: A cross – national study. Jornal of cross- cultural Psycology,33(5), 464-481. Sharifi Fard, F; Asaish, H; Nowrozi, K; Hosseini, M and Taheri Khorama, Z. (2013). The relationship between motivation and academic burnout among nursing and paramedical students of Qom University of Medical Sciences. Journal of Qom University of Medical Sciences, 9(12), 72-78. [In Persian] Smithikrai, C., & Smithikrai, B. (2024). Resilience and Self-Leadership as Moderators of Academic Stress and Burnout Among Thai University Students. The Journal of Behavioral Science, 19(1), 18–32. Wei, H., Dorn, A., Hutto, H., Corbett, R., Haberstroh, A., & Larson, K. (2021). Impacts of Nursing Student Burnout on Psychological Well-Being and Academic Achievement.. The Journal of nursing education, 60( 7), 369-376. Yu, W., Yang, S., Chen, M., Zhu, Y., Meng, Q., Yao, W., & Bu, J. (2022). School Psychological Environment and Learning Burnout in Medical Students: Mediating Roles of School Identity and Collective Self-Esteem. Front. Psychol, 13:851912.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 447 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 484 |
||