پژوهشی پیرامون همگرایی دیپلماسی علمی و حکمرانی داده علم، فنّاوری و نوآوری | ||
| علوم و فنون مدیریت اطلاعات | ||
| مقاله 3، دوره 11، شماره 2، تیر 1404، صفحه 33-70 اصل مقاله (4.58 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/stim.2024.10719.2096 | ||
| نویسندگان | ||
| سمیه قویدل* 1؛ فرشید دانش2؛ وحید قره بقلو3 | ||
| 1کارشناس ارشد مدیریت دانش، شرکت خدمات انفورماتیک. | ||
| 2دانشیار گروه مدیریت اطلاعات، مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC)، شیراز، ایران. | ||
| 3دانشآموخته علمسنجی دانشگاه شاهد، نهاد کتابخانههای عمومی زنجان،ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: دیپلماسی علم و فنّاوری بهعنوان یک کاتالیزور در ارتقاء جایگاه کشورها در بسیاری از قلمروها محسوب و بهمثابه پلی میان همکاریهای پژوهشی و فنّاوری لحاظ میشود. حکمرانی داده و اطلاعات، در فرآیندهای سیاستگذاری همچنین الزامات و دستاوردهای این تعاملات نقش داشته و علاوه بر ایجاد آگاهی میتواند موجب راهبری، کنترل و هماهنگی هرگونه اقدام از سوی کشورها، مؤسسات و متخصصان برای کسب و تحقق منافع فردی یا مشترک شود. مدیریت هوشمند دادهها و سیاستگذاری در اینباره با واکاوی و بررسی تحلیلی انتشارات بینالمللی قلمروی گفتهشده برای حاکمیت و دولت دارای اهمیت است. در عصر اطلاعات، دیپلماسی علمی و حکمرانی داده نه تنها میتوانند بهعنوان نیروی محرکهای برای توسعهی پایدار و همکاریهای بینالمللی عمل کنند، بلکه بهعنوان بستری برای تبادل دانش و فناوری، زمینهساز تحولات ژرف در ساختارهای اجتماعی و اقتصادی جهانی نیز هستند. هدف پژوهش حاضر پرداختن به جایگاه همگرایی دیپلماسی علمی و حکمرانی داده در زیستبوم علم، فناوری و نوآوری با روشهای متداول علمسنجی براساس دادههای بینالمللی با دیدگاهی اکتشافی است. روش: پژوهش ماهیتی کاربردی دارد و با بهرهگیری از روشهای علمسنجی از جمله هماستنادی، همنویسندگی و تحلیل نمودار راهبردی، در چارچوب رویکردی اکتشافی مبتنی بر تحلیل ساختار علمی، انجام شده است. دیدگاه اکتشافی، بهعنوان ابزاری برای شناسایی زمینههای تازهای که میتوانند در مرکز توجه پژوهشهای آتی قرار گیرند، استفاده شده است. بنابراین، در این مطالعه، نمودار راهبردی بهعنوان مسیری برای کشف و تسهیل درک روندهای جهانی مرتبط با موضوع مورد بررسی عمل کرده است. کلیه انتشارات مرتبط با موضوع حکمرانی داده و اطلاعات و دیپلماسی علمی در بازه زمانی ۱۹۹۶ تا ۲۰۲۳، از پایگاه «Web of Science Core Collection» که در سه دهه اخیر بهعنوان معتبرترین و قدیمیترین پایگاه استنادی جهان شناخته میشود، استخراج گردید. در نتیجه جستجو بر اساس راهبرد تعیینشده، تعداد ۱۳۶۷ مدرک علمی بازیابی شد. اطلاعات کتابشناختی رکوردها (نویسندگان و کشورها، عناوین مقالات، استنادات، انتشارات و موضوعات) در قالب بلوکهای دادهای و در فرمت تکست استخراج و در نرمافزار مایکروسافت اکسل فراخوانی شد. دادههای واکشیشده با استفاده از نرمافزار تخصصی علمسنجی Biblimetrix R، Microsoft Excel و Vosviewer تحلیل و دیداریسازی شد. یافتهها: بر اساس تحلیلهای انجام شده، انتشارات از روند رو به رشدی در بازه زمانی مورد بررسی برخوردارند. تعداد 1367 مقاله در این زمینه در پایگاه مجموعه هستۀ وبگاه علم نمایه شده است و تعداد 5166 نویسنده با یکدیگر همکاری داشتهاند. همچنین تحلیل دادهها حاکی از آن است که کشورهای انگلستان، آمریکا، چین، کانادا و استرالیا بیشترین سهم تولید علم را در حوزه یادشده از آنِ خود کرده است. در این میان سهم ایران با 4 مدرک کمتر از یک درصد تولیدات علمی بینالمللی بود. «جونز، کِی.اِچ.»[1] فعالترین پژوهشگر در تولید علمی بوده. بیشترین همکاری بین نویسندگانی با پستهای سازمانی مربوط به دانشگاههای آکسفورد، دانشگاه ادینبورگ انگلستان، دانشگاه سوانسی انگلستان انجام شده بود. بیشترین مشارکت در انتشار بروندادهای علمی بین انگلستان با دیگر کشورها شکل گرفته است و مراکز این کشور بیشترین منابع مالی را برای پژوهشهای حوزه حکمرانی داده و اطلاعات و دیپلماسی علم، در اختیار پژوهشگران قرار دادهاند. کلیدواژههای "data governance" (309 همرخدادی)، "science diplomacy" (135 همرخدادی) و "big data" (87 همرخدادی) سه کلیدواژۀ پربسامد شناسایی شدند. پربسامدترین کلیدواژۀ مفهومی در بُعد I نمودار راهبردی قرار گرفته است که نشان از بلوغ مفاهیم این خوشه دارد. بررسی دقیق نمودارهای استراتژیک علمسنجی مشخص کرد که تکرار بالای کلیدواژههای مفهومی در یک حوزه خاص، مؤید استحکام و پذیرش گستردهی آن مفاهیم در اندیشههای علمی است. نتیجهگیری: در این پژوهش چشماندازی متفاوت به دو موضوع همگرایی دیپلماسی علمی و حکمرانی داده نتایجی در برداشت که به سیاستگذاران برای مشارکت، تعامل و نقشآفرینی در امور پژوهشی کمک شایانی میکند. زیرا نتایج به برنامهریزان کمک میکند تا با برنامهریزی براساس یافتههای ارائهشده در این پژوهش به ارتقاء جایگاه دیپلماسی علمی و فنّاوری درخور، با تکیه بر مستندات و یافتههای قابل استناد نائل شوند. گسترش همکاری و تعامل فعال، سازنده و الهام بخش در حوزه علم و فنّاوری با سایر کشورها و مراکز علمی و معتبر در سایهی نتایج مربوط به دیپلماسی که در این پژوهش بدان پراخته شد، تسهیلگر و بهبوددهنده است. مدلها و نقشههای علمی این پژوهش نمایانگر رشد روزافزون فعالیتهای علمی و سازماندهی ساختار فکری و علمی تشکیلدهنده قلمروی موضوعی مورد بررسی بود. با استفاده از ابزارهای علمسنجی، ساختار فکری حاکم بر قلمرو موضوعی دیپلماسی علمی و حکمرانی داده در قالب خوشههای موضوعی و مفهومی مشخص شد و میزان بلوغ و انسجام هر یک از خوشهها در نمودار راهبردی، نشانگر روندهای جهانی جاری مطالعات قلمرو یادشده است. ضمن اینکه به کشف روابط مفهومی پیچیده حاکم بر پژوهشهای معتبر بینالمللی قلمرو یادشده پرداخته شد، زوایای مختلف را روشن ساخته، شکافهای موجود در پژوهشها را برجسته کرده است. نتایج تحلیل، راهگشای برنامهریزان و سیاستگذاران در سازمانها و مراکز فعال برنامههای راهبردی علم، فنّاوری و نوآوری، خواهد بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| علم؛ فنّاوری و نوآوری؛ سیاستگذاری علم و فنّاوری؛ دیپلماسی علم و فنّاوری؛ حکمرانی داده؛ علمسنجی؛ وبگاه علوم؛ مجموعه هسته وبگاه علم | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Study on the Convergence of Scientific Diplomacy and Governance of Data in Science, Technology, and Innovation | ||
| نویسندگان [English] | ||
| somayeh ghavidel1؛ Farshid Danesh2؛ vahid gharebaghloo3 | ||
| 1Ph.D. in Information Science and Knowledge Studies, Master’s in Knowledge Management, Informatics Services Company. | ||
| 2Associate Professor Department of Information Management. Islamic World Science & Technology Monitoring and Citation Institute (ISC), Shiraz, Iran. | ||
| 3M.A. graduate in scientometrics, Iran Public Libraries Foundation, Zanjan, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Purpose: In today’s digital economy, e-commerce has become a cornerstone of modern business, profoundly transforming organizational operations and consumer purchasing behavior. Online shopping platforms have been central to this shift across various industries. One particularly notable area of transformation is the online food delivery sector. Among the leading platforms in this space is SnapFood, which has streamlined the process of ordering meals through its digital interface. This study aims to examine the impact of e-commerce on purchase intention, with a specific focus on the mediating role of social applications among SnapFood users. Method: This applied, descriptive-survey research targeted the population of SnapFood users in Tehran. A stratified sampling method was employed, and based on Morgan's table, a sample size of 384 participants was determined. Data were collected through a structured questionnaire. The questionnaire's validity was confirmed through construct validity, and its reliability was verified using Cronbach’s alpha coefficient. A one-sample t-test was utilized to assess the status of the research indicators. Data analysis was conducted using SPSS 22 and AMOS 26, employing statistical techniques including the Kolmogorov–Smirnov test and structural equation modeling (SEM) to evaluate model fit. Findings: For the variables of social applications, e-commerce, and purchase intention, the Kolmogorov–Smirnov test statistics were 0.25, 0.14, and 0.89, respectively—all below the critical threshold of 1.96—indicating that the data distribution for each variable met the assumption of normality. Results from the confirmatory factor analysis (CFA) demonstrated a satisfactory model fit across all constructs, confirming that the measurement indicators appropriately represented their corresponding latent variables. The path coefficient between e-commerce and social applications was 0.58, with a significance value of 7.48, indicating a statistically significant relationship. Similarly, social applications had a significant influence on purchase intention, with a coefficient of 0.42 and a p-value of 0.004. The direct effect of e-commerce on purchase intention was also significant, with a coefficient of 0.32 and a significance value of 3.12. Respondents rated all research indicators above the average level. Conclusion: The analysis confirms that e-commerce has a significant direct impact on purchase intention and also directly influences the use of social applications. Social applications, in turn, significantly affect purchase intention, serving as a mediating factor in the relationship between e-commerce and purchase intention. Based on these findings, it is recommended that businesses develop marketing strategies driven by social media to promote their products and services. Key strategies may include targeted advertising, content marketing, promotional campaigns, discount offers, customer engagement initiatives, and interactive online events. Additionally, given the positive relationship between e-commerce and purchase intention, businesses should leverage digital marketing tools, enhance the online shopping experience, and implement loyalty programs to increase customer engagement and conversion rates. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| science, technology and innovation, science and technology policymaking, science and technology diplomacy, data governance, scientometrics | ||
| مراجع | ||
|
امینی، م.، حریری، ن.، غیوری ثالث، م.، باب الحوائجی، ف.، و طاهری، س. م. (1399). بررسی الگوهای مدل کسب و کار داده محور. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 36(1)، 243-270. doi: 10.35050/JIPM010.2020.020 امینی، م. (1404). زیستن در زیست بوم: رهبری استراتژیک و پایداری در عمل. ششمین کنفرانس بینالمللی استراتژی دانشگاه تهران، دانشگاه تهران (دانشکده مدیریت)، تهران، سوم خرداد ماه 1404. ابراهیمی دورچه، ا.، منصوری، آ.، پاشوتنیزاده، م.، میرباقریفرد، ع. ع.، و شبانی، آ. (۳۰ مرداد ۱۴۰۲). سیاستها و معیارهای ارزیابی خروجیهای علمی علوم انسانی از دیدگاه کارشناسان: مطالعه موردی در حوزه زبان و ادبیات. مجله پردازش و مدیریت اطلاعات ایران، (در دست چاپ). https://jipm.irandoc.ac.ir/article_705519.html پیوسته، صادق. (1398). سیاستگذاری علم، فناوری و نوآوری: ابعاد و پیامدهای اجتماعی. سیاست علم و فناوری، 12(2)، 43-57. دهقانی فیروزآبادی، س. ج. و رستگاری یزدی، م. ح. (1394). معادله ساختاری دیپلماسی فرهنگی مطلوب در افزایش قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران. مطالعات بین رشتهای دانش راهبردی، 20، 57-82. https://search.ricest.ac.ir/dl/search/defaultta.aspx?DTC=8&DC=914678 خلج، مونا. (1388). دیپلماسی در علم. رهیافت، 19(44)، 21-24. خلیلی، ل.، گلمحمدی، ر. (۱۴۰۱). دیپلماسی علمی ایران در حوزهی مدیریت دانش: تحلیل علمسنجی بر اساس دادههای وبعلوم ۲۰۰۴-۲۰۲۲. هفتمین کنفرانس ملی نوآوری و پژوهش در مدیریت، روانشناسی و علوم تربیتی، تهران، ایران (۷ خرداد ۱۴۰۲). ذوالفقارزاده، م.م.، ثنائی، م. (1392). دیپلماسی علم و فناوری: چهارچوبی نظری و پیشنهادهایی عملی. رهیافت، 23(54). رحمانسرشت، ح.، امیرخلیلی، س. م.ا.. (1395). ترسیم ساختار واقعی سازمان: ترکیبی از ساختار رسمی و غیررسمی. فرآیند مدیریت و توسعه، ۲۹(۳)، ۳۹-۶۹. http://jmdp.ir/article-1-2502-fa.html رسولی، ب.، و شهریاری، پ. (۱۴۰۰). چالهها و چالشهای پژوهش در علوم انسانی در ایران؛ پنجرهای به روی سیاستگذاری علم. پردازش و مدیریت اطلاعات، ۳۷(۲)، ۳61-۳33. doi: 10.52547/JIPM.37.2.333 روشنی، س.، قاضی نوری، س.س.، و طباطباییان، س.ح. (1392). تحلیل شبکه هم نویسندگی پژوهشگران حوزه سیاست گذاری و مدیریت فناوری در ایران. سیاست علم و فناوری، 6(2)، 1-16. doi: 20.1001.1.20080840.1392.6.2.2.5 علائی آرانی، محمد؛ نقشینه، نادر؛ طاهری، سیدمهدی. (1391). شاخصهای خروجی علم و فنّاوری در جمهوری اسلامی ایران: مطالعه موردی رابطه میان پروانههای ثبت اختراع و تولیدات علمی مخترعان ایرانی. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 27(4): 1033-1052. قدیمی، آ.، و منوچهری قشقایی، آ. (۱۳۹۲). دیپلماسی علم و فناوری. علمیسازی علم، ۴(۱)، ۴۹-۵۵. کریم میان، ز.، محمدی، م.، زلفقارزاده، م. م.، و قاضینوری، س. (۱۳۹۸). بررسی تکامل تاریخی سیاست گذاری نوآوری در ایران با رویکرد حکمرانی شبکه ای. مجله بهبود مدیریت، ۱۳(۲)، ۹۸-۱۲۹. کوثری، س، علیزاده، پ. (1400). مطالعه تطبیقی وضعیت حکمرانی علم، فناوری و نوآوری در ایران و کشورهای منتخب. رهیافت، 31(2)، 1-22. doi: 10.22034/rahyaft.2021.10737.1223 مقیسه، ز. شکرزاده هشترودی، ن. (1399). تحلیل مقالههای حوزه سیاستگذاری علم و فناوری در کشورهای جهان در بازه زمانی 2019-1980. رهیافت، 30(2)، 37-50. doi: 10.22034/rahyaft.2020.13831 مهدوی، م.ت،. و غفرانی، م.ب. (1380). بررسی تطبیقی تجارب سیاست گذاری علم و فناوری در جهان، رهیافت، 24، 94-110. doi: 20.1001.1.10272690.1380.11.24.10.4 مهراد، ج. (1394). سخن سردبیر (علمسنجی: ضرورتی بنیادین برای توسعه علم و فناوری در کشور). پژوهشنامۀ علمسنجی، 1(2)، 1-2. doi: 10.22070/rsci.2015.832 موسویموحدی، ع. آ.، و کیانیبختیاری، آ. (۱۳۹۱). دیپلماسی علم و فناوری. پرورش علم، ۰۲(۲)، ۷۱-۷۶. Alaee Arani, M., Naghshineh, N., & Taheri, S. M. (2012). Science and Technology Output Indicators in the Islamic Republic of Iran: A Case Study on the Relevance between Patents and Scientific Products of Iranian Inventors. Iranian Journal of Information Processing and Management, 27(4), 1033-1052. [In Persian]. Ebrahimi Dorcheh, E., Mansouri, A., Pashootanizadeh, M., Mirbagheri fard, A. A., & Shabani, A. (2023). Evaluation policies and criteria of humanities scientific outputs from experts' point of view: a case study of language and literature fields. Iranian Journal of Information Processing and Management, (In print), Available at: https://jipm.irandoc.ac.ir/article_705519.html (21 August 2023). [In Persian] Faradars (2023). Exploratory research and its methods - getting to know the basic concepts of the research method. Available at: https://b.fdrs.ir/37m (21 August 2023). [In Persian] Ghadimi, A., & Manouchehri Qashqaie, A. (2013). Technology and Science Diplomacy. Popularization of Science, 4(1), 49-55. [In Persian] Karim Mian, Z., Mohammadi, M., Zolfagharzadeh, M. M., & Ghazinoory, S. (2019). Historical Evolution in STI Policy-making in Iran: a Network Governance Approach. Journal of Improvement Management, 13(2), 98-129. [In Persian] Kalaj, M. (2009). Diplomacy in science. Rahyaft, 19(44), 21- 24. [In Persian] Kosari, S., & Alizadeh, P. (2021). A comparative study of the governance of science, technology and innovation in Iran and selected countries. Rahyaft, 31(82), 1-22. Mahdavi, M.T, Ghofrani, M.B. (2002). Comparative Study of Science and Technology Policy Experiences in the World. Rahyaft, (24), 94-110. [In Persian] Mehrad, J. (2015). Note from the Editor-in-Chief: Scientometrics: a fundamental necessity for the development of science and technology in the country. Scientometrics Research Journal, 1(2), Moghiseh, Z., & shokrzadeh, N. (2020). Analyzing Research Outputs of the Science and Technology Policies in the World between 1980 and 2019. Rahyaft, 30(2), 37-50. Moosavi-Movahedi, A. A., & Kiani-Bakhtiari, A. (2012). Science & Technology Diplomacy. Science Cultivation, 02(2), 71-76. [In Persian] Peivasteh, S. (2019). STI Policy Making: Social Aspects and Cocequences. Journal of Science and Technology Policy, 12(2), 43-57. [In Persian] Rahman Sarasht, H., Amir Khalili, S. M. A. (2015). Drawing the actual structure of the organization: a combination of formal and informal structure. Management and Development Process, 29(3), Moghiseh, Z., & shokrzadeh, N. (2020). Analyzing Research Outputs of the Science and Technology Policies in the World between 1980 and 2019. Rahyaft, 30(2), 37-50. Roshani, S., Ghazinoori , S., & Tabatabaeian , S.H.(2013). A Co-Authorship Network Analysis of Iranian Researchers in Technology Policy and Managemen. Journal of Science and Technology Policy, 6(2), 1-17. [In Persian] Soheili, F., Shaban, A., Khasseh, A. (2016). Intellectual Structure of Knowledge in Information Behavior: A Co-Word Analysis. Human Information Interaction (Human Info Interact), 2(4), Khalili, L., Golmohammadi, R. (1401). Iran's scientific diplomacy in the field of knowledge management: scientometric analysis based on the data of Vebaloom 2004-2022. The 7th National Conference on Innovation and Research in Management, Psychology and Education, Tehran, Iran (27 May 1402). [In Persian] Zolfagharzadeh, M., & Sanaei, M. (2013). Science and Technology Diplomacy: Theoretical framework and practical suggestions. Rahyaft, 23(54), 45-66. [In Persian] | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,245 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 610 |
||