دعا از دیدگاه قاضی عبدالجبار معتزلی | ||
| پژوهشهای فلسفی -کلامی | ||
| مقاله 3، دوره 17، شماره 1 - شماره پیاپی 65، آذر 1394، صفحه 45-70 اصل مقاله (375.2 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/pfk.2015.551 | ||
| نویسندگان | ||
| جنان ایزدی* 1؛ هاجر مهوری حبیب آبادی2 | ||
| 1استادیار گروه فلسه و کلام دانشگاه اصفهان | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد کلام اسلامی دانشگاه اصفهان | ||
| چکیده | ||
| قاضیعبدالجبار همدانی شرایط دعا را اراده، علم به مقام کسی که از او طلب میکنیم، بیان قید خالی بودن از مفسده، و خاضع و خاشع بودن می داند. در دیدگاه معتزلی وی، فلسفهی دعا لطف بودن آن است. وجه لطف بودن دعا، این است که خداوند ما را امر به دعا کردن فرموده و خدا امر به کار قبیح نمیکند. دعا تقسیمهایی دارد. دعا در حق غیر و لعنت، دعا برای مؤمن، فاسق و کافر، دعا برای امر حسن یا قبیح و نیز دعا برای اموات از تقسیمهای دعا هستند. از نظر وی دعا برای اموات، از طرف بازماندگان آنها بی تأثیر است. دعا گاهی واجب است. این وجوب یا از حیث متعلَّق دعاست و یا از حیث شخص داعی. دعا در طلب رزق از خداوند مؤثر است، زیرا عقل و شرع آن را حسن میدانند و طلب حسن، حسن میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دعا؛ طلب؛ قاضیعبدالجبار؛ مصلحت؛ لطف؛ اجابت | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Mu'tazilite Qadi Abdul Jabbar's View on Prayer | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Jenan Izadi1؛ Hajar Mahvari Habibabadi2 | ||
| 1Assistant professor of department of Islamic philosophy and theology, Isfahan University | ||
| 2MA student of Islamic theology, Isfahan University | ||
| چکیده [English] | ||
| Qadi Abdul Jabbar Hamedani regards the followings as the conditions for prayer (du'a): having will, knowing the status of whom we are presenting our request, having no corrupt intentions in what is requested and being humble and submissive while praying. In his Mu'tazilite view, the philosophy of prayer is that it is a kind of grace (luṭf) as Allah orders us to pray and He never orders to evil. Prayer has different types including praying for others, cursing, praying for the believers, sinful people and the infidels, praying for good or evil and praying for the dead. According to Qadi Abdul Jabbar, praying for the dead is ineffective. Praying is sometimes obligatory. This obligation is either in terms of the object of prayer or the one who prays. Praying and requesting sustenance is effective because intellect and sacred law regard it as good and requesting good is good. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| prayer, request, Qadi Abdul Jabbar, common good, grace, acceptance | ||
| مراجع | ||
|
1- قرآن کریم. 2- ابنسینا (1391). تعلیقات، تحقیق و تصحیح سیدحسین موسویان، تهران: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران. 3- ابوحنیفه، قارى، ملاعلى (1428). شرح کـتاب الفقه الأکبر، تعلیق علىمحـمد دنـدل، بیـروت: دارالکتب العلمیه. 4- اشعری، ابوالحسن (بیتا). الابانه عن اصول الدّیانه، بیروت: دار ابن زیدون. 5- طباطبایی، سیدمحمدحسین (1374). ترجمه تفسیر المیزان، 20 جلد، قم: دفتر انتشارات اسلامی (وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم). 6- الطرطوشیالاندلسی، ابوبکر (1409). الدعاء الماثور و آدابه و ما یجب علی الداعی اتّباعه و اجتنابه، تحقیق محمد رضوان الدّایه، بیروت: دار الفکر المعاصر. 7- فخرالدین رازی (1420). تفسیر مفاتیح الغیب، 32 جلد، بیروت: دار احیاء التراث العربی. 8- قاضیعبدالجبار، مانکدیم، قوامالدین (1422). شرح الأصول الخمـسه، تعلـیق احمد بن حسین ابىهاشم، بیروت: دار احیاء التراث العربی. 9- قاضىعبدالجبار (1965- 1962). المغنی فی أبواب التوحید و العدل،20 جلد، تحقیق جورج قنواتى، قاهره: الدار المصریه. 10- (بیتا). متشابه القرآن، القاهره: مکتبه دارالتراث. 11- (1426).تنزیه القرآن عن المطاعن، بیجا: دارالنهضه الحدیثه. 12- مجلسی، محمد باقر (1383). عین الحیات، تحقیق کاظم عابدینی مطلق، قم: کامکار. 13- ملاصدرا (1381). الحکمه المتعالیه فی اسفار الاربعه، 6 جلد، تصحیح تحقیق و مقدمه احمد احمدی ، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,580 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,221 |
||