بازخوانی رابطه دین و تمدن در نگاه شهید مطهری براساس نگرش مالکبننبی و تویینبی | ||
| دوفصلنامه فلسفه علوم انسانی اسلامی | ||
| دوره 1، شماره 1، اسفند 1404، صفحه 281-298 اصل مقاله (2.21 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/phih.2026.4290 | ||
| نویسندگان | ||
| زینب شکیبی1؛ سمیرا بخشی پور نیلاش* 2 | ||
| 1استادیار فلسفه اسلامی، دانشگاه پیام نور، واحد تهران جنوب، ایران | ||
| 2کارشناسی ارشد فلسفه دین، دانشگاه پیام نور، واحد تهران جنوب، ایران | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف بازخوانی رابطه دین و تمدن، در نگاه شهید مطهری براساس نگرش مالک بننبی و تویینبی صورت پذیرفته است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که هر سه نظریهپرداز معتقد به حضور پررنگ و تأثیرگذار دین، اخلاق و فرهنگ در خلق و ایجاد تمدن هستند. نتایج نشان داد که نگاه شهید مطهری در رابطه با تمدن اسلامی و تمدن نوین اسلامی نسبت به دو نویسنده دیگر دارای تکامل و پختگی بیشتری است. شهید مطهری برخلاف تویینبی که دین را مخلوق تمدن می داند معتقد است که درنهایت این دین است که منجر به خلق تمدن خواهد شد. از این نظر با مالکبننبی دارای دیدگاه مشترکی است اما تفاوتی محسوس نیز دیده میشود. مالکبننبی باتوجهبه تعریفی که از دین ارائه می کند، ادیان غیرالهی را نیز وارد دایره تعریف خود نموده است؛ درحالیکه شهید مطهری برخلاف نظر وی تنها ادیان توحیدی با سرمنشأ خداوندی را دین میداند. برخلاف نظریات تویینبی و مالکبننبی که سعی نمودهاند بهنوعی بین تمدنهای حاصل از ایدههای مارکسیسم، سکولاریسم و کلاً جریاناتی که مخالف دین یا طرفدار نادیدهگرفتن آن هستند رابطه برقرار کند، شهید مطهری تنها معتقد است که این اسلام است که میتواند تمدنی قوی با چهارچوبهای اخلاقی و سعادتمندانه برای بشر فراهم آورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دین؛ تمدن؛ شهید مطهری؛ مالکبننبی؛ تویینبی | ||
| مراجع | ||
|
بننبی، مالک. ۲۰۰۲. تأملات. به کوشش تدوه مالکبننبی. دمشق: دارالفکر. بننبی، مالک. 1984. میلاد مجتمع الجزء الأول شبکه العلاقات الاجتماعیه. ترجمه عبدالصبور الشاهین. دمشق: دارالفکر. تویینبی، آرنولد. 1376. بررسی تاریخ تمدن. ترجمه محمدحسین آریا. چ ۱. تهران: انتشارات امیرکبیر. جعفری، اسمر. 1390. «تمدن اسلام و غرب». فصلنامه آموزش معارف اسلامی. ۲۳ (۴): ۱۶. سعیدیان، عبدالحسین. 1384. دائرهالمعارف بزرگ نو. تهران: انتشارات علم و زندگی و آرام. مطهری، مرتضی. 1390. مجموعه آثار استاد شهید مطهری. تهران: صدرا. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 20 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 9 |
||