بررسی مقارنه ای سنجش شرط تشدید ضمان درک در فقه امامیه، حقوق ایران و عراق | ||
| آموزههای حقوق خصوصی کشورهای اسلامی | ||
| دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 5، فروردین 1404، صفحه 61-79 اصل مقاله (809.46 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/dplic.2025.12705.1053 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی میری1؛ سیدمحسن موسوی فر* 2؛ سیدمجتبی جلالی2؛ احمد صابری مجد3 | ||
| 1دکترای فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه تهران | ||
| 2گروه حقوق دانشگاه علوم اسلامی رضوی-مشهد مقدس | ||
| 3. | ||
| چکیده | ||
| از جمله چالش هایی که در ذیل مبحث ضمان درک وجود دارد این پرسش است که آیا اشتراط تشدید ضمان درک متبایعین در فرض مستحق للغیردرآمدن مبیع یا ثمن موافق ضوابط فقهی و حقوقی صحیح است؟ ضرورت مطالعه این مسئله علاوه بر فقدان پیشینه جامع و تطبیقی که همراه با پیشنهاداتی کاربردی باشد، طولانی بودن فرایند دادرسی در جهت اثبات استحقاق غیر، افزایش قیمت املاک و مستغلات، عدم شناخت متبایعین از یکدیگر و سایر محذوریت هایی است که توافق طرفین در تشدید مسئولیت ها را توجیه می نماید. سنجش این شرط در فقه امامیه منافی با ضوابط و مبانی فقهی ارزیابی نگردید و اشکالات وارده بر صحت آن مردود است. در مقررات قانون مدنی ایران، منطبق بر ماده 10 و 230 معتبر بوده و نفوذ دارد و اشکالات وارده بر اعتبار آن مردود است. قانونگذار عراق در ماده 556 قانون مدنی بر این مسئله مهر تأیید می زند. پژوهش حاضر که مبتنی بر روش توصیفی تحلیلی و با تکیه بر مطالعات کتابخانه ای سامان یافته بر این باور است که: نگرش صحت با موازین فقهی و حقوقی تناسب بیشتری دارد. این نگاه با تکیه بر دلایلی مانند اصل صحت، قواعد عام اولیه و ثانویه، عدم ردع شارع، ایجاد تضمین و اطمینان برای طلبکاران و سازگاری با هدف علم حقوق قابلیت توجیه و تقویت دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تشدید ضمان درک؛ فقه امامیه؛ اصل صحّت؛ حقوق ایران؛ حقوق عراق | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Comparative Examination of the Assessment of a Clause Intensifying Darak Liability in Imami Jurisprudence, Iranian Law, and Iraqi Law | ||
| نویسندگان [English] | ||
| mahdi miri1؛ Seyyed Mohsen Mousavifar2؛ Seyyed Mojtaba Jalali2؛ Ahmad saberimajd3 | ||
| 1PhD in Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, University of Tehran | ||
| 2Law Department, Razavi University of Islamic Sciences-Holy Mashhad | ||
| 3. | ||
| چکیده [English] | ||
| One of the key challenges under the topic of Darak (eviction liability) concerns the question of whether a contractual clause stipulating the intensification of Darak liability between the contracting parties—when the subject matter or the price of sale turns out to belong to a third party—is valid according to jurisprudential and legal standards. The necessity of examining this issue arises not only from the lack of a comprehensive and comparative study offering practical recommendations but also from contextual factors such as the lengthy litigation process required to establish third-party ownership, the rise in property prices, the limited familiarity of the parties with each other, and other constraints that justify mutual agreements to increase liability. In Imami jurisprudence, such a condition is not deemed inconsistent with jurisprudential principles, and the objections raised against its validity are unfounded. Under Iranian civil law, the condition is recognized as valid and enforceable pursuant to Articles 10 and 230 of the Civil Code, and similar objections to its enforceability are dismissed. The Iraqi legislator likewise affirms this principle in Article 556 of the Iraqi Civil Code. This study, conducted through a descriptive–analytical method and based on library research, concludes that the validity-oriented perspective aligns more coherently with jurisprudential and legal foundations. This position is supported by considerations such as the presumption of validity (aṣl al-ṣiḥḥa), the general primary and secondary rules, the absence of any legal prohibition by the Sharīʿa, the promotion of creditor security and assurance, and its compatibility with the broader objectives of the law. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Intensification of Darak Liability, Imami Jurisprudence, Presumption of Validity, Iranian Law, Iraqi Law | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 164 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 63 |
||