تناسخ بلاغی (معرفی تناسخ ادبی به مثابۀ شگردی بلاغی در ادبیات فارسی و کُردی) | ||
| پژوهش های دستوری و بلاغی | ||
| دوره 14، شماره 26، دی 1403، صفحه 152-168 اصل مقاله (625.76 K) | ||
| نوع مقاله: دستوری-بلاغی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/jls.2025.11955.1654 | ||
| نویسندگان | ||
| امیر چراغیان* 1؛ داود اسپرهم2 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، گرایش ادبیات عرفانی، دانشکده ادبیات و زبان های خارجی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. | ||
| 2استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبان های خارجی، دانشگاه علامه طباطبا ئی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| چکیده: در این مقاله به تحلیل مکانیسم تناسخ ادبی پرداخته میشود. در قالب این مکانیسم، شاعر مفاهیم و اشیاء متفاوت را به همدیگر تبدیل میکند. این مکانیسم با تشبیه و استعاره فرق دارد. اگر در تشبیه ادعای شباهت مطرح و در استعاره ادعای همسانی در تناسخ ادعای تبدیل و حلول مطرح است. همچنین بخشی از آرایههای ادبی (اضافۀ استعاری و استعارۀ نوع دوم) که بر پایۀ مفروضات بلاغت سنتی فهم نمیشوند و با مشکل بنیادی روبهرو است، در چارچوب تناسخ ادبی فهم میشود. در این مقاله ابعاد مختلف تناسخ و تناسخ ادبی بررسی و در بخش آخر تحلیلاتی در جهت تبیین کارکرد تناسخ بلاغی در ادبیات و علم بلاغت ارائه میشود. تحلیلها و بررسیهای این مقاله بر پایۀ مثالها و شواهدی از ادبیات کُردی و فارسی انجام شده است. در نهایت میتوان نتیجه گرفت که تناسخ بلاغی/ ادبی دارای هویتی مستقل است و مبنای شناختی مخصوصی دارد و بنیان استعارۀ نوع دوم است و بافت و روایت و فرم در تحلیل آن نقشی اساسی دارند و میتوان با مبنا قرار دادن تناسخ به جای تشبیه در تأویل روساخت کلام به گزارۀ تناسخی رسید نه گزارۀ تشبیهی. در واقع این مقاله نخستین گام در حوزۀ ارتباط بلاغت و تناسخ است. کلیدواژهها: تناسخ بلاغی، تناسخ ادبی، ادبیات کردی، ادبیات فارسی، استعارۀ نوع دوم، تشبیه، تناسخ. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تناسخ بلاغی؛ تناسخ ادبی؛ ادبیات کردی؛ ادبیات فارسی؛ استعارۀ نوع دوم؛ تشبیه؛ تناسخ | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Rhetorical Reincarnation: Introducing Literary Reincarnation as a Rhetorical Device in Persian and Kurdish Literature | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Amir Cheraghian1؛ Dawood Sparham2 | ||
| 1PhD Student in Mystical Literature, Faculty of Persian Literature and Foreign Languages, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran. | ||
| 2Professor of Persian Language and Literature, Faculty of Persian Literature and Foreign Languages, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| This article analyzes the mechanism of literary reincarnation wherein a poet transforms different concepts and objects into one another. This mechanism differs from simile and metaphor. While simile asserts resemblance and metaphor claims identity, reincarnation posits transformation and incarnation. Furthermore, certain literary figures (transferred epithet and second-order metaphor) that are not understood based on traditional rhetorical assumptions and face fundamental problems can be understood within the framework of literary reincarnation. This article examines various dimensions of reincarnation and literary reincarnation. The final section presents analyses to clarify the function of rhetorical reincarnation in literature and rhetoric. The analyses and investigations in this article are based on examples and evidence from Kurdish and Persian literature. Ultimately, it can be concluded that rhetorical/literary reincarnation possesses an independent identity and has a specific cognitive basis. It forms the foundation of second-order metaphor, and context, narrative, and form play an essential role in its analysis. By basing interpretation on reincarnation instead of simile, one can arrive at a reincarnation proposition rather than a simulative proposition in the interpretation of the surface structure of speech. In fact, this article is the first step in the field of rhetoric and reincarnation. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Rhetorical reincarnation, Literary reincarnation, Kurdish literature, Persian literature, Second-Order metaphor, Simile, Reincarnation | ||
| مراجع | ||
|
References Balkhi, J. (2005). Kolyyat-e shams. 2 Vol. Tashih ve moqadame: Badiʼozaman Foroozanfar. Tehran: Sanayi. [In Persian] Ebrahimi Dinani, Gh. (2000). Shoˈaˈe Andishe va shohood dar Falsafe-ye Sohravardi. 5th Edition.Tehran: Hekmat. [In Persian] Erlish, V. (2024). Formalism-e Roosi (Tarikh va osool). Tarjome-ye Mas‘ood Shirbach-e. Esfahan: Naghsh-e jahan. [In Persian] Feray, N. (2009). Ramz-e kol: ketab-e moghadas va Adabiyyat. 2nd Edition. Tarjome-ye Saleh Hoseini. Tehran: Niloofar. [In Persian] Fotoohi, M. (2010). Balaghat-e Tasvir. 2nd Edition. Tehran: Sokhan. [In Persian] Heyoom, R. (2020). Adyane zende-ye Jahan. Tarjome-ye ‘Abdolrahim-e gavahi.Tehran: ˈelm. [In Persian] Jayhoonabadi, N. (1982). Shahname-ye Haghighat. Be Tashih-e Mohamd Mokri. Tehran: Tahoori. [In Persian] Jorjani, ‘A. (1987). ‘Asrarolbalagheh. 2nd Edition. Tehran: Daneshgahe Tehran. [In Persian] Mas‘ood, S. (1983). Divan. Tashih-e Naser Hayeri. Tehran: Golshayi. [In Persian] Sahba, H. (1970). Ensan-e Shisheyi. Tehran: Sekke. [In Persian] Shamisa, S. (2015). Bayan. 4th Edition. Tehran: Mitra. [In Persian] Shamloo, A. (1973). Shekoftan Dar Meh. [In Persian] Rahmani, N. (1995). Gozine-ye Ashˈar. 2nd Edition. Tehran: Morvarid. [In Persian] Rastegar Fasayi, M. (2021). Paykargardani Dar asatir. 3th Editon. Tehran:Pazhooheshgah-e ʼoloom-e Ensani va Motaleʼat-e Farhangi. [In Persian] Razi, A. (2003). Gerayesha va Mazaheb-e Eslami Dar Se gharne Noxost-e Hejri.Tarjome-ye Ali Aghanoori. Tehran: Markaz-e Tahghighat-e Adyan va Mazaheb. [In Persian] Shamloo, A. (1973). Shekoftan Dar Meh. 2th Edition. Tehran: Ketab-e Zaman. [In Persian] Sepehri, S. (2008). Hasht Ketab. 22th Edition. Tehran: Tahoori. [In Persian] Kurdish References Bȇkes, šērko. (2006). Diwani šȇrko Bargi 5. 1st Edition. Slēmani: Sardem. Hoseyni, Zh. (1998). Qallay Raz. Pȇdachoonaway Nahid Hoseyni. Tehran: Borakayi. Sabir, R. (1979). Rēzhna. Mahabad: Seyediyan.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 920 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 194 |
||