تحلیل تاثیر خوداستنادی بر نوسانات ضریب تاثیر و چارک مجلات در پایگاه PJCR.ISC | ||
| علوم و فنون مدیریت اطلاعات | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 29 تیر 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/stim.2025.12394.2216 | ||
| نویسندگان | ||
| نرجس ورع* 1؛ طاهره جوکار2 | ||
| 1ISC | ||
| 2دانشگاه شیراز | ||
| چکیده | ||
| هدف: تحلیل استنادی یکی از شاخصهای مهم در ارزیابی عملکرد نشریات و پژوهشگران به شمار میرود؛ چرا که استناد، نشاندهنده پویایی ارتباطات علمی در یک جامعه و بر رشد علم اثرگذار است. در این میان مبحث خوداستنادی نامتعارف یکی از چالشهای مهم در ارزیابی بروندادهای علمی است که انواع مختلفی از جمله خوداستنادی نویسنده، خوداستنادی مجله، خوداستنادی زبانی، خوداستنادی سازمانی، خوداستنادی کشوری را شامل می شود.. آنچه که در این پژوهش مورد نظر است خوداستنادی نامتعارف نشریه به معنای ارجاع مقالات منتشر شده در یک نشریه به آثار قبلی منتشر شده در همان نشریه است. از اینرو پژوهش با بررسی نشریات حاضر در JCR.ISC به تحلیل تاثیرخوداستنادی در جایگاه این نشریات پرداخته است. روش: پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی با استفاده از روش پیمایشی انجام شده است. جامعه پژوهش دربردارنده کلیه نشریات شش حوزه موضوعی سطح کلان (علوم اجتماعی، علوم پایه و مهندسی، علوم پزشکی و سلامت، علوم زیستی، هنر و علوم انسانی و چند رشتهای) موجود در سامانه JCR.ISC بر اساس آخرین ارزیابی (1402) به تعداد 1713 عنوان می باشد. برای گرداوری دادههای مورد نیاز به سامانه نشریات علمی موسسه ISC رجوع و پس از فیلترگذاری سال، فهرست و اطلاعات مرتبط با هر نشریه استخراج شد. در ادامه تاثیر خوداستنادی بر رتبه نشریات و رابطه آن با ضریب تاثیر، چارک و تعداد مقالات نشریه به کمک آمار توصیفی و با استفاده از نرمافزار SPSS مورد تحلیل قرار گرفت. یافتهها: در سال 1402تعداد 1713 عنوان نشریه موفق به کسب ضریب تاثیر شدند. از این تعداد 21 درصد در چارک اول، 25 درصد در چارک دوم، 24 درصد در چارک سوم و 30 درصد در چارک چهارم قرار دارند. همچنین بیشترین مقدار ضریبتأثیر در بین به حوزههای "هنر و علوم انسانی" و "علوم اجتماعی" و کمترین آن به حوزه "میان رشته ای" اختصاص دارد. در مجموع نسبت به سال قبل 896 نشریه ارتقاء جایگاه ، 588 نشریه کاهش و مابقی بدون تغییر باقی ماندند. همچنین بیشترین مقدار ضریبتأثیر به حوزههای "هنر و علوم انسانی" و "علوم اجتماعی" اختصاص دارد. میانگین ضریب تاثیر کل نشریات با احتساب خود استنادی 229/0 بود که پس از حذف موارد به 153/0 کاهش یافت. چارک مجلات با درصد خود استنادی رابطه معنادار منفی در سطح یک درصد دارد. همچنین تعداد مقالات مجلات با تعداد و درصد خود استنادی مجله رابطه معنادار در سطح یک درصد نشان میدهد. مقایسه تفاضل ضرایب تأثیر مجلات با و بدون خوداستنادی در حوزههای موضوعی ششگانه نشان داد بیش ترین تفاضل مربوط به مجلات دو گروه موضوعی علوم اجتماعی و چند رشته ای ها و کم ترین اختلاف نیز مربوط به مجلات حوزه علوم پزشکی و سلامت و نیز حوزه هنر و علوم انسانی است. نتیجهگیری: با توجه به یافتههای پژوهش که حاکی از بالا بودن میانگین نرخ خوداستنادی در مجلههای مورد بررسی است؛ تدوین خط مشی معین در رابطه با تعیین حد آستانه خوداستنادی مجله ها از سوی هیأت تحریریه و تلاش در جهت کاهش نرخ خوداستنادی و جذب استناد از سایر مجله ها لازم به نظر میرسد. همچنین آگاهی بخشی به پژوهشگران و دستاندرکاران نشریات علمی در کنار رصد منظم عملکرد استنادی مجلهها میتواند از وقوع مواردی مانند تعلیق احتمالی نشریات از پایگاههای معتبر جلوگیری نماید. توجه به سیاستگذاریها در سطح ملی برای بهبود وضعیت استنادی، توجه به رفتار خوداستنادی و ارتقا کیفی مقالات؛ برگزاری کارگاههای آموزشی برای نویسندگان و ارکان نشریات به منظور آشنایی با اصول درست افزایش رویتپذیری و استنادپذیری؛ عضویت فعال در شبکههای علمی اجتماعی؛ تشویق به ارائه مقالات اصیل از جمله راهکارهای جذب استناد و همچنین ایجاد سیستمهایی برای تشخیص و ردیابی خوداستنادی نامتعارف با استفاده از تکنولوژیهای مدرن مانند پایش و تحلیل دادهها؛ تنظیم مقررات و اصول اخلاقی قوی برای نشر مقالات و اجبار به پیگیری و اطلاعرسانی در مورد خوداستنادی نامتعارف، استفاده از سایر معیارها و سنجههایی مانند Eigen Factor و SCI و ... در کنار شاخص ضریب در سامانه ISC.JCR، رعایت آستانه متعارف خوداستنادی از سوی مجلهها به عنوان یکی از شاخصهای ارزیابی مجلهها در کمیسیونهای نشریات در وزارتین میتواند در ارتقای کیفی پژوهشها و بالتبع آن جایگاه نشریات علمی کشور موثر واقع شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل استنادی؛ خوداستنادی؛ ضریب تاثیر؛ چارک؛ رتبه مجله؛ پایگاه PJCR.ISC | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Analysis the effect of Self-Citation on the fluctuations of Impact Factor and Journal Quartiles in the PJCR.ISC Database | ||
| نویسندگان [English] | ||
| narjes Vara1؛ tahere jowkar2 | ||
| 1ISC | ||
| 2shirazu | ||
| چکیده [English] | ||
| Aim: Citation analysis is one of the key indicators in evaluating the performance of journals and researchers, as citations reflect the dynamic nature of scientific communication within a community and influence the growth of science. Among these, the issue of unconventional self-citation is one of the major challenges in the evaluation of scientific outputs, which includes various types such as author self-citation, journal self-citation, linguistic self-citation, organizational self-citation, and national self-citation. In this study, unconventional self-citation of journals is considered, meaning the citation of articles published in a journal to previous works published in the same journal. Therefore, the research examines the impact of self-citation on the position of journals listed in JCR.ISC. Method: This descriptive-analytical research has been conducted using a survey method. The research population includes all journals in six broad subject areas (social sciences, basic and engineering sciences, medical and health sciences, life sciences, arts and humanities, and multidisciplinary) available in the JCR.ISC system based on the latest assessment (2023) in the quantity of 1713 title. To collect the necessary data, the ISC Scientific Journals System was accessed, and after filtering by year, the list and relevant information for each journal were extracted. Subsequently, the impact of self-citation on journal rankings and its relationship with impact factor, quartile, and the number of journal articles were analyzed using descriptive statistics and the SPSS software. Findings: In 2023, 1,713 journal titles achieved an impact factor. Of these, 21% are in the first quartile, 25% in the second quartile, 24% in the third quartile, and 30% in the fourth quartile. The highest impact factors belong to the "arts and humanities" and "social sciences" fields, while the lowest impact factor is in the "interdisciplinary" field. Overall, compared to the previous year, 896 journals improved their position, 588 journals decreased, and the rest remained unchanged. The average impact factor of all journals, including self-citation, was 0.229, which decreased to 0.153 after excluding self-citations. The journal quartile has a significant negative correlation with the percentage of self-citations at the 1% level. Additionally, the number of journal articles has a significant correlation with the number and percentage of self-citations at the 1% level. A comparison of the differences in impact factors of journals with and without self-citations in the six broad subject areas showed that the highest difference is related to journals in the social sciences and interdisciplinary groups, while the lowest difference is related to journals in the medical and health sciences and the arts and humanities fields. Conclusion: Given the findings indicating a high average rate of self-citation in the examined journals, formulating a specific policy regarding the threshold of self-citation by the editorial board and efforts to reduce the self-citation rate and attract citations from other journals seem necessary. Additionally, raising awareness among researchers and journal stakeholders, alongside regular monitoring of journal citation performance, can prevent issues such as the potential suspension of journals from reputable databases. Attention to national policies to improve citation status, consideration of self-citation behavior, and qualitative enhancement of articles; conducting workshops for authors and journal staff to familiarize them with the correct principles of visibility and citation increase; active membership in scientific social networks; encouraging the submission of original articles are among the strategies for attracting citations. Furthermore, creating systems to detect and track unconventional self-citation using modern technologies such as data monitoring and analysis; setting strong ethical guidelines for publishing articles and mandatory follow-up and reporting of unconventional self-citation, utilizing other metrics and measures such as EigenFactor and SCI alongside the impact factor in the JCR.ISC system, and adhering to the conventional self-citation threshold by journals as one of the evaluation indicators in journal commissions at the ministries can positively impact the quality of research and, consequently, the position of the country's scientific journals. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Citation Analysis, Self-Citation, Impact Factor, Quartile, Journal Rank, PJCR.ISC database | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 337 |
||