تحلیل انتقادی مفهوم حیات الهی در قرآن از دیدگاه مفسران فریقین با رویکرد تفسیر کلامی | ||
| پژوهش های تفسیر تطبیقی | ||
| مقاله 1، دوره 11، شماره 2 - شماره پیاپی 22، مهر 1404، صفحه 1-24 اصل مقاله (1.42 M) | ||
| نوع مقاله: علمی و پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/ptt.2025.12861.2454 | ||
| نویسندگان | ||
| کاووس روحی برندق* 1؛ اسماعیل شعبانی کامران2 | ||
| 1دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم انسانی، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری دانشگاه تربیت مدرس | ||
| چکیده | ||
| مسئله: این پژوهش به تحلیل انتقادی مفهوم «حیات» بهعنوان یکی از صفات الهی در قرآن کریم از منظر تفاسیر با رویکرد کلامی فریقین میپردازد. چالش اصلی، تفاوت بنیادین میان حیات الهی و حیات مخلوقات و نحوه انتساب این صفت به خداوند در آیات قرآن است. هدف: هدف اصلی، تبیین دیدگاههای مفسران فریقین درباره مفهوم حیات الهی و ارزیابی انتقادی جایگاه آن در نظام اعتقادی اسلام است. روش: این پژوهش با روش کتابخانهای و تحلیل محتوای تطبیقی- انتقادی انجام شده است. ابتدا کاربردهای قرآنی واژه «حیات» بررسی و سپس دیدگاههای مفسران و متکلمان در توجیه این صفت برای خداوند تحلیل گردیده است. یافتهها: یافتهها نشان میدهد که برخی مفسران حیات الهی را به معنای بقاء و جاودانگی میدانند، و برخی دیگر با رویکردی عقلی و فلسفی، آن را صفتی ذاتی و منشأ کمال در علم و قدرت معرفی میکنند. تحلیلها نشان میدهد که تفسیرهای فلسفی-کلامی فراتر از معنای لغوی رفته و مبتنی بر مبانی عقلانی هستند. نتایج: نتیجه پژوهش نشان داد که حیات الهی صفتی ذاتی و ازلی است که منشأ سایر صفات الهی بوده و با توحید قرآنی سازگار است. تطبیق دیدگاههای مفسران فریقین، همسویی آنها را در اصول بنیادین مانند ازلیت و پایداری حیات الهی نشان داد. این صفت چندبُعدی، شامل دوام وجود، علم مطلق و قدرت نامحدود است و نقش مهمی در تثبیت توحید دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حیات الهی؛ صفات الهی؛ صفات خبری؛ حیّ؛ حیات | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Critical Analysis of the Concept of Divine Life in the Qur'an from the Perspective of Sunni and Shia Exegetes with a Theological Tafsir Approach | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Kavous Roohi Brandagh1؛ ismaeil shaebani kamran2 | ||
| 1Associate Professor, Department of Quranic and Hadith Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. | ||
| 2PhD student at Tarbiat Modares University | ||
| چکیده [English] | ||
| Problem:This study critically analyzes the concept of Life (Hayat) as a Divine Attribute in the Qur'an, using the theological exegetical approaches of Sunni and Shia scholars. The main challenge is the essential difference between Divine Life and the life of creatures, and the way this attribute is ascribed to God in the Qur'anic verses. Objective:The research aims to explain and critically assess the views of Sunni and Shia exegetes regarding Divine Life and its position in Islamic theology. Methodology:Using a library-based method and a comparative-critical content analysis, the study first examines Qur'anic usages of Hayat and then analyzes theological explanations by various exegetes. Findings:Findings show that some exegetes interpret Divine Life as eternal existence and immortality, while others, with rational and philosophical approaches, consider it an essential attribute that underlies God's knowledge and power. Theological-philosophical interpretations go beyond the literal meaning and rely on rational foundations. Conclusion: The study showed that Divine Life is an inherent, eternal attribute that underlies other divine qualities and aligns with Qur'anic monotheism. Views of commentators from both sects reveal consensus on its fundamental aspects, such as eternality and permanence. This multifaceted attribute-encompassing continuous existence, absolute knowledge, and infinite power-plays a key role in affirming monotheism. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Divine Life, Divine Attributes, Anthropomorphic Attributes, Al-Ḥayy, Ḥayāt | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 711 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 6 |
||