تدوین چارجوب اعتبار سنجی علم باز | ||
| علوم و فنون مدیریت اطلاعات | ||
| مقاله 4، دوره 11، شماره 4، دی 1404، صفحه 77-91 اصل مقاله (1.64 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/stim.2025.11544.2175 | ||
| نویسنده | ||
| مریم کاشانی* | ||
| کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: در دهه اخیر حوزه علم باز یک موضوع داغ در جامعه پژوهشی بوده است. از آنجایی که دانش علمی ممکن است در انحصار عدهای خاص قرار گیرد و دسترسی برای تمامی افراد جامعه محدود شود نیاز به یک علم در گسترهی جهانی احساس میشود که بدون محدودیت در اختیار همگان قرار بگیرد اما اعتبارسنجی چنین علمی همیشه به عنوان یک چالش مطرح خواهد بود. لذا هدف این پژوهش تدوین یک چهارچوب اعتبارسنجی برای علم باز است. دیگر اهداف پژوهش عبارت بود از: شناسایی تفاوتهای اصلی علم باز با علم سنتی، شناسایی مولفهی اصلی اعتبار سنجی علم باز، شناسایی ملاکها و سنجههای اعتبارسنجی علم باز، شناسایی چارچوب اعتبار سنجی علم باز روش: این پژوهش از نظر نوع اکتشافی و از نظر رویکرد، در زمره پژوهشهای کیفی قرار میگیرد. برای انجام پژوهش از دو روش نظریه زمینهای (داده بنیاد) و مرور نظاممند ادبیات استفاده گردید. جامعه آماری شامل کلیه اساتید صاحبنظر و افراد خبره در حوزه علم باز بود. تعداد 5 نفر که از طریق اشباع نظری به صورت ترکیبی از نمونهگیری هدفمند و گلوله برفی با توجه به میزان آشنایی با موضوع تحقیق برای مصاحبه انتخاب شدند. در پژوهش حاضر برای جمعآوری دادهها در بخش کیفی از مصاحبه نیمهساختاریافته استفاده شد. اجرای این پژوهش شامل چندین مرحله بوده است ابتدا، با شناسایی پژوهشهای انجام شده در زمینه ارزیابی و اعتبارسنجی علم باز، آنها به صورت نظام مند مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به کمبود منابع در این زمینه، از پژوهش های مرور شده بیشتر برای صورت بندی مساله استفاده شد. در مرحله دوم، روش نظریه داده بنیاد به کار گرفته شد. برای این کار، از افرادی که در زمینه ارزیابی و اعتبارسنجی علم آثار علمی از جمله مقاله، کتاب و نظیر آن منتشر کردهاند، از طریق مصاحبه عمیق انجام شد. مصاحبهها تا رسیدن به اشباع ادامه یافت. جهت تنظیم سوالات مصاحبه و برای اطمینان از روایی محتوایی آنها ابتدا به جمعبندی نظرات کارشناسان آگاه به موضوع به تهیه چارچوب کلی مصاحبه نیمهساختاریافته اقدام شد. تحلیل اطلاعات ابتدا کدگذاری باز و نحوه کدگذاری مصاحبهها انجام شد و پس از تشریح نحوه شکل گیری مفاهیم و مقوله ها به بیان روایتی از نظریه پردازی داده بنیاد و نظریه حاصله پرداخته شد. جهت تنظیم سوالات مصاحبه و برای اطمینان از روایی محتوایی آنها ابتدا به جمعبندی نظرات کارشناسان آگاه به موضوع به تهیه چارچوب کلی مصاحبه نیمهساختاریافته اقدام شد. تحلیل اطلاعات ابتدا کدگذاری باز و نحوه کدگذاری مصاحبهها انجام شد و پس از تشریح نحوه شکل گیری مفاهیم و مقوله ها به بیان روایتی از نظریه پردازی داده بنیاد و نظریه حاصله پرداخته شد. یافته ها: منطبق بر یافته ها شرایط علی(دسترسی آزاد و سودمندی مقالات) بر روی مقوله محوری(اشتراکگذاری در دانش و علم) و این دو راهبرد کنشی( پیامهای ارتباطی مقالات منتشر شده) با استفاده از شرایط مداخلهگر (دستاوردهای پژوهشی) و شرایط زمینهای (ارزیابی درست مقالات، رتبهبندی مجلات) منجر به پیامدهایی چون ارتباط دو طرفه در تعاملات دانش و علم و توسعه دانش خواهد شد. نتیجه گیری: تفاوتی بین علم باز و کلاسیک نیست در واقع علم باز رویکردی بر علم است. اعتبار سنجی علمی باز دارای چندین جزء است که ممکن است بسته به هدف و روش ان متفاوت باشد. به طور کلی، اعتبار سنجی علم باز با هدف ترویج شفافیت، همکاری و تکرارپذیری در تحقیقات علمی و داده ها، منجر به نتایج قابل اعتماد تر و تاثیرگذارتر می شود که به نفع جامعه به طور کلی است. اعتبار سنجی علمی باز ممکن است بر اساس معیارها و معیارهای مختلف بسته به نوع و ماهیت تحقیق، نوع و ماهیت منبع، نوع و ماهیت داده ها، نوع و ماهیت انتشار، و همچنین هدف و روش اعتبار سنجی انجام شود. در نهایت چارچوب اعتبار سنجی علم باز ساختاری است که برای ارزیابی و بهبود کیفیت، اعتبار و شفافیت علم تحقیق استفاده می شود. چارچوب اعتبار سنجی علم باز ممکن است بر اساس معیارها، شاخص ها، الزامات، استانداردها، روش ها و فرایندها تعریف و اجرا شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| علم باز؛ علم سنتی؛ چارچوب اعتبارسنجی؛ الگوی پارادایمی؛ رویکرد علم؛ شفافیت در علم؛ تکرارپذیری؛ کیفیت؛ اعتبار | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Development of open science validation framework | ||
| نویسندگان [English] | ||
| maryam kashani | ||
| Master student Tarbiat modares univrsity, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Purpose: In the last decade, open science has been a hot topic in the research community. Since scientific knowledge may be monopolized by certain people and has limited access to all members of society. The need for a science is felt on a global scale that is available to everyone without restrictions, but the validation of such science will always be a challenge. Therefore, the purpose of this research is to develop a validation framework for open science. Other goals of the research were: identifying the main differences between open science and traditional science, identifying the main component of open science validation, identifying open science validation criteria and metrics, identifying open science validation framework. Method: In terms of the exploratory type and in terms of approach, this research is classified as qualitative research. Two methods of grounded theory (foundation data) and systematic literature review were used to conduct the research. The statistical population included all expert professors and experts in the field of open science. The number of 5 people who were selected for interview through theoretical saturation as a combination of purposeful sampling and snowballing according to the level of familiarity with the research topic. In the present study, semi-structured interviews were used to collect data in the qualitative part. The implementation of this research has included several stages. First, by identifying the researchers conducted in the field of evaluation and validation of open science, they were systematically examined. Due to the lack of resources in this field, more reviewed research was used to formulate the problem. In the second step, the foundation data theory method was used. For this, in-depth interviews were conducted with people who have published articles, books, etc. in the field of evaluation and validation of scientific works. Interviews continued until saturation was reached. In order to set the interview questions and to ensure their content validity, the opinions of experts knowledgeable about the subject were first summarized to prepare the general framework of the semi-structured interview. Data analysis was done first by open coding and how to code the interviews, and after explaining the way concepts and categories were formed, a narrative of foundational data theorizing, and the resulting theory was given. In order to set the interview questions and to ensure their content validity, the opinions of experts knowledgeable about the subject were first summarized to prepare the general framework of the semi-structured interview. Data analysis was done first by open coding and how to code the interviews, and after explaining the way concepts and categories were formed, a narrative of foundational data theorizing, and the resulting theory was given. Findings: According to the findings, causal conditions (free access and usefulness of articles) on the central category (sharing in knowledge and science) and these two action strategies (communication messages of published articles) using intervening conditions (research achievements) and background conditions (evaluation) correct articles, ranking magazines) led to consequences such as two-way communication in the interactions of knowledge and science and the development of self-knowledge. Conclusion: open science is an approach to science. Open scientific validation has several components that may differ depending on its purpose and method. Overall, open science validation aims to promote transparency, collaboration and reproducibility in scientific research and data, leading to more reliable and impactful results that benefit society at large. Open scientific validation may be based on different criteria and criteria depending on the type and nature of the research, the type and nature of the source, the type and nature of the data, the type and nature of the publication, as well as the purpose and method of validation. Finally, the open science validation framework is a structure that is used to evaluate and improve the quality, credibility, and transparency of science research. The open science validation framework may be defined and implemented based on criteria, indicators, requirements, standards, methods and processes. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Open science, traditional science, validation framework, paradigm model, science approach, transparency in science, reproducibility, quality, validity | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 277 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 11 |
||