جرمانگاری جنایات بینالمللی در کشورهای تاجیکستان، بوسنی و افغانستان | ||
| آموزههای حقوق کیفری کشورهای اسلامی | ||
| دوره 2، شماره 2 - شماره پیاپی 6، تیر 1404، صفحه 59-77 اصل مقاله (4.27 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/dclic.2025.12360.1052 | ||
| نویسنده | ||
| محمد صالح تسخیری* | ||
| استادیار گروه حقوق بین الملل دانشکده حقوقِ دانشگاه قم، ایران، قم | ||
| چکیده | ||
| همزمان با تصویب معاهده مؤسس دیوان بینالملل کیفری (اساسنامه رم) و تثبیت اصل صلاحیت تکمیلی این دیوان، جنبشی جهانی برای تصویب قانون داخلی جرمانگاری کننده جنایات بینالمللی به راه افتاد. این قوانین ضمن تأمین دغدغههای داخلی، صلاحیت تکمیلی دیوان را با وقفه روبرو میساختند؛ زیرا صلاحیت لازم برای محاکم داخلی در رسیدگی به جنایات بینالمللی را فراهم میآوردند. در این نوشتار، با تمرکز بر قوانین داخلی سه دولت دارای جمعیت اکثریت مسلمان به این سؤال پاسخ داده شده است که تصویب قوانین داخلی در این حوزه با چه ضرورتی صورت پذیرفته و تجربیات این دولتها چه تفاوتهایی با یکدیگر دارد؟ در این راستا، مقاله پیشرو با روش تحلیلیتوصیفی، قوانین سه دولت بوسنی و هرزگوین و تاجیکستان و افغانستان سابق را با چهار معیار «میزان تأثیرپذیری قانون داخلی از اساسنامه رم»، «تقدم یا تأخر زمان قانونگذاری»، «دامنه جرائم»، «دامنه مجازاتها» مورد ارزیابی قرار داده است. بر اساس یافتههای این مقاله، به دلیل تقلیدی و منفعلانه بودن قوانین یادشده، میتوان مبتنی بر مؤلفههای دینی و ملی، الگویی را در خصوص تصویب قوانین جرمانگاری کننده جنایات بینالمللی طراحی و به تصویب برساند؛ الگویی که به دلیل فقدان نظیر، قابلیت الگوبرداری توسط دیگر دولتهای مسلمان یا سازمانهای میاندولتی اسلامی تحت قالبهایی همانند تقنین مشترک یا قانونگذاری نمونه را خواهد داشت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اساسنامه دیوان بینالملل کیفری؛ تقنین مشترک؛ قانونگذاری نمونه؛ نظام حقوقی تاجیکستان؛ نظام حقوقی افغانستان؛ نظام حقوقی بوسنی و هرزگوین | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Criminalization of International Crimes in Tajikistan, Bosnia, and Afghanistan | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mohammad Saleh Taskhiri | ||
| Assistant Professor, Department of International Law, Faculty of Law, University of Qom, Iran, Qom | ||
| چکیده [English] | ||
| Simultaneously with passing the treaty establishing the International Criminal Court (Rome Statute) and the establishment of the principle of complementary jurisdiction of this Court, a global movement was launched to enact domestic law criminalizing international crimes. While meeting domestic concerns, these laws also was hampering the Court's complementary jurisdiction, as they were providing domestic courts with the necessary jurisdiction to deal with international crimes. In this article, focusing on domestic laws of three Muslim-majority states and answers the question of why domestic laws in this area were passed and what are the differences between the experiences of these states? In this regard, using a descriptive-analytical approach, the present article evaluates the laws of Bosnia and Herzegovina, Tajikistan, and the former Afghanistan based on four criteria: the extent to which domestic law are influenced by the Rome Statute; the chronological precedence or delay in legislative time; the scope of crimes covered; and the range of punishments. Based on the findings of this article, due to the imitative and passive nature of the aforementioned laws, a model for enacting laws criminalizing international crimes can be designed and enacted, based on religious and national components; a model that, due to its due to its unique nature, can be emulated by other Muslim states or Islamic intergovernmental organizations under formats such as joint legislation or model legislation. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Statute of International Criminal Court, Joint Legislation, Model Legislation, Legal System of Tajikistan, Legal System of Afghanistan, Legal System of Bosnia and Herzegovina | ||
| مراجع | ||
|
توحیدخانه، محمدصدر (1388)، رهنمود ماکس پلانک برای حقوق جزای عمومی افغانستان، انتستیوی ماکس پلانک برای حقوق جزای خارجی و بینالدول، چاپ سوم.
حبیبنژاد، سید احمد و تسخیری، محمد صالح. (1395). «تقنین مشترک کشورهای اسلامی در حوزه حقوق بشردوستانه»، پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، دوره 3، شماره ۴، 29-48.
خالقی، ابوالفتح (1394)، حقوق بینالملل کیفری اختصاصی، تهران: مجد.
دارابی، شهرداد (1401)، پ«اسخگذاریِ ترکیبی در سیاست جنایی بینالمللی»، آموزههای حقوق کیفری، دوره 19، شماره ۲۴، 95-124.
ذاکر حسین، هادی (1399)، آیین پیشدادرسی دیوان کیفری بینالمللی، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش.
ظریف، محمدجواد (1387)، «دیوان بینالملل کیفری و جمهوری اسلامی ایران»، در «دیوان کیفری بینالمللی و جمهوری اسلامی ایران»، به اهتمام اسحاق آلحبیب، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بینالمللی.
مجیدی، محمدرضا و خادمی، غلامرضا (1403). «ارزیابی رابطه بین قانونگذاری نمونه مجامع بینپارلمانی و همگرایی منطقهای در کشورهای مستقل همسود»، مجلس و راهبرد، دوره 31، شماره 119، 203-233
محققداماد، سید مصطفی (1390). «الحاق ایران به دیوان کیفری بینالمللی از منظر قاعده نفی سبیل» در «جمهوری اسلامی ایران و دیوان کیفری بینالمللی»، به کوشش رضا موسیزاده و اکبر امینیان، تهران: پژوهشکده تحقیقات راهبردی مرکز تحقیقات استراتژیک.
مهرپور، حسین (1390). «موانع شرعی الحاق ایران به اساسنامه دیوان کیفری بینالمللی» در «جمهوری اسلامی ایران و دیوان کیفری بینالمللی»، به کوشش رضا موسیزاده و اکبر امینیان، تهران: پژوهشکده تحقیقات راهبردی مرکز تحقیقات استراتژیک.
میرحجازی، سید احمد (1387)، «قوانین جزایی جمهوری اسلامی ایران و اساسنامه دیوان کیفری بینالمللی»، در «دیوان کیفری بینالمللی و جمهوری اسلامی ایران»، به اهتمام اسحاق آلحبیب، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بینالمللی.
یزدی، محمد (1387)، «سخنرانی افتتاحیه» در «دیوان کیفری بینالمللی و جمهوری اسلامی ایران»، به اهتمام اسحاق آلحبیب، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بینالمللی.
Annamma, Subini Ancy, Darrell D. Jackson, and Deb Morrison (2017), "Conceptualizing Color-evasiveness: Using dis/ability Critical Race Theory to Expand a Color-blind Racial Ideology in Education and Society." Race Ethnicity and Education 20, No. 2, 2017. 147-162.
Atadjanov, Rustam (2022). Domestic Implementation of Crimes against Humanity in Central Asia. Asian Journal of Comparative Law, 17(2), 268-285.
Bergsmo, M, Helvig, K, Utmelidze, I, & Zagovec, G. (2010). The Backlog of Core International Crimes Case Files in Bosnia and Herzegovina (Vol. 3). Torkel Opsahl Academic EPublisher.
Clapham, Andrew, Gaeta, P, Sassòli, M, & van der Heijden, I. (Eds.). (2015). The 1949 Geneva Conventions: a Commentary. Oxford University Press.
Crawford, James, & Brownlie, Ian (2019). Brownlie's Principles of Public International Law. Oxford University Press, USA.
Crawford, James, & Olleson, Simon (2003). The Nature and Forms of International Responsibility. International Law, 445.
Eden, Paul (2014). The Role of the Rome Statute in the Criminalization of Apartheid. Journal of International Criminal Justice, 12 (2), 171-191.
Fife, Rolf Einar (2015). Non-prejudice to National Application of Penalties and National Laws. In The Rome Statute of the International Criminal Court (pp. 1910-1915). Nomos Verlagsgesellschaft mbH & Co. KG.
Human Rights Council (2024), Report of the Independent International Fact-finding Mission on the Islamic Republic of Iran, 26 February–5 April 2024
Karimi, Abbas, & Akbari, Mohamad (2017). Basic Conditions of Validity of Electronic Contracts in Iran and UNCITRAL Model Law. Journal of History, Culture & Art Research/Tarih Kültür ve Sanat Arastirmalari Dergisi, 6(1)
Mayans-Hermida, Beatriz & and Barbora Holá (2020), "Balancing ‘the International’ and ‘the Domestic’ Sanctions under the ICC Principle of Complementarity", Journal of International Criminal Justice, 18. 5: 1103-1130.
Militello, Vincenzo (2007). The Personal Nature of Individual Criminal Responsibility and the ICC Statute. Journal of International Criminal Justice, 5(4), 941-952.
Mohamad, Tun Abdul Hamid. (2013). In Search of a Suitable Model of Penal Code for Afghanistan. ICR Journal, 4 (2), 298-303.
Murtezić, Arben (2015). Assessment of Compliance of the Criminal Codes in Bosnia and Herzegovina With the Council of Europe Cybercrime Convention. Kriminalističke teme–Časopis za kriminalistiku, kriminologiju i sigurnosne studije, 15 (5-6), 23-34.
Randhawa, Suwita Hani (2022), "International Criminalization and the Historical Emergence of International Crimes", International Theory, 14 (3): 460-502.
Sheppard, Daniel (2010). The International Criminal Court and" Internationally Recognized Human Rights": Understanding Article 21 (3) of the Rome Statute. International Criminal Law Review, 10(1), 43-71.
Sijerčić-Čolić, H. (2021). Bosnia and Herzegovina. Schriften zum Strafvollzug, Jugendstrafrecht und zur Kriminologie, 89.
Wouters, Cornelis Wolfram (2009). International Legal Standards for the Protection from Refoulement: A Legal Analysis of the Prohibitions on Refoulement Contained in the Refugee Convention, the European Convention on Human Rights, the International Covenant on Civil and Political Rights and the Convention against Torture. Leiden University
Zawati, H. M. (2016). The International Criminal Court and Complementarity. Journal of International Law & International Relations, 12, 208. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 289 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 195 |
||