جایگاه معرفت در نظریۀ اخلاقی فارابی | ||
| فصلنامه مطالعات اخلاقی | ||
| دوره 1، شماره 2، آذر 1403، صفحه 125-144 اصل مقاله (1.28 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/jes.2025.10763.1009 | ||
| نویسنده | ||
| اعظم وفایی* | ||
| استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه قم، قم، ایران. | ||
| چکیده | ||
| معرفت از بنیادیترین مباحث اخلاق است که فارابی نیز تاکید برآن داشته و معتقد است ارتقاء نفس به مراتب عالی معرفت, تجرد و در نهایت سعادت اخلاقی از طریق قوه ناطقه و متخیله پدید می آید. سعادت نوعی صیرورت و اتصال به عقل فعّال و مفارق شدن از عالم ماده است. عقل فعال نیزهم وسیله معرفت و هم موضوع آن می باشد. قوه متخیله با ازاد شدن از مشغولیت عقل و حواس, میتواند به عقل فعال متصل شود. سعادت از منظر فارابی امری ذومراتب بوده ونبی چون هر دو بعد معرفتی را طی کرده به بالاترین مرتبه سعادت دست یافته و متمایز از حکیم است. گرچه مطالب فارابی در کسب معرفت شهودی در اتصال به عقل فعال و نقش ان در سعادت ابداعاتی دارد اما وجود تغییرات در تبیین از عقل وتقسیم بندی آن توسط اندیشمندان بعد از او, بیانگر عدم جامعیت آن است. تعریف عقل به عامل جذب خیر و دفع شرکه مشترک بین انسان و حیوان نیز قابل قبول نیست. در نهایت, با توجه به عنایت وی به سعادت جمعی, اگر افراد جامعه نتوانند یا نخواهند به معرفت عقلی برسند نه تنها سعادت جمعی حاصل نمی شود, بلکه سعادت فردی نیز معلق خواهد ماند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فارابی؛ اخلاق؛ معرفت؛ سعادت؛ نفس؛ عقل فعال؛ قوّۀ متخیّله | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Role and Significance of Knowledge in Farabi’s Ethical Theory | ||
| نویسندگان [English] | ||
| azam vfafei | ||
| Associate Professor, University of Mofid, Qom, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Knowledge is one of the most fundamental topics in ethics, and Farabi emphasizes its importance, arguing that the elevation of the soul to higher levels of knowledge, abstraction, and ultimately, moral happiness, is achieved through the rational and imaginative faculties. Happiness, in Farabi’s view, is a process of becoming and connecting with the active intellect, transcending the material world. The active intellect serves both as the means and the object of knowledge. The imaginative faculty, when freed from the preoccupations of reason and the senses, can connect with the active intellect. Farabi considers happiness to be hierarchical, and the prophet, having traversed both dimensions of knowledge, attains the highest level of happiness, distinguishing them from the philosopher. Although Farabi’s insights into intuitive knowledge, its connection to the active intellect, and its role in happiness are innovative, the evolving interpretations of the intellect and its classifications by later thinkers indicate the lack of comprehensiveness in his theory. Defining the intellect as a faculty for attracting good and repelling evil, which is shared by humans and animals, is also problematic. Finally, given Farabi’s emphasis on collective happiness, if individuals in a society are unable or unwilling to attain rational knowledge, not only will collective happiness remain unachieved, but individual happiness will also be suspended. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Farabi, Ethics, Knowledge, Happiness, Soul, Active Intellect, Imaginative | ||
|
سایر فایل های مرتبط با مقاله
|
||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 399 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 222 |
||
