ارائه الگوی پذیرش خدمات دولت الکترونیک با استفاده از رویکرد فراترکیب | ||
| علوم و فنون مدیریت اطلاعات | ||
| مقاله 5، دوره 11، شماره 3، مهر 1404، صفحه 143-109 اصل مقاله (2.09 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/stim.2025.11628.2183 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه رجولیت1؛ ابراهیم جواهری زاده* 2؛ فاطمه قاسمی بنابری3 | ||
| 1کارشناس ارشد مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران | ||
| 2استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه قم، قم، ایران | ||
| 3دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران | ||
| چکیده | ||
| زمینه: انقلاب در فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی و استفاده از اینترنت سبب تغییر در تمام ابعاد زندگی بشر شدهاست، بهگونهای که حتی تعاملات بین دولتها و شهروندان دستخوش این تغییر شدهاند. دولت الکترونیک بهعنوان شکلی تازه از سازمانها، شروع به کار کردهاست، برای پذیرش هرچه بیشتر این تغییرات از سوی شهروندان، نیاز به پژوهشهایی در زمینۀ پذیرش دولت الکترونیک است. بنابراین اهمیت طراحی الگویی واحد برای پذیرش دولت الکترونیک از میان الگوهای پذیرش فناوری بیشتر احساس میشود. هدف: هدف پژوهش حاضر، تدوین الگوی پذیرش خدمات دولت الکترونیک با استفاده از رویکرد فراترکیب بوده است. این پژوهش از نظر جهتگیری، کاربردی بوده است، زیرا علاوهبر جنبۀ آگاهیبخشی و علمی، برای سازمانهای دولتی مختلف که خواهان برقراری فرایندهای مربوط به دولت الکترونیک هستند جنبۀ کاربردی نیز دارد. از آنجا که این پژوهش در صدد ارائه و طراحی الگوی پذیرش خدمات دولت الکترونیک دارد، از نوع اکتشافی است. روش: پژوهش حاضر، از منظر روششناسی به علت استفاده از روشهای کیفی و کمّی، ماهیت آمیخته دارد. جامعۀ پژوهشی این پژوهش در بخش کیفی، کلیۀ پژوهشهای متناسب با موضوع پژوهش بودهاست. در بخش کمّی پژوهش جامعۀ آماری شامل کلیۀ خبرگان دانشگاهی و اجرایی در زمینۀ دولت الکترونیک و پذیرش فناوری بودند. ابزارهای گردآوری داده در این مطالعه، در فاز کیفی مطالعات کتابخانهای بوده است. مرحلۀ کیفی، مربوط به روش فراترکیب و استخراج دادهها طبق روش هفت مرحلهای سندلوسکی و باروسو انجام شده است. دادههای مربوط به بخش کیفی پژوهش، با بهکارگیری تکنیک تحلیل تم تحلیل شدهاست. تحلیل تم روشی انعطافپذیر، نسبتاً آسان، و سریع برای شناسایی،تحلیل، و گزارش الگوها و مضامین موجود در دادهها است. این روش، مجموعه دادههای گردآوریشده را سازماندهی میکند و دادهها را به دادههای غنی و تفضیلی تبدیل میکند. هر تم دارای نکات مهمی دربارۀ دادههای مرتبط با پرسش پژوهش است و بیانگر سطحی از پاسخ یا معنای دارای الگو مجموعه دادهها است. برای ارزیابی اعتبارِ بخش کیفی از نظر خبرگان و ضریب توافق دو کدگذار استفاده شده است. نتایج مربوط به بخش کیفی شامل 11 تم اصلی است که در قالب یک مدل فرایندی( مدل پذیرش دولت الکترونیک) طبق پیشبینیها و استدلال محقق ارائه شد. در مرحلۀ دوم، اکتشاف روابط تأثیرگذار و تأثیرپذیر بین مؤلفههای مدل نهایی مرحلۀ کیفی، به کمک روش تصمیمگیری دیمتل در بخش کمّی، انجام شدهاست. ابزار استفادهشده برای گردآوری دادهها در مرحلۀ کمّی پژوهش، پرسشنامههای محققساخته بودند. در این بخش از پژوهش از شیوۀ نمونهگیری هدفمند قضاوتی بهره گرفته شده است. در این مرحله، 10 نفر از خبرگان مشارکت کردند. نرمافزار استفادهشده در بخش کمّی پژوهش برای تحلیل دادهها با روش دیمتل، اکسل 2019 بودهاست. یافتهها: یافتههای پژوهش استخراج 81 تم فرعی در قالب 11 تم اصلی، از میان 16 مدلی که برای پذیرش فناوری و دولت الکترونیک مطرح هستند، را نشان داد. «رفتار واقعی، قصد رفتاری، نگرش به فناوری، سهولت استفاده، عینیتپذیری نتایج، عوامل شخصیتی، سودمندی ادراکشده، شکاف دیجیتال، هنجارهای اجتماعی، اعتماد الکترونیک، و زیرساختهای فنی»، تمهای اصلی یا همان مؤلفههای الگوی پذیرش خدمات دولت الکترونیک بودند. در ادامه، پژوهشگران طی تحلیل دادههای حاصل از پرسشنامههای محقق ساخته که خبرگان آنها را تکمیل کرده بودند با بهکارگیری تکنیک دیمتل روابط تأثیرگذار و تأثیرپذیر ابعاد و مؤلفههای الگو را کشف و در نهایت الگوی پذیرش خدمات دولت الکترونیک را ارائه کردند. نتیجهگیری: الگوی پذیرش خدمات دولت الکترونیک مؤلفههایی در دو سطح فردی و اجتماعی را شامل میشود. در سطح فردی رفتار واقعی، قصد رفتار، نگرش به فناوری، سودمندی ادراکشده، سهولت استفاده، عینیتپذیری نتایج، و عوامل شخصیتی مطرح است. در سطح اجتماعی نیز مؤلفههایی ازجمله شکاف دیجیتال، هنجارهای اجتماعی، اعتماد الکترونیک، و زیرساختهای فنی مطرح شده است. در انتها پیشنهادهایی برای پژوهشهای آتی و نیز پیشنهادهای کاربردی با توجه به نتایج پژوهش ارائه شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پذیرش فناوری؛ خدمات الکترونیک؛ دولت الکترونیک؛ تحلیل تم؛ دیمتل؛ فراترکیب | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Provide a Model for Accepting E-Government Service Using Meta-Synthesis Approach | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Fatemeh Rajoliat1؛ Ebrahim JavaheriZadeh2؛ Fatemeh GhasemiBanabari3 | ||
| 1MSc. of Business Management, Faculty of Economic and Administrative Sciences, Qom University Qom, Qom, Iran. | ||
| 2Associate Prof., Faculty of Administrative and Economic Sciences, Qom University, Qom, Iran. | ||
| 3Ph.D Candidate in Public Administration, Faculty of Economics, Management and Administrative Sciences, Semnan University, Semnan, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Context: The revolution in information and communication technologies, along with the widespread use of the Internet, has transformed all aspects of human life. Even interactions between governments and citizens have been significantly affected. Electronic government has emerged as a new organizational form. To maximize citizen acceptance of these changes, research on electronic government adoption is essential. Therefore, the need for a unified model of electronic government acceptance, based on technology acceptance frameworks, has become increasingly important. Objective: The objective of this study was to develop an acceptance model for e-government services using a meta-synthesis approach. This study is applied in orientation; in addition to its awareness-raising and scientific contributions, it also has practical implications for various government organizations seeking to implement e-government processes. Since the study aims to present and design an acceptance model for e-government services, it is exploratory in nature. Methodology: The present study adopts a mixed-methods approach, incorporating both qualitative and quantitative methodologies. The research community for the qualitative part of this study comprised all research relevant to the topic. In the quantitative phase, the statistical population included all academic and executive experts in the fields of e-government and technology acceptance. Data collection in the qualitative phase was conducted through library research. This phase involved a meta-synthesis and data extraction process following the seven-step method of Sandelowski and Barroso. The qualitative data were analyzed using thematic analysis techniques. Thematic analysis is a flexible, relatively straightforward, and efficient method for identifying, analyzing, and reporting patterns and themes within data. It organizes the collected dataset and transforms it into rich, detailed information. Each theme highlights significant aspects of the data related to the research question and represents a level of response or meaning that recurs throughout the dataset. To assess the validity of the qualitative component, expert evaluations and the agreement coefficient between two coders were utilized. The qualitative results identified 11 main themes, which were presented as a process model (the e-government acceptance model) based on the researcher's hypotheses and rationale. In the second stage, the relationships of influence among the components of the final qualitative model were examined using the DEMATEL decision-making method in the quantitative phase. Data for the quantitative stage were collected through researcher-designed questionnaires. Purposeful judgmental sampling was employed in this phase, with participation from 10 experts. Microsoft Excel 2019 was used to analyze the data using the DEMATEL method in the quantitative analysis. Findings: The research findings confirm that 81 sub-themes, grouped into 11 main themes, were extracted from 16 models related to technology acceptance and e-government. These main themes—actual behavior, behavioral intention, attitude towards technology, ease of use, objectivity of results, personality factors, perceived usefulness, digital divide, social norms, electronic trust, and technical infrastructure—constitute the core components of the e-government services acceptance model. Subsequently, the researchers analyzed data obtained from researcher-designed questionnaires completed by experts. Using the DEMATEL technique, they identified the influential and affected relationships among the model’s dimensions and components. Finally, the e-government services acceptance model was presented. Conclusion: The results of this study confirm that the acceptance of e-government services involves factors at both the individual and social levels. At the individual level, key components include actual behavior, behavioral intention, attitude toward technology, perceived usefulness, ease of use, objectivity of results, and personality traits. At the social level, factors such as the digital divide, social norms, electronic trust, and technical infrastructure are also important. Finally, recommendations for future research and practical applications are provided based on the study’s findings. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| DEMATEL, Electronic government, Electronic services, Supersynthesis, Technology adoption: Thematic analysis | ||
| مراجع | ||
|
الهی، ش.، عبدی، ب.، و داناییفرد، ح. (1389). دولت الکترونیک در ایران: تبیین نقش متغیرهای فردی سازمانی و اجتماعی مطرح در پذیرش فناوری. نشریه چشمانداز مدیریت دولتی، 1، 67-41.
بیک زاد، ج.، و جلیلینژاد، ق. (1401). ارائه مدل تأثیرآمادگی و اعتماد دولت الکترونیک بر کیفیت خدمات با نقش میانجی پذیرش دولت الکترونیک. فصلنامه فرایند مدیریت و توسعه، 35 (2)، 107-130.
رجولیت، ف.(1401). ارائۀ الگوی پذیرش دولت الکترونیک با استفاده از رویکرد فراترکیب. (پایاننامه کارشناسی ارشد. دانشگاه قم).
مدبرنیا، ی.، وظیفهدوست، ح.، و عبدالوند، م.ع. (1399). مدل رفتاری مشتریان در میزان پذیرش و شیوه استفاده از خدمات بانکداری الکترونیک با توسعه و تحلیل تئوری UTAUT. مدیریت توسعه و تحول ،43، 18-1.
منصوری، ح.، و غفورنیا، م. (1399) تحلیل عوامل و مؤلفههای تأثیرگذار بر توسعه کیفیت خدمات الکترونیک: مطالعه در بخشهای دولتی و خصوصی صنعت بانکداری. تحقیقات بازاریابی نوین، 10 (1)، 128 -105.
Beikzad, J., & Jalilinezhad, G. (2022). A Model for the Impact of E-Government’s Readiness and Trust on Quality of Services with the Mediating Role of E-Government Acceptance. JMDP. 35(2), 107-130. doi:10.52547/jmdp.35.2.107. [In Persian] Elahi, S., Abdi, B., & Danaeifard, H. (2010). E-Government Adoption in Iran: Explaining the Role of Individual, Organizational, and Social Variables in Technology Adoption. Public Administration Perspectives, 1(1), 41-67. SID. https://sid.ir/paper/207642/fa [In Persian] Mansoori, H., & ghafurnia, M. (2020). Antecedents and Consequences of Implementing Electronic Customer Relationship Management in Small and Medium Enterprises. New Marketing Research Journal, 10(1), 105-128. doi: 10.22108/nmrj.2020.120345.1959 [In Persian] Modbarnia, Y., Vazifedoust, H., and Abdolvand, M.A. (2019). Customer Behavior Model in Acceptance Rate and Usage of Electronic Banking Services by Developing and Analyzing UTAUT Theory. Development and Transformation Management, 43, 18-1. https://sanad.iau.ir/en/Journal/jdem/Article/949642. [In Persian] Rajoliat, F. (2022). Provide a Model for Accepting E-Government Service Using Meta-Synthesis Approach . (Master's thesis. Qom University). [In Persian] | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 750 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 304 |
||