نقش آلتمتریکس در تغییر رویکردهای ارزیابی پژوهشها: از علمسنجی سنّتی تا علمسنجی مدرن | ||
| مطالعات کاربردی علم سنجی | ||
| دوره 1، شماره 3، مهر 1403، صفحه 19-32 اصل مقاله (3.08 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/apss.2024.11832.1023 | ||
| نویسندگان | ||
| فائقه عبدالحسین پورنیازی* 1؛ هاشم عطاپور2 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علمسنجی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| 2دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی نقش آلتمتریکس به عنوان یک رویکرد نوآورانه در علمسنجی و تأثیر آن بر تغییر رویکردهای ارزیابی پژوهشها است. سوال اصلی پژوهش این است که چگونه آلتمتریکس میتواند به عنوان ابزاری مکمّل در ارزیابی تأثیرات پژوهشها مورد استفاده قرار گیرد و به سیاستگذاران و پژوهشگران کمک کند تا نقاط قوت و چالشهای موجود در نظام پژوهش را بهتر شناسایی کنند؟ روش: این پژوهش بر پایه منابع کتابخانهای و تحلیل جامع مقالات مرتبط با علمسنجی و آلتمتریکس انجام شده است. به منظور گردآوری دادهها، مقالات و منابع معتبر در زمینه ارزیابی عملکرد پژوهشها مورد بررسی قرار گرفته و دادههای مربوط به آلتمتریکس و شاخصهای سنّتی استخراج شدند. همچنین با تحلیل دادههای موجود، نقاط قوت و ضعف آلتمتریکس در مقایسه با روشهای ارزیابی سنّتی شناسایی شده و تأثیر آن بر ارزیابی تأثیر پژوهشها بررسی گردید. این رویکرد شامل تحلیل نوع تعاملات در شبکههای اجتماعی، بازخوردهای آنلاین و سایر معیارهای غیررسمی است که به ارائه یک سنجش جامع و دقیق از تأثیر پژوهشها کمک میکند. علاوهبر این، در این پژوهش برای تسهیل استفاده مؤثر از آلتمتریکس، چارچوبی برای تجزیه و تحلیل اطلاعات فراهم شده است که بتواند در سیاستگذاریهای علمی و پژوهشی به کار گرفته شود. یافتهها: آلتمتریکس میتواند به عنوان ابزاری مکمّل، پژوهشگران را در توسعه دیدگاههای چندبُعدی و واقعگرایانهتری از تأثیر پژوهشها یاری نماید. همچنین استفاده از آلتمتریکس میتواند به نوآوری و پیشرفت در سیاستگذاریهای علمی کمک کند؛ بهویژه در حوزههایی که تعاملات علمی و اجتماعی از زوایای مختلف مورد بررسی قرار میگیرند. نتیجهگیری: آلتمتریکس نهتنها میتواند به عنوان ابزاری مکمّل در ارزیابی تأثیر پژوهشها عمل کند، بلکه با ارائه یک تصویر جامع و چندبُعدی از تأثیرات علمی، اجتماعی و فرهنگی، به سیاستگذاران در اتخاذ تصمیمات مبتنی بر شواهد کمک میکند. پیشنهادات ارائه شده در این پژوهش، شامل استانداردسازی روشهای آلتمتریکس و رفع نقاط ضعف کنونی، میتواند به ارتقای کارایی و دقت این ابزار در ارزیابی پژوهشها کمک کند. در نهایت، هدف این پیشنهادات ایجاد پل ارتباطی مؤثر بین علم و جامعه، و تقویت مشارکت پژوهشگران و سیاستگذاران در راستای توسعه پایدار است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آلتمتریکس؛ علمسنجی؛ شبکههای اجتماعی؛ سیاستگذاری علمی؛ تولید علم | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Role of Altmetrics in Changing Research Evaluation Approaches: From Traditional Scientometrics to Modern Scientometrics | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Faegheh Abdulhossein Pourniazi1؛ Hashem Atapour2 | ||
| 1Master's student, Department of Scientometrics, University of Tabriz, Tabriz, Iran | ||
| 2Associate Professor, Department of Knowledge and Information Science, University of Tabriz, Tabriz, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Purpose: The purpose of this study is to examine the role of altmetrics as an innovative approach in scientometrics and its impact on transforming research evaluation methods. The primary question of the study is how altmetrics can be used as a complementary tool for evaluating the impacts of research and assist policymakers and researchers in better identifying the strengths and challenges within the research system. Method: This study was conducted using library resources and a comprehensive analysis of articles related to scientometrics and altmetrics. To collect data, we reviewed reliable articles and sources in the field of research performance evaluation, extracting information related to altmetrics and traditional indicators. Additionally, by analyzing the existing data, the strengths and weaknesses of altmetrics were identified in comparison to traditional evaluation methods, and their impact on assessing research outcomes was examined. This approach involves analyzing the types of interactions within social networks, online feedback, and other informal metrics that contribute to a comprehensive and accurate assessment of the impact of research. Furthermore, this study presents a framework for analyzing information to facilitate the effective use of altmetrics, which can be applied in scientific and research policy-making. Findings: Altmetrics can serve as a complementary tool to assist researchers in developing multidimensional and more realistic perspectives on the impact of their research. Additionally, the use of altmetrics can foster innovation and progress in scientific policy-making, particularly in areas where scientific and social interactions are analyzed from various perspectives. Conclusion: Altmetrics can serve as a complementary tool for assessing the impact of research and assist policymakers in making evidence-based decisions by providing a comprehensive and multidimensional view of scientific, social, and cultural impacts. The recommendations outlined in this study, which include standardizing altmetrics methods and addressing existing weaknesses, can enhance the efficiency and accuracy of this tool in evaluating research. Ultimately, the aim of these suggestions is to establish a robust connection between science and society, while enhancing the involvement of researchers and policymakers in the pursuit of sustainable development. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Altmetrics, Bibliometrics, Research Evaluation, Social Networks, Scientific Policy Making | ||
| مراجع | ||
|
خسروی، مریم؛ رسولی، بهروز (۱۳۹۸). دانش و استفاده کتابداران از آلتمتریکس: موردکاوی کتابخانههای دانشگاهی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در تهران. تحقیقات کتابداری و اطلاعرسانی دانشگاهی، ۵۳(۴).
دخانی، فیروزه؛ اصنافی، امیررضا (۱۳۹۹). تأملی در ارزیابی میزان استفاده از منابع اطلاعاتی با استفاده از دگرسنجهها. سیاستنامه علم و فناوری، ۱۰(۳۰)، ص ۵۱-۵۹.
ستوده، هاجر؛ امیدی، محمدحسن؛ یوسفی، زهرا؛ خونجوش، فرشاد (1397 الف). همبستگی میان شاخصهای اثرگذاری پژوهشی: تحلیل عاملی شاخصهای دگرسنجی و استناد. مطالعات کتابداری و سازماندهی اطلاعات (مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات)، 29(116)، ص 171-192.
ستوده، هاجر؛ روایی، معصومه؛ میرزابیگی، مهدیه (۱۳۹۷ ب). مقایسه فرصتهای دگرسنجی و تحلیل استنادی در ارزیابی پژوهش. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، ۳۴(۱)، ص ۱۱۳-۱۳۸.
ستوده، هاجر؛ روایی، معصومه؛ میرزابیگی، مهدیه؛ مزارعی، زهرا (1396). چالشهای دگرسنجی در ارزیابی پژوهش به روش تحلیل مضمون. مدیریت اطلاعات سلامت، 14(3)، ص 129-124.
سلاجقه، مژده؛ محمدیان، سجاد (۱۳۹۴)، دگرسنجهها: راهی نو در علمسنجی. مطالعات کتابداری و سازماندهی اطلاعات (مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات)، ۲۶(۱)، ص ۷۱-۸۴.
غلامی، رضا؛ اسمعلیزاده، سمیه (1402). مبانی علمسنجی در علوم انسانی و ضرورت شکلگیری مکتب علمسنجی در آن. پژوهشهای علم و دین، 14(27).
نوروزی چاکلی، عبدالرضا (1390). آشنایی با علمسنجی: مبانی، مفاهیم، روابط و ریشهها. تهران: سمت.
نویدی، فاطمه؛ منصوریان، یزدان (1394). درآمدی بر آلتمتریکس: مقیاسهای جایگزین برای بررسی تأثیر پژوهش با تأکید بر وب اجتماعی. پژوهشنامه علمسنجی، شماره 1، ص 1-20.
Bornmann, L. (2014). Do altmetrics point to the broader impact of research? An overview of benefits and disadvantages of altmetrics. Journal of informetrics, 8(4), p. 895-903.
Elston, D.M. (2019). Mendeley. Journal of the American Academy of Dermatology, 81(5). https://doi.org/10.1016/j.jaad.2019.06.1291
Fang, H. (2021). Analysis of the new scopus CiteScore. Scientometrics,126(6), p. 5321-5331.
Galligan, F. & Dyas-Correia, S. (2013). Altmetrics: Rethinking the way we measure. Serials review, 39(1), p. 56-61.
Maricato, J.M. & Vilan-Filho, J.L. (2018). The potential for altmetrics to measure other types of impact in scientific production: academic and social impact dynamics in social media and networks. Information Research, 23(1).
Mingers, J. & Leydesdorff, L. (2015). A review of theory and practice in scientometrics. European journal of operational research, 246(1), p. 1-19.
O’Brien, K. (2019). ResearchGate. Journal of the Medical Library Association, 107(2).
Priem, J. (2014). Altmetrics. MIT Press. https://doi.org/10.7551/mitpress/9445.001.0001
Priem, J., Taraborelli, D., Groth, P. & Neylon, C. (2011). Altmetrics: A manifesto. Biology Letters, 7(1), 1-4.
Wang, X. (2024). Characteristics analysis and evaluation of discourse leading for academic journals: perspectives from multiple integration of altmetrics indicators and evaluation methods. Library Hi Tech, 42(4), p. 1057-1079.
Williams, A.E. (2019). Exploring the utility of an emerging altmetric platform: a SWOT analysis of Plum Analytics. Digital Library Perspectives, 35(3/4), p. 193-204.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 412 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 356 |
||