بررسی نقش سبک پردازش اطلاعات در فرسودگی تحصیلی با میانجی گری اهداف پیشرفت دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم | ||
| علوم و فنون مدیریت اطلاعات | ||
| مقاله 8، دوره 11، شماره 3، مهر 1404، صفحه 236-203 اصل مقاله (1.97 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/stim.2024.10392.2065 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه مولوی1؛ عباس حبیب زاده* 2؛ مجید ضرغام حاجبی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی تربیتی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران | ||
| 2دانشیار، گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه قم، قم، ایران | ||
| 3دانشیار، گروه روانشناسی ، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه طلوع مهر، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سبک پردازش اطلاعات در فرسودگی تحصیلی دانشجویان با میانجی گری اهداف پیشرفت در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم انجام شد. روش: این پژوهش از نظر هدف و ماهیت، کاربردی، و از نظر شیوۀ گردآوری دادهها، توصیفی از نوع همبستگی مبتنی بر مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل کلیۀ دانشـجویان رشـته روانشناسی و علوم تربیتی دانشـگاه آزاد اسـلامی واحـد قـم در سـال تحصیلـی 1399-1400 بود که تعداد 440 نفر برای نمونه با نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. برای سنجش متغیرهای پژوهش از پرسشنامه سبکهای عقلانی–تجربی [1] (پسینی و اپستین[2]، 1999)، پرسشنامه فرسودگی تحصیلی مسلش[3] (مسلش، جکوبسون و لیتر[4]، 1996) و پرسشنامه اهداف پیشرفت[5] (میدگلی، کاپلان و میدلتن[6]، ۲۰۰1)، استفاده شد. یافتهها: یافته ها بیانگر آن بود که بین متغیرهای سبک پردازش اطلاعات خردگرا و اهداف تبحری (β=0/65)، سبک پردازش اطلاعات خردگرا و اهداف رویکردی (β=0/14)، سبک پردازش اطلاعات تجربی و اهداف رویکردی (β=0/30)، سبک پردازش اطلاعات تجربی و اهداف اجتنابی (β=0/29)، و اهداف اجتنابی و فرسودگی تحصیلی (β=0/15)، رابطۀ علّی مثبت و معناداری وجود دارد، و بین متغیرهای سبک پردازش اطلاعات خردگرا و اهداف اجتنابی (β=-0/14) ، اهداف تبحری و فرسودگی تحصیلی (β=-0/87)، اهداف رویکردی و فرسودگی تحصیلی (β=-0/19)، رابطۀ منفی معناداری وجود دارد. تنها بین متغیر سبک پردازش اطلاعات تجربی و اهداف پیشرفت تبحری (β=0/09) رابطۀ معنادار نبود. بیشترین اندازه اثر به ترتیب مربوط به سبک پردازش اطلاعات خردگرا بر اهداف پیشرفت تبحری و اهداف پیشرفت تبحری بر فرسودگی تحصیلی بود. سبک پردازش اطلاعات دانشجویان با میانجی گری اهداف پیشرفت آنها، اثر غیر مستقیمی بر فرسودگی تحصیلی داشت. نتیجهگیری: با توجه به یافتههای این پژوهش میتوان نتیجه گرفت که افراد دارای سبک پردازش خردگرا بیشتر از اهداف پیشرفت تبحری استفاده می کنند و کمتر دچار فرسودگی تحصیلی می شوند. لذا به سیاستگذاران و مدیران دانشگاهی پیشنهاد میشود با برگزاری دورههای آموزشی برای مدرسین و دانشجویان راه کارهایی برای آموزش سبک پردازش خردگرا ارائه دهند و با ایجاد محیط تربیتی مناسب، زمینه را برای درنظر گرفتن اهداف پیشرفت تبحری از سوی دانشجویان فراهم آورند، تا از فرسودگی تحصیلی جلوگیری کنند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سبک پردازش اطلاعات؛ اهداف پیشرفت؛ فرسودگی تحصیلی؛ دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Investigating the role of information processing style in students' academic burnout through the mediation of achievement goals of Islamic Azad University students, Qom branch | ||
| نویسندگان [English] | ||
| fateme molavi1؛ abas habibzade2؛ Majid Zargham Hajebi3 | ||
| 1PhD student, Department of Educational Psychology, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran | ||
| 2Associate Professor of Psychology, Department of Educational Psychology, Qom University, Qom, Iran | ||
| 3Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Humanities, Tolouemehr University, Qom, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Objective: This study aimed to examine the role of information processing styles in academic burnout among students, with achievement goals serving as a mediating factor. The research was conducted with students from the Islamic Azad University, Qom Branch. Methodology: This study was applied in purpose and employed a correlational design based on structural equation modeling (SEM). The statistical population comprised all psychology and educational sciences students enrolled at Islamic Azad University, Qom branch, during the 2020–2021 academic year. A total of 440 students were selected through convenience sampling. Data were collected using the Rational–Experiential Inventory (REI; Pacini & Epstein, 1999) to measure information processing style, the Maslach Burnout Inventory (MBI; Maslach, Jackson, & Leiter, 1996), and the Achievement Goal Questionnaire (AGQ; Midgley, Kaplan, & Middleton, 2001). The validity of the questionnaires was established using content validity and construct validity methods, specifically confirmatory factor analysis. Reliability was assessed and confirmed through Cronbach's alpha and composite reliability coefficients. The academic burnout questionnaire demonstrated validity and reliability with a fit index of RMSEA = 0.07 (< 0.08), a Cronbach's alpha of 0.89, and a composite reliability of 0.91. For the achievement goals questionnaire, the fit index was RMSEA = 0.06 (< 0.08), with a Cronbach's alpha of 0.79 and composite reliability of 0.72. Data analysis was conducted at two levels: descriptive and inferential (structural equation modeling). This analysis was performed using SPSS 16.0 and LISREL 8.8 software. Findings: The results indicated significant positive causal relationships between rational processing style and mastery goals (β = 0.65), as well as between rational processing style and approach goals (β = 0.14). There was a positive and significant causal relationship between experimental processing style and avoidance goals (β = 0.29), as well as between avoidance goals and academic outcomes. The processing style and approach goals showed no significant relationship (β = 0). Burnout was positively associated with a coefficient of β = 0.15. Significant negative relationships were found between rational processing style and avoidance goals (β = -0.14), mastery goals and academic burnout (β = -0.87), and approach goals and academic burnout (β = -0.19). Additionally, a significant positive relationship was observed between experimental processing style and mastery goals (β = 0.09). The largest effect sizes were noted for the relationship between rational processing style and mastery goals, as well as between mastery goals and academic burnout, mediated by achievement goals. Conclusion: The research findings suggest that students with a rational processing style are more likely to adopt mastery-oriented achievement goals and are less prone to academic burnout. Therefore, policymakers and university administrators are advised to provide training programs for instructors and students aimed at promoting rational information-processing styles. Additionally, creating supportive educational environments that encourage mastery-oriented achievement goals can play a significant role in reducing academic burnout. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Information processing style, Achievement goals, Academic burnout, Students of Islamic Azad University of Qom branch | ||
| مراجع | ||
|
بانشی، م. حسینی، ع. و رضایی، س. (۱۳۹۳). رابطۀ اهداف پیشرفت و عملکرد تحصیلی با واسطهگری هیجانهای تحصیلی و خودتنظیمی. مجله روانشناسی تربیتی ایران, ۷(۲)، ۴۵–۶۳. بردبار، ع. و رستگار، س. (۱۳۹۴). بررسی رابطه اهداف پیشرفت و عملکرد تحصیلی در دانشجویان. مجله علوم تربیتی, ۲۰(۱)، ۵۶–۷۸. برزگر بفرویی، ع. محمدی، ن. و کریمی، ل. (۱۳۹۳). رابطۀ انگیزش درونی با اهداف پیشرفت و راهبردهای فراشناختی خواندن. مجله روانشناسی آموزش, ۶(۲)، ۱۲–۲۸. پور غلامی، ف. (۱۳۹۷). بررسی نقش واسطهای اهداف پیشرفت و راهبردهای یادگیری خودتنظیمی در رابطه بین باورهای معرفتشناسی و فرسودگی تحصیلی در دانشجویان دانشگاه پیام نور شیراز [پایاننامه دکتری، رشته روانشناسی تربیتی]. دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرودشت. توکلی، ن. حسنزاده، ر. و عمادیان، س. ع. (۱۳۹۹). بررسی نقش واسطهای سبکهای پردازش اطلاعات بین انگیزش پیشرفت و استرس تحصیلی ادراکشده در دانشجویان پرستار. پژوهش در آموزش علوم پزشکی, ۱۲(۲)، ۶۱–۷۰. https://sid.ir/paper/400299/fa ثمره، س. تجربهکار، م. و باقری، م. (۱۳۹۷). بررسی نقش میانجیگری ادراک از محیط کلاس در رابطه بین اهداف پیشرفت و خودکارآمدی تحصیلی با درگیری تحصیلی. مطالعات روانشناسی و علوم تربیتی (دانشگاه تاکستان), ۱۲(۴)، ۱۷–۲۶. جمالی، م. کیامنش، ع. و باقری، ف. (۱۳۹۶). تاثیر اهداف پیشرفت و فرسودگی تحصیلی بر عملکرد تحصیلی: بررسی نقش میانجی یادگیری خودنظمبخش. دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی, ۱۸(۲)، ۸۲–۹۲. https://sid.ir/paper/163933/fa حسینی مهدیآبادی، س. م. رستمی، چ. و یاراحمدی، ی. (۱۳۹۵). بررسی رابطه سبکهای پردازش اطلاعات و ناگویی خلقی. علوم پزشکی زانکو, ۱۷(۵۵)، ۳۲–۴۵. https://sid.ir/paper/113094/fa حکمی، س. و شکری، ا. (۱۳۹۴). رابطه بین جهتگیریهای هدف پیشرفت و بهزیستی تحصیلی: الگوی اثرات میانجیگر هیجانات پیشرفت. مطالعات اندازهگیری و ارزشیابی آموزشی, ۵(۱۱)، ۳۱–۶۵. https://sid.ir/paper/255236/fa خزائی، م. (۱۳۹۵). محدودیتها و نقد ابزارهای سنجش سبکهای پردازش تجربهای. مجله پژوهشهای روانشناسی کاربردی, ۸(۱)، ۲۱–۳۸. خوشطالع، م. صنعتجو، ع. و نوکاریزی، م. (۱۳۹۳). رابطه سبکهای پردازش اطلاعات و ادراک از محیط کلاس با راهبردهای مطالعه خودتنظیم [پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد]. ذاکری، ف. (۱۳۸۸). بررسی آسیبپذیری اهداف عملکردی در برابر فرسودگی تحصیلی. مجله علوم تربیتی, ۴(2)، ۳۳–۴۹. رازقی، ف. میرزاحسینی، ح. و ضرغام حاجبی، م. (۱۳۹۹). بررسی پایایی و روایی پرسشنامه اهداف پیشرفت در دانشجویان. مجله پژوهشهای روانشناسی, ۲۲(۴)، ۱۰۱–۱۲۰. رازقی، ف. السادات، میرزاحسینی، ح. و ضرغام حاجبی، م. (۱۳۹۹). مدلیابی رابطه اهداف پیشرفت و باورهای انگیزشی با اهمالکاری تحصیلی: نقش میانجی راهبردهای یادگیری خودتنظیمی. مجله توسعه آموزش جندی شاپور, ۱۱(۳)، ۳۳۴–۳۵۹. رستگار، س. (۱۳۹۱). اهداف پیشرفت و انگیزش تحصیلی دانشجویان: رویکردی تجربی [پایاننامه دکتری]. دانشگاه تهران. رستگار، س. احمدی، ز. و محمدی، ع. (۱۳۹۰). بررسی اهداف پیشرفت در دانشجویان دانشگاه تهران. مجله روانشناسی و آموزش, ۱۵(2)، ۲۳–۴۵. رستمی، ا. عابدی، م. و شائوفلی، ک. (۱۳۹۰). بررسی پایایی و روایی مقیاس فرسودگی تحصیلی دانشجویان. مجله روانشناسی تربیتی, ۱۲(۳)، ۴۵–۶۷. رضایی، س. و پیرمحمدی، م. (۱۴۰۱). مقایسه سبک تسلط ربعهای مغزی و سبکهای پردازش اطلاعات در دانشآموزان تیزهوش و عادی. فصلنامه علمی عصب روانشناسی, ۸(۳)، ۲۱–۲۸. ستایشی اظهری، م. حبیبزاده، ع. و میرزاحسینی، ح. (۱۴۰۰). مقایسه خودکارآمدی تحصیلی در نیمرخهای مختلف انگیزشی: تحلیل مبتنی بر شخص. نشریه علمی آموزش و ارزشیابی, ۱۴(۵۶)، ۳۱–۴۸. https://doi.org/10.30495/JINEV.2022.1941578.2576 شیرزادیفرد، م. (۱۳۹۱). سبکهای پردازش اطلاعات، ادراک روابط والد–کودک و بهزیستی ذهنی: نقش واسطهای باورهای اساسی [پایاننامه کارشناسی ارشد]. دانشگاه تهران. صیف، م. (۱۳۹۴). رابطۀ اهداف پیشرفت و هیجانهای تحصیلی در دانشجویان. مجله پژوهشهای روانشناسی تربیتی, ۸(۱)، ۷۵–۹۲. عابدی، م. (۱۳۹۴). اهداف پیشرفت و سبکهای یادگیری دانشجویان [پایاننامه کارشناسی ارشد]. دانشگاه تربیت مدرس. عابدینی، ح. موسوی، ف. و کاظمی، ر. (۱۳۸۷). نقش واسطهای مشغولیت تحصیلی در ارتباط بین اهداف اجتنابی و پیشرفت تحصیلی. پژوهشهای روانشناسی تربیتی, ۳(۱)، ۳۳–۵۰. فرتاش، س. (۱۳۹۰). سبکهای پردازش اطلاعات، تعهد هویت و راهبردهای مقابله در محیط تحصیلی: نقش سبکهای پردازش هویت [پایاننامه دکتری]. دانشگاه تهران. فضلی، م. و فولادچنگ، م. (۱۳۹۷). تأثیر اهداف پیشرفت بر فرسودگی تحصیلی. پژوهشهای روانشناسی, ۲۳(۲)، ۱۰۰–۱۱۵. نعامی، ن. (۱۳۸۸). فرسودگی تحصیلی دانشجویان: سنجش و عوامل مؤثر [پایاننامه کارشناسی ارشد]. دانشگاه تهران. ویسانی، ع. نصیری، م. و رضایی، ف. (۱۳۹۱). بررسی اهداف پیشرفت و انگیزش درونی در دانشجویان. مجله روانشناسی کاربردی, ۵(1)، ۵۵–۷۲. همتی، م. (۱۳۹۵). نقش اهداف پیشرفت در پیشبینی فرسودگی تحصیلی. مجله روانشناسی تربیتی, ۲۱(1)، ۴۵–۶۰. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 901 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 223 |
||