تأثیر نظام واژگان بر ادراک ناروایی جرم از منظر اندیشههای کیفری غرب و اسلام | ||
| پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب | ||
| دوره 12، شماره 4 - شماره پیاپی 46، دی 1404، صفحه 1-28 اصل مقاله (1.08 M) | ||
| نوع مقاله: علمی و پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/csiw.2024.10636.2532 | ||
| نویسندگان | ||
| قاسم اسلامی نیا* 1؛ داود سیفی قره یتاق1؛ حمیدرضا پرهام مهر2 | ||
| 1استادیار حقوق دانشگاه زابل، زابل، ایران. | ||
| 2عضو هیئت علمی گروه حقوق دانشگاه زابل، زابل، ایران. | ||
| چکیده | ||
| التزام مردم به قوانین جزایی در وضعیت نادیدهانگاری ابعاد اخلاقی و شهودی آن مقررات و تأکید صرف بر ابعاد اجتماعی جرم، موضوعی پرهزینه و فاقد ارزش اخلاقی است؛ لیکن در پرتو ادراک جرم بهعنوان یک رفتار ناروا با محوریت «نظام واژگان» که موضوع این نوشتار است، تابعین حقوق کیفری، با اشراف به ابعاد و جنبههای متعدد و ناپیدای جرم از طریق فعال شدن حساسگرهای درونی، آن را در تنافی با مصالح و منافع اصیل خویشتن نیز تلقی مینمایند. این مقاله به هدف تقویت و تعمیق نظام بینشی مزبور و غنای اندیشههای کیفری از طریق نظام واژگان، درصدد اثبات این امر است که تکوین یک نظام ارزشی و کنشی پیشگیرانه مبتنی بر نظام واژگان قرآنی، موجب شکوفایی استعدادهای فطری درزمینهٔ تقویت خویشبازدارندگی، میگردد که در مقایسهای تطبیقی نیز تا حدودی مورد تأیید بعضی اندیشمندان بزرگ غربی نیز است. درواقع تقبیح شهودی و وجدانی جرائمی که در فرایندی عادلانه و با رعایت اصل استثنائی بودن مداخله کیفری، جرمانگاری گردیده است؛ با اتکا بر واژگان متناسب که منجر به تلقی جرم بهعنوان یک رفتار ناصواب و ناسازگار با ساختار شخصیتی و منافع بنیادین انسانیاجتماعی گردد، انسانیترین شیوه پیشگیری از جرم محسوب میگردد و ظاهراً راهبرد اصلی قرآن در تبیین رفتارهای ناروا و نحوه مقابله با آن است. راهبرد مزبور که به جهت ابتنا آن بر عقل سلیم و ادراک شهودی انسانها تا حدودی مورد تأیید اندیشمندانی همانند کانت و دورکیم است؛ عرصه را بر قلمرو نظریاتی که ناروایی جرائم را صرفاً به اراده حکومت و یا انحصار آن به بازتابهای اجتماعی میداند تضییق میگرداند. | ||
تازه های تحقیق | ||
نگرش اجتماعی غلط به مفید بودن جرم و ادراک صرف قراردادی بودن همه جرائم و حتی ارائه جذاب رسانهای رفتارهای مجرمانه از طریق تولید واژگان و تصویر، عامل تولید تمایلات مجرمانه و توسعه آن است. در حالی که ادراک ناروایی جرم (از دریچه آموزههای وحیانی و عقلانی مورد پذیرش اجتماعی) در بستری از واژگان متناسب و دارای قابلیت، یک اسلوب کلان مدیریت تمایلات مجرمانه، دارای کاربردی اصلاح محور همراه با امید به تعالی اخلاقی تابعین حقوق کیفری و واجد تلقی کرامت مدار و مبتنی بر شناخت عمیق انسان است. در این رویکرد جرم تنها جنبه اجتماعی ندارد؛ بلکه بر عکس، جنبه اصلی جرم، ابعاد فردی و نفسانی آن است. زیرا جرم اصالتاً و دفعتاً واحده موجب خروج شخص از مسیر یک برنامه مشخص و معیّن (برای وصول به درجهای که او را واجد ظرفیتی بیشتر برای برخورداری از هستیهای مطلوب عالم نماید) میگردد و تبعاً و ثانیاً، موجب آسیب و ظلم بر دیگران میشود. اگر ماهیت جرم از طریق تئوریهای مختلف حقوق کیفری همانند تئوری اخلاقگرایی، عدالت ترمیمی و بیان گرایی و همچنین تولیدات فرهنگی و رسانهای، با استعمال واژگان متناسب قرآنی بهگونهای ترکیب و تعریف گردد که با ماهیت انسان در تعارض و ناسازگاری تلقی گردد؛ علاوهبر تکمیل نقص موجود در تئوریهای مزبور و همکاری و هماهنگی آوردههای عقلانی و تجربی بشر، باعث میگردد. پرهیز از ارتکاب جرم نیز از درون و باطن شخص و اراده و علم او نشئت گیرد و عوامل ثانوی و جامعوی همانند تهدید به مجازات در اولویتهای بعدی قرار گیرند. پرهیز از ارتکاب جرمکه درنتیجه انگیزه تکاملی و علاقه شخص به حفظ و صیانت از شخصیت خویشتن باشد؛ بهترین و عالیترین موقعیت را برای شکوفایی استعدادهای فرد فراهم مینماید و نسبت به وضعیتی که شخص، جرم را به انگیزه ترس از مجازات، ترک مینماید؛ ترجیح عقلی و اجتماعی بیشتری دارد. از تأکید جدی و سراسری قرآن با بهرهگیری از واژگانی متنوع بر این مقوله که جرم اولاً و بالذات اقدامی علیه مرتکب آن محسوب میگردد این نتیجه حاصل میگردد که تا زمانی که نظام تصورات درونی افراد بر مبنای تلقی مزبور سامان نیابد؛ معضل پدیده مجرمانه برای جوامع حل نخواهد شد و همچنان مقابله با پدیده مزبور پرهزینه و نیازمند تغییرات مداوم و نامحدود خواهد بود. این امر در ضمن نشان دهنده آن است که قرآن گرایشی به مداخلههای اجتماعی سخت برای همنوا کردن مردم با قانون ندارد. بلکه در وهله اول از طریق قدرت نهفته در واژگان مزبور به دنبال بیدار نمودن قدرت اختیار و عزم و شعور مخاطبین خود است. در حالی که حقوق جزای عرفی بهطور ناگزیر بر حسب محدوده و کارکرد ذاتی خود صرفاً به دنبال تبیین جرم بهعنوان یک رفتار ضداجتماعی و یا برخلاف منظور قانونگذار است. پیشنهاد این نوشتار ارائه و تبیین اجتماعی جرم از طریق نهادهای علمیفرهنگی از طریق ترکیب هوشمندانه محصولات فرهنگی و تئوریهای روز حقوق کیفری با واژگان و اصطلاحات قرآنی و تأکید بر معانی حقیقی و ذاتی جرم است تا شهروندان غالباً مسلمان، پرهیز از ارتکاب جرم را در پرتو آموزههای کتابی که برای آن تقدسی خاص قائلند و بعضاً در فواصل زمانی خاصی به تلاوت آن میپردازند را در راستای منافع برین و ماندگار خود تلقی نمایند. امری که به علت پیچیدگیها و دشواریهای متعدد تئوری و عملی در مسیر تحقق آن، نیازمند تحقیقات بنیادین و کاربردی وسیعی نهتنها در حقوق کیفری که در تمامی رشتههای علوم انسانی مرتبط است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جرم؛ ادراک؛ قرآن؛ کیفر؛ بیان؛ واژگان | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The effect of the vocabulary system on the perception of wrongfulness of crime from the perspective of Western and Islamic criminal ideas | ||
| نویسندگان [English] | ||
| ghasem eslaminia1؛ davood seify qareyataq1؛ hamidreza parhammehr2 | ||
| 1.°Assistant Professor of Zabul University Law Department, Zabul, Iran. | ||
| 2Member of the Faculty of Law Department of Zabul University, Zabul, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| People's adherence to criminal laws in the situation of ignoring the moral and intuitive dimensions of those regulations and emphasizing only the social dimensions of the crime is a costly issue and lacks moral value; But in the light of the perception of crime as an illegal behavior centered on the "vocabulary system" which is the subject of this article, the subjects of criminal law, with respect to the numerous and invisible dimensions and aspects of the crime through the activation of internal sensitizers, see it in conflict with the material and They also consider their original interests. This article aims to strengthen and deepen the above-mentioned insight system and enrich criminal ideas through the vocabulary system, and aims to prove that the development of a value system and preventive action based on the Quranic vocabulary system, leads to the flourishing of natural talents in the field of strengthening self-restraint. It can be seen that in a comparative comparison, it is also approved to some extent by some great Western thinkers. In fact, intuitive and conscientious condemnation of crimes that have been criminalized in a fair process and by observing the principle of exceptionality of criminal intervention; Relying on appropriate vocabulary that leads to the perception of crime as an improper and inconsistent behavior with the personality structure and fundamental human-social interests, it is considered the most humane way to prevent crime, and it is apparently the main strategy of the Qur'an in explaining illegal behavior and how to deal with it. Is. The aforementioned strategy is partly approved by thinkers such as Kant and Durkheim due to its emphasis on common sense and intuitive perception of humans. It narrows the field to the realm of theories that consider the wrongness of crimes solely to the will of the government or its monopoly to social reflections. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Crime, Perception, Qur'an, Punishment | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم
نهجالبلاغه
آربلاستر، آنتونی (۱۳۶۷ ش). ظهور و سقوط لیبرالیسم غرب، ترجمه: حسن مخبر، تهران: نشر مرکز، چاپ ۱.
اینگلهارت رونالد و ولزل کریستین (۱۳۹۴ش). نوسازی تغییر فرهنگی و دمکراسی، ترجمه: یعقوب احمدی، تهران: انتشارات کویر، چاپ اول.
بکاریا سزار (۱۳۷۷ش). رساله جرائم و مجازاتها، ترجمه: محمدعلی اردبیلی، تهران: نشر میزان، چاپ سوم.
بروکس، تام (۱۳۹۵ش). مجازات، ترجمه: محمدعلی کاظم نظری، تهران: نشر میزان، چاپ سوم.
پرت جان (۱۳۹۶ش). مجازات و تمدن، تساهل و عدم تساهل کیفری در جامعه مدرن، ترجمه: هانیه هژبر الساداتی، تهران: نشر میزان، چاپ اول.
حاجیدهآبادی، محمدعلی و مجتبی یاسینینسب (۱۴۰۱). «مقایسه خودکنترلی از منظر هیریشی فیض کاشانی با تأکید بر محجه البیضاء»، فصلنامه پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، دوره ۹، شماره ۴.
جوادی آملی، عبدالله (۱۳۶۹ش). کرامت در قرآن، نشر مرکز فرهنگی رجا، چ اول.
جورج، ادوارد مور (۱۳۸۸ش). مبانی اخلاق، ترجمه: غلامحسین توکلی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ وعلوم انسانی، چاپ اول.
جوهری، اسماعیل بن حماد (۱۳۷۶ق). الصحاح، ج ۵، بیروت: بینا.
داف، آنتونی (۱۳۹۵ش). نظریههای حقوق کیفری، ترجمه: فهیم مصطفیزاده در کتاب بنیادهای نظری حقوق کیفری در نظامهای عرفی تهران: نشر خرسندی، چاپ اول.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد (۱۴۱۲ق). مفردات ألفاظ القرآن، بیروت، چاپ اول.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد (۱۳۷۴ش). مفردات الفاظ قرآن، ج 1، تهران: دارالقلم، چاپ اول.
زمخشری، محمود بن عمر (۱۹۷۹م). أساس البلاغة، بیروت: دار صادر، چاپ اول.
شهید شاطری پور اصفهانی علی نجفی توانا (۱۳۹۵). تأثیر بحران هویت بر پیشگیری اجتماعی از جرم پژوهشنامه حقوق کیفری سال ۷، شماره ۲.
شیبانی، اسحاق بن مرار (۱۹۷۵م). کتاب الجیم، جلد 1، قاهره: الهیئه العامه لشئون المطابع الامیریه، چاپ اول.
صاحب، اسماعیل بن عباد (۱۴۱۴ق). المحیط فی اللغة، ج 7، بیروت: عالم الکتب، چاپ اول.
فیروزآبادی، محمد بن یعقوب (۱۴۱۵ق). القاموس المحیط ج 1 بیروت: دار الکتب العلمیه، چاپ اول.
قرشی بنایی، علیاکبر (۱۴۲۳ق). قاموس قرآن، جلد ۳، تهران: دارالکتبالاسلامیه، چاپ اول..
کانت، ایمانوئل (۱۳۶۹ش). بنیاد مابعدالطبیعه اخلاق، ترجمه: حمید عنایت علی قصری، تهران: شرکت انتشارات خوارزمی، چاپ اول.
منوچهر صانعی دره بیدی (۱۳۷۸ش). درسهای فلسفه اخلاق، تهران: انتشارت نقش و نگار، چاپ اول..
کنفیلد جان وی (۱۳۹۲ش). تاریخ فلسفه غرب، (یاسر خوشنویس)، تهران: انتشارات حکمت، چاپ اول.
کیوساکی، رابرت (۱۳۹۷ش). توطئه ثروتمندان 8 قانون جدید پول، ترجمه: رضا عبداللهی، سمیه آقاجانی، تهران: دانش اول،چاپ اول.
کونانی، سلمان (۱۳۹۶ش). جرمشناسی محکومین، تهران: مجمع علمی و فرهنگی مجد، چاپ اول.
گارلند، دیوید (۱۳۹۵ش). مجازات و جامعه مدرن، ترجمه: نبیالله غلامی، تهران: میزان،چاپ اول.
گورینه، بئاتریس و روسو اگنن (۱۳۸۴ش). غلبه بر حسادت، ترجمه: فروزان تجویدی، تهران: نشر جیحون، چاپ اول.
لیثی واسطی، علی بن محمد (۱۳۷۶ش). عیون الحکم و المواعظ، قم: دارالحدیث، چاپ اول.
مایک، پرسدی (۱۳۹۶ش). جرمشناسی فرهنگی و کارناول جرم، ترجمه: رؤیا آسیایی، تهران: نشر میزان، چاپ اول.
ماری، برامبرگ (۱۳۹۰ش). ۵۰۴ واژه کاملاً ضروری، ترجمه: ابوالقاسم طلوع، تهران: نشر جنگل جاودانه، چاپ چهارم.
مصطفوی، حسن (۱۴۳۰ق). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، جلد ۵، - بیروت-قاهره-لندن: دارالکتب العلمیه، چاپ سوم.
مصطفوی، حسن (۱۴۲۶ق). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، جلد 9 - بیروت-قاهره-لندن: دار الکتب العلمیه، چاپ سوم.
محمد نسل غلامرضا (۱۳۹۶ش). سیاست جنائی چالشهای نو راهکارهای کهنه، تهران: نشر دادگستر،چاپ اول.
میراندا، آنابلا و رودر یگز (۱۳۹۷ش). سیاست جنائی چالشهای نو راهکارهای کهنه، ترجمه: محمد نسل در کتاب محمد نسل جرمشناسی محکومین، تهران: نشر میزان،چاپ اول.
میل، جان استوارت (۱۳۸۸ش). درباره آزادی، ترجمه: محمود صناعی، تهران: نشر روشنگران و مطالعات زنان، چاپ اول.
والش آنتونی و بیور کوین ام (۱۳۹۶ش). جرمشناسی زیستی اجتماعی جهتگیریهای نوین در نظریات و مطالعات، ترجمه: مریم مهذب، تهران: بنیاد حقوقی میزان، چاپ اول.
ویلیامز و دیگران (۱۳۸۳ش). نظریههای جرمشناسی، ترجمه: حمید رضا ملک محمدی، تهران: نشر میزان، چاپ اول.
هیکس ایستون (۱۳۹۱ش). توضیح پستمدرنیسم، شک آوری و سوسیالیسم از روسو تا فوکو، ترجمه: خاطره سهرابی و فرزانه حسابی، تهران: نشر پژواک، چاپ اول.
References
In Persian
Holy Quran Arblaster, Anthony, 1367, The Rise and Fall of Western Liberalism. Translated by: Hasan Mokhbar, Tehran: Nashre-e-Markas. Inglehart Ronald and Welzel Christian, 2014, Modernization of Cultural Change and Democracy, (translated by Yaqub Ahmadi), Tehran: Kavir Publications. Beccaria, Cesare, 1377, Treatise on Crimes and Punishments, translated by Mohammad Ali Ardabili, Tehran: Mizan Publishing. Brooks, Tom, 1395, Punishment, translated by Mohammad Ali Kazem Nazari, Tehran: Mizan Publishing. Pratt, John, 2016, Punishment and Civilization, Criminal Tolerance and Intolerance in Modern Society, translated by Hanieh Hejbar Al-Sadati, Tehran: Meezan Publishing. Hajidehabadi, Mohammad Ali and Mojtabi Yasininasab, 1401, Comparison of self-control from Hirishi Faiz Kashani's point of view with an emphasis on Mohjah Al-Bayda, Comparative Research Quarterly of Islamic and Western Laws, Year 9, Number 4, Winter 1401 Javadi Amoli, Abdullah, 1369, Dignity in the Qur'an, published by the Raja Cultural Center. George, Edward Moore. 2008, Basics of Ethics, translated by: Gholamhossein Tavakoli, Tehran: Research Institute of Culture and Human Sciences. Johari, Ismail bin Hammad, 1376 AH, Sahah Volume 5, Beirut, Bina Duff, Anthony, 2015, theories of criminal law, translated by Fahim Mostafazadeh in the book Theoretical Foundations of Criminal Law in Customary Systems, Tehran: Khorsandi Publishing. Ragheb Esfahani, Hossein bin Muhammad, 1412 A.H. Fardat al-Faz al-Qur'an, Beirut Raghab Esfahani, Hossein bin Mohammad, 1374 A.H. The Words of the Qur'an, Volume 1, Tehran: Dar al-Qalam. Zamakhshari, Mahmoud bin Omar, 1979, Asas al-Balaghah, Beirut: Dar Sadir Martyr Shatripour Esfahani Ali Najafi Tawana, the impact of identity crisis on social prevention of crime, Criminal Law Research Journal, 7th year, number 2, fall and winter 95, serial number 14 Shibani, Ishaq bin Merar, 1975, Kitab Al-Jeem, Volume 1, Cairo: Al-Hieh Al-Ameh Leshaon Al-Matabah Al-Amiriyah Sahib, Ismail bin Abbad, 1414 A.H. Al-Muhit fi al-Lugha, vol. 7, Beirut: Alam al-Katb Firouzabadi, Muhammad bin Yaqoob, 1415 A.H. Al-Qamus al-Muhit, vol. 1, Beirut: Dar al-Kitab al-Alamiya. Qorshi Banaei, Ali Akbar, 1423, Quran Dictionary, Volume 3, Tehran: Dar al-Kutb al-Islamiyyah. Kant, Immanuel, Ethical Metaphysics Foundation, 1369, translated by Hamid Enayat Ali Qasri, Tehran: Kharazmi Publishing Company -------, Lessons in Moral Philosophy, 1378, Manouchehr Saneyi Dere-Bidi, Tehran: Naqsh and Negar Publishing House Canfield, John V. 1392, History of Western Philosophy, (Yasser Khoshnavis), Tehran: Hekmat Publications Kiyosaki, Robert, 2017, The Conspiracy of the Rich, 8 New Laws of Money, Reza Abdullahi, Samia Aghajani, Tehran: Danesh O Konani, Salman, 2016, Criminology of Convicts, Tehran: Majd Scientific and Cultural Assembly Garland, David, 2015, Punishment and Modern Society, translated by Nabiullah Gholami, Tehran: Mizan Gurine, Beatrice and Rousseau Agnen, 2014, Overcoming Jealousy, translated by Forozan Tajveidi, Tehran: Jihoon Publishing. Laithi Wasti, Ali Bin Muhammad, 1376, Eyes of Judgment and Al-Mawaiz, Qom: Dar al-Hadith Mike, Persadi, 2016, cultural criminology and the carnival of crime, translation of Asiatic Dream, Tehran: Mizan Publishing. Mari, Bramberg, 1390, 504 absolutely essential words, 4th edition, translated by Abolqasem Tolo, Tehran: Jangal Javadane Publishing. Mustafawi, Hassan, 1430, Mufradat Alfaz al-Qur'an al-Karim, vol. 5; - Beirut-Cairo-London: Dar al-Kitab al-Alamiya Mustafawi, Hassan, 1426, Mufradat Alfaz al-Qur'an al-Karim, vol. 9 - Beirut-Cairo-London, Dar al-Kitab Al-Alamiya Mohammad Nesl Gholamreza, 2016, Criminal Policy, New Challenges, Old Solutions, Tehran: Dadgstar Publishing. Annabella, Miranda and Ruder Yeghs, Criminal Policy, New Challenges, Old Solutions, translated by Mohammad Nesl in the book of Mohammad Nesl Criminology of Convicts, Tehran: Mizan Publishing House Mill, John Stewart, 2008, About Freedom, (Mahmoud Sana'i), first edition, Tehran: Roshangaran Publishing House and Women's Studies Anthony Walsh and Kevin M. Beaver, 2016, Biosocial criminology, new directions in theories and studies, translated by Maryam Mehzab, Tehran: Mizan Legal Foundation Williams and others, 2013, theories of criminology, translated by Hamid Reza Malek Mohammadi, Tehran: Mizan Publishing. Easton Hicks, 2011, Explanation of postmodernism, skepticism and socialism from Rousseau to Foucault, translated by Khatire Sohrabi and Farzaneh Hasabi, Tehran: Pajhwok Publishing House. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,220 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 251 |
||