شناسایی موانع گرایش معلمان ابتدایی به پژوهش و ارائه راهکارهای بهبود آن | ||
| پژوهش در روشهای آموزش | ||
| دوره 1، شماره 1، خرداد 1402، صفحه 23-46 اصل مقاله (1.89 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/jrim.2023.8921.1005 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم محمدلو* 1؛ اکرم محمدلو2؛ محمد سعید احمدی3 | ||
| 1دکتری روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان | ||
| 2دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی | ||
| 3استادیار گروه روانشناسی دانشگاه فرهنگیان | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف شناسایی موانع گرایش معلمان ابتدایی به پژوهش و ارائه راهکارهای بهبود آن صورت گرفته است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر شیوۀ جمعآوری اطلاعات، توصیفی است و به صورت پیمایشی اجرا شده است. نتایج پژوهش نشان داد که موانع گرایش معلمان به پژوهش در سه دسته موانع فردی، سازمانی و فراسازمانی قابل دستهبندی است و میزان اثرگذاری عوامل (موانع) متفاوت است و به یک اندازه نمی باشد. موانع فردی در جایگاه اول اثرگذاری و موانع سازمانی و فراسازمانی بهترتیب در رتبه دوم و سوم از نظر میزان اثرگذاری قرار گرفتهاند. در دسته موانع فردی بهترتیب، پایین بودن مهارتهای پژوهشی معلمان؛ پایین بودن مهارتهای اجتماعی و ارتباطات بین فردی معلمان؛ پایین بودن عوامل انگیزش فردی معلمان در پژوهش؛ نداشتن زمان کافی و بالا بودن هزینههای پژوهشی در مقابل عایدی آن بیشترین نقش را دارند. در دسته موانع سازمانی، بهترتیب، پایین بودن انگیزشهای سازمانی و نگرش منفی به پژوهش، ضعف حمایت و همکاری مسئولین در زمینه پژوهش معلمان، وجود رابطهگرایی به جای ضابطهگرایی در واحدهای مربوط به پژوهش، نبود نظارت مطلوب بر فعالیت پژوهشی معلمان و فرایند ارزشیابی آن، بیشترین نقش را داشتند و در دسته موانع فراسازمانی بهترتیب، عدم دسترسی آسان به دادههای پژوهشی و ضعف زیرساختها، ضعف اعتقاد به یافتههای پژوهشی و ناهماهنگیهای عناصر فراسازمانی، وجود محدودیتها و نبود سیاستگذاری درست در امور پژوهش، بیشترین نقش را دارند. | ||
تازه های تحقیق | ||
یافتههای پژوهش حاضر در ارتباط با سوال اول پژوهش مبنی بر اثرگذاری عوامل فردی برگرایش معلمان به پژوهش نشان داد که بهترتیب، پایین بودن مهارتهای پژوهشی معلمان، پایین بودن مهارتهای اجتماعی و ارتباطات بین فردی معلمان، پایین بودن عوامل انگیزش فردی معلمان در پژوهش، نداشتن زمان کافی و بالا بودن هزینههای پژوهشی در مقابل عایدی آن بیشترین نقش را دارند که با نتایج پژوهشهای عباس آقاپور (1398)، علیزاده (1395)؛ سلیمانی و احمدی (1396) و رحیمی (1395) همسو میباشد. به نظر میرسد اغلب معلمان از فنون و مهارتهای مربوط به انجام تحقیقات کمتر اطلاع دارند و به نوعی پژوهش برای معلمان کمتر شناخته شده و عمدتأ معلمان به انجام تحقیقات به شیوۀ سنتی عادت دارند که خود متاثر از عواملی مانند نگذراندن درس روش تحقیق و پایاننامه در دورههای تحصیلی کاردانی و کارشناسی است که موجب کاهش تمایل آنها به فعالیتهای پژوهشی میشود. این مسئله در ارتباط با معلمانی که دهههای گذشته فارغ التحصیل شدهاند مصداق بیشتری پیدا میکند؛ چراکه اغلب دارای مدرک کاردانی و کارشناسی هستند. البته در سالهای اخیر معلمانی که از دانشگاه فرهنگیان جذب آموزش و پرورش میشوند واحدهایی تحت عناوین درسپژوهی، اقدامپژوهی، روایتپژوهی و نهایتاً کاروزی را میگذارنند اما با این حال گاهی واحدهای ذکر شده توسط اساتید غیر مرتبط تدریس میشود یا به آموزش مطالب در حد تکلیف کلاسی بسنده میشود و واحدی تحت عنوان پایاننامه که به صورت عملی و جدی سواد پژوهشی معلمان را به چالش بکشد وجود ندارد و بعد از شروع به کار رسمی نیز دورههای آموزشی مرتبط و با کیفیت در اختیار معلمان قرار داده نمیشود. علاوه بر این در دوران تحصیل تمرکز بیشتر بر تکالیف فردی است و معلمان در تکلیف و کارهای گروهی تقویت نمیشوند و بعد از شروع به کار نیز این مسئله شدت بیشتری مییابد و اغلب معلمان در امور مختلف همدیگر را به چشم رقیب مینگرند و در تعاملات و کارِ گروهی، اشتیاقی از خود نشان نمیدهند. به موازات آشنایی ناکافی معلمان با روشهای پژوهش، بسیاری از معلمان از انگیزه کافی جهت انجام پژوهش برخوردار نیستند که ناشی از عوامل متعددی است؛ از جمله باور به بیثمر و غیرکاربردی بودن نتایج پژوهش در نظام آموزش و پرورش، نبود همکاری مسئولان آموزش و پرورش در اجرای طرحها و روشهای تقدیر نامناسب از معلمان پژوهشگر که وقتی کنار عوامل دیگر مانند نبود زمان کافی و عدم حمایت مالی از طرف آموزش و پرورش قرار میگیرد، بیانگیزگی و بیاشتیاقی به پژوهش را تشدید میکند. بنابراین آموزش روشهای تحقیق به معلمان و پرداخت پاداش و حذف بروکراسی اداری و آشنایی با روشهای مقالهنویسی برای مربیان و معلمان از مهمترین عوامل ایجاد انگیزه پژوهش میباشد.
| ||
| کلیدواژهها | ||
| گرایش به پژوهش؛ شناسایی موانع؛ معلمان ابتدایی؛ پژوهش در آموزش و پرورش؛ راهکار | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Obstacles to the Primary School Teachers' Willingness towards Research and Suggestions for Improvement | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Maryam Mohammadlou1؛ Akram Mohammadlou2؛ Mohammad Saeed Ahmadi3 | ||
| 1Ph.D. of psychology, Islamic Azad University, Semnan branch | ||
| 2Ph.D. student of Educational Psychology, Allameh Tabatabai University | ||
| 3Assistant Professor of Department of Psychology, Farhangian University. | ||
| چکیده [English] | ||
| The present research has been conducted to identify the obstacles to the primary school teachers' willingness towards doing research. It aims also to provide some solutions for the problem. The research is practical-oriented, used descriptive-analytical method for data collection, and carried out as a survey. The results showed that the obstacles to teachers' willingness towards research may be classified into three categories: individual, organizational, and extra-organizational. The effect of each of the categories is different. The individual, organizational, and extra-organizational have the lowest to highest negative effect, respectively. In the first category (individual) the following reasons for lack of willingness: low research skill, low social and inter- personal communication skills, low personal motivation, lack of time, high expenses of research, and low income. In the organizational category these factors are significant: low organizational motivation, discouraging attitudes to research, preferring favoritism to rules, lack of official support for research, lack of appropriate evaluation of and supervision on the conducted research. In the third category lack of such factors as belief in research findings, of access to research data, of infrastructure for doing research, of extra- organizational coordination, and of proper policy-making deter conducting research. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Willingness for Research, Primary School Teachers, Obstacles, Research in Ministry of Education | ||
| مراجع | ||
|
آقاپور، احد (1398). موانع و مشکلات انجام پژوهش در مدارس ابتدایی از دیدگاه معلمان و مدیران؛ پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی. پرتابیان، نجیبه (1396). مقایسه موانع فردی، سازمانی و اجتماعی پژوهشهای معلمان مقطع متوسطه و ابتدایی شهرستان بندر خمیر؛ پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندر لنگه. داستانی، میثم (1397). «به کارگیری مخازن سازمانی راهبردی برای ارتقای علمی دانشگاههای علوم پزشکی کشور (نامه به سردبیر)». مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 18(81): 472-473. دارابی، بشیر (1396). آسیبشناسی و ارائه راهکارهای توسعه فرهنگ پژوهش در میان معلمان شهرستان ثلاث باباجانی؛ پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور مرکز ارومیه. رحیمی، زینب (1395). بررسی مشکلات اجرای طرح معلم پژوهنده؛ پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید چمران اهواز. ساکی، رضا (1392). «دانش معلمان درباره پژوهش و نیاز آنان به آموزش پژوهش». پژوهشهای آموزش و یادگیری، 20 (3): 119-132. شمس مورکانی، غلامرضا (1373)، «بررسی علل عدم علاقه معلمین منطقه زرین شهر به فعالیتهای پژوهشی» سایت آموزش و پرورش اصفهان. صافی، احمد (1380). «اهمیت و جایگاه پژوهش در آموزش و پرورش: چالشها و سیاستهای آینده» پژوهشنامه آموزشی، شماره 35. عباسعلیزاده، رضا (1395). شناسایی موانع گرایش معلمان به پژوهش و راهکارهای بهبود پژوهش توسط معلمان؛ پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه ملایر. عنایتی، ترانه؛ ضامنی، فرشیده؛ قربانی، طلعت (1391). «بررسی موانع پژوهش از دیدگاه دبیران دوره راهنمایی بهشهر»؛ رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 3 (4): 189-205. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,204 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 596 |
||