ارتباط سنجی مفهوم ما عندالله با بقیهالله در قرآن کریم | ||
| پژوهش های تفسیر تطبیقی | ||
| مقاله 6، دوره 8، شماره 2 - شماره پیاپی 16، مهر 1401، صفحه 161-184 اصل مقاله (1.89 M) | ||
| نوع مقاله: علمی و پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/ptt.2023.7452.2026 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا چراغچی1؛ امیر توحیدی* 2؛ مجید معارف3 | ||
| 1دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| 2استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 3استاد گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| ارتباط سنجی مفهومی میان آیات قرآن کریم، موضوعی است که از دیرباز توجه پژوهشگران قرآنی را به خود معطوف داشته است. در مقاله حاضر محتوای آیات مشتمل بر عبارت "ما عندالله " با دو ویژگی خیر و ابقی و سنجش میزان ارتباط آنها با عبارت "بقیهالله " با محوریت آیات 60 قصص، 95 – 96 نحل و 86 هود بررسی شده است. پژوهش حاضر با شیوه توصیفی-تحلیلی و با تکیهبر روش تفسیری قرآن به قرآن، تلاش دارد ارتباط بین مفهوم ما "عندالله " را که به معنای عالم آخرت و قرب معنوی و منزلتی است، با عبارت "بقیهالله " بیابد که به معنای آن چیزی است که خداوند اراده بقای آن را فرموده و زوالی در آن راه ندارد و با استعانت از روایات معصومان (ع)، اثبات نماید که انبیای الهی و ائمه اطهار (ع) بهطور عام و حضرت ولیعصر (عج) بهطور خاص، از مصادیق "بقیهالله "به شمار میروند و هدف خداوند متعال در آیه شریفه *بقیهالله خیر لکم ان کنتم مؤمنین*، جلبتوجه مؤمنان به مصداق اکمل بقیهالله و آخرین حجت و ذخیره الهی است و با شناخت مصادیق خیر و ابقی و مصداق اظهر آن و بهوسیله او میتوان به شناخت و عبودیت و عندیت الهی رسید. | ||
تازه های تحقیق | ||
نتیجه با تتبع و بررسی صورت گرفته در عبارت " ما عندالله خیر و ابقی "، چنین به نظر میرسد که منظور از عندیت الهی، حضور جسمی و درک باری تعالی نخواهد بود بلکه حضور معنوی است؛ چراکه خداوند دارای جسم نیست و به زمان و مکان محدود نبوده و مراد از " ما عِنْدَاللَّه " نیز همان سعادت آخرت است که در جوار خدا حاصل میشود و خیر و ابقی بودن آن به جهت عندیت است. ازآنجاکه خداوند منشأ و مصدر همه خیرات است، هر موجود نافعی که از طرف خدای سبحان باقی بماند و مایه خیر و سعادت بشر گردد، «بَقِیَّه اللَّه» محسوب میشود و ائمه مظهر تام اسم مبارک «الباقی» و مصداق کامل «بقیهالله» هستند. آیات 60 سوره قصص و 96 نحل، درصدد بیان مصداق برای معنای باطنی هستند و آیه 86 سوره هود نیز بیان یک الگو و مصداق عینی نموده است و اهلبیت با انطباق لفظ عام بر خود، سعی نمودهاند تا برای مخاطب معرفت سازی کنند و هم الگویی عملی برای آنها ارائه کرده باشند؛ اما مصداق بیانشده بهگونهای است که ظاهر لفظ آن را برنتابد و وجه اشتراک میان ظاهر آیات با مصادیق بیانشده تنها ازنظر معنایی برقرار باشد، در این صورت از گونههای بیان تأویل و بیان معنای باطنی هستند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قرآن؛ ارتباط سنجی؛ ما عندالله؛ بقیهالله؛ خیر؛ ابقی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Relationship between the concept of Ma'endallah and the rest of God in the Holy Quran | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Zahra CHeraqchi1؛ Amir tohidi2؛ majid maaref3 | ||
| 1PhD student of Quran and Hadith Sciences, Central Tehran, Islamic Azad University, Tehran, Iran. | ||
| 2 Assistant Professor, Department of Quranic and Hadith Sciences, Central Tehran, Islamic Azad University, Tehran, Iran. | ||
| 3Professor, Department of Quran and Hadith Sciences, Faculty of Theology, University of Tehran, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Conceptual relationship assessment between the verses of the Holy Quran is a subject that has attracted the attention of Quran researchers for a long time. In the present article, the content of verses that include the phrase “ma ʿindallah” (what is with Allah) with the two attributes of being better and more lasting and evaluating the extent of the relationship between them and the phrase “baqīyyatallah” (what remains of Allah’s provisions) has been studied focusing on Chapter al-Qaṣas, verse 60, al-Naḥl, verse 95-96 and Hūd, verse 96. The present study, conducted through a descriptive-analytic method and relying on the Quran through Quran exegetic method, strives to find the relationship between the concept of ma ʿindallah which refers to the hereafter and spiritual and positional closeness, and baqīyyatallah which refers to something that God has intended to endure and its termination is impossible and strives to prove, with the help of narrations of the Infallibles, that the divine prophets, the pure Imams in general and specifically the Imam of the Time (may Allah hasten his reappearance), are among the instances of baqīyyatallah and God’s purpose in the verse, “what remains of Allah’s provision is better for you, should you be faithful…” [11: 86], is to attract the attention of the believers to the most complete instance of baqīyyatallah and the last divine proof and provision. And by recognizing the instance of being better and more lasting and its most manifest instance and through him, one can arrive at divine recognition, servitude, and closeness (ʿindiyya). | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Quran, relationship assessment, ma ʿindallah ( what is with Allah), baqīyyatallah (what remains of Allah’s provisions), better, more lasting | ||
|
سایر فایل های مرتبط با مقاله
|
||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم.
نهجالبلاغه، سید رضی (1414 ق)، نسخه صبحی صالح، قم: انتشارات هجرت.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,194 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 682 |
||
