ملاحظات سازمان همکاری اسلامی در عادیسازی روابط برخی کشورهای عربی با رژیم صهیونیستی | ||
| پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب | ||
| دوره 10، شماره 2 - شماره پیاپی 36، تیر 1402، صفحه 1-24 اصل مقاله (1.89 M) | ||
| نوع مقاله: علمی و پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/csiw.2023.8015.2252 | ||
| نویسندگان | ||
| احمدرضا توحیدی* 1؛ زهرا حسن جان زاده2 | ||
| 1دانشیار گروه حقوق بین الملل، دانشکده حقوق، دانشگاه قم. | ||
| 2دانشجوی دکتری حقوق بین الملل، دانشکده حقوق، دانشگاه قم. | ||
| چکیده | ||
| سازمان بینالدولی همکاری اسلامی که همگام با فصل هشتم منشور سازمان ملل متحد و در راستای حمایت از مبارزات مردم فلسطین، احیای حقوق سلبناپذیر آنها و نیز حفظ صلح جهانی و منطقهای شکل گرفته است، کلیه دولتهای عضو را ملزم میدارد تا به اهداف این سازمان پایبند باشند. درحالیکه رژیم تبعیض نژادی صهیونیستی طی سالهای متمادی در تلاش بوده است تا با طرح الحاق آرام سرزمینهای اشغالی، مرزهای خود را گسترش دهد و پایبندی مشخصی به حداقل حقوقتبیین شده در قواعد و مقررات حقوق بینالملل برای مردم فلسطین قائل نبوده است، برخی دولتهای عربی منطقه به عادیسازی روابط خود با این رژیم مبادرت ورزیدهاند. مطالعۀ حاضر با تکیه بر شیوهای توصیفی تحلیلی تلاش کرده تا ابعاد حقوقی بینالمللی عادیسازی روابط برخی کشورهای عربی با رژیم صهبونیستی با توجه به ملاحظات سازمان همکاری اسلامی و ازمنظر حقوق بینالملل بررسی شود و از جمله به نادیده گرفتن مقررات حقوق بینالملل و الزامات منطقهای از سوی رژیم صهیونیستی و لزوم حمایت از مردم فلسطین توسط سایر کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی، در حیطه اهداف و الزامات سازمان پرداخته شد. در همین راستا، بایستههای ایفاء نقش موثرتر سازمان در نگاهداشت صلح و ثبات منطقهای نیز تبیین گردید. | ||
تازه های تحقیق | ||
رژیم اسرائیل که سالهای متمادی قواعد و مقررات حقوق بینالملل را نقض کرده و صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی را به مخاطره کشانده، همسو با پیشبرد اهداف تجاوزکارانه خود و در راستای الحاق آرام سرزمینهای فلسطینی، به عادیسازی روابط با کشورهای عربی مبادرت ورزیده است. همچنین این دولت دهههاست که با نقض حقوق مردم مناطق اشغالی، مانع تحقق حقوق حداقلی آنها شده است. نقضهای پیدرپی صورتپذیرفته توسط این رژیم، جامعه اسلامی را برآن داشته تا به صورت یکپارچه جهت حفظ صلح و امنیت منطقه تلاش کنند و همین امر نیز موجب تشکیل سازمان همکاری اسلامی شده است. سازمان همکاری اسلامی که در پی نیاز به راه حلهای صلحآمیز برای منازعات منطقه و فراهم ساختن بستری جهت پاسداری و نگاهداشت صلح و امنیت منطقه و جهان، از گذر ایدئولوژی مشترک اسلامی ایجاد گردیده است را میتوان موثرترین و چه بسا تنها گزینۀ پیشرو جهت کنترل نقضهای مکرر رژیم اشغالگر و حمایت جمعی از مردم فلسطین دانست. از اینرو تأکید بر ظرفیتهای موجود در سازمان همکاری اسلامی و نیز ملزم نمودن اعضاء برای پیروی از اهداف و خط مشیهای سازمان، گامی مؤثر در جهت برجسته کردن نقش این سازمان در تأمین صلح و امنیت منطقه و احقاق حقوق فلسطینیان قلمداد میگردد. متاسفانه در برابر چالشهای منطقهای و داخلی موجود در باب مسأله فلسطین و گسترش ارتباطات سایر کشورهای عربی با اسرائیل، مردم و حاکمیت فلسطینی تنها تماشاگران منفعل تغییرات ژئوپلیتیکی منطقه بودهاند. رژیم اسرائیل با ترجیح الحاق آرام و عدم شناسایی وضعیتی مشخص برای مناطق اشغالی، و در پی آن با عدم شناسایی حقوق مردم آن سرزمینها و همگام نمودن سایر دولتهای منطقه با اهداف خود، تلاش نموده تا روابط خود را با سایر دولتهای عربی عادیسازی نماید. بیگمان و بسان امری ناگزیر در آینده نیز شاهد آن خواهیم بود که مقامات اسرائیلی در راستای اهداف یاد شده خود تلاش خواهند کرد تا «الحاق آرام» و مداوم خود را به حداکثر برسانند؛ ازاینرو با نظر به اینکه تصمیم جمعی دولتها در عدم شناسایی دولت اشغالگر اسرائیل و خودداری از گسترش روابط با این دولت، میتواند نقشی بازدارنده در الحاق سرزمینهای بیشتر ایفاء نماید، و توسعه روابط دیپلماتیک با آن دولت به منزله پذیرش این نقضها است، مقتضی است که دولتهای منطقه تا حد ممکن از عادیسازی و توسعه روابط خود با آن دولت اشغالگر خودداری ورزند. این امر مستلزم آن است که با توجه به اهداف تعیین شده در اساسنامه سازمان همکاری اسلامی و در نظر گرفتن حقوق مردم فلسطین، از جمله حق تعیین سرنوشت آنها، همچون گذشته و آنگونه که بایسته است از منظر حقوق بینالملل به نقش دولتها و سازمانهای منطقهای در این زمینه توجه بایستهای مبذول گردد؛ از این جهت لازم است تا سازمان همکاری اسلامی رویکرد منفعلانه خود در مورد این موضوع را کنار گذارده و در مورد احقاق حقوق مردم فلسطین و ایجاد هماهنگی میان اعضاء فعالانهتر عمل کند. از سوی دیگر، اهداف جمعی کشورهای منطقه و نیز تعهدات عامالشمول آنها ایجاب میکند تا تعامل مستمری میان اعضاء این سازمان برقرار و مقررات و سازکارهای مشخصی برای اعضاء تعیین گردد. در واقع کارآمدی بیشتر این سازمان تنها در پرتو وجود نهادی قوی، سازکارهای اجرایی صحیح، اتخاذ تصمیمات و تصویب اسناد حقوقی کارآ و همچنین استفاده از ظرفیتهای قانونی این سازمان در حل اختلافات و وضعیتهای خاص منطقهای امکانپذیر است. در این صورت و در چارچوب اهداف سازمان همکاری اسلامی، انتظار میرود این سازمان با تغییر رویه کارکردی و خروج از شیوه منفعلانه خود در مسائل و منازعات منطقهای، به سوی ایفاء نقشی مؤثرتر در مورد مسأله فلسطین حرکت کند و در همین راستا اعضاء را نیز ملزم دارد تا در مناسبات خود با رژیم صهیونیستی، در چارچوب اهداف سازمان و حمایت از حقوق مشروع مردم فلسطین، از جمله حق تعیین سرنوشت آنها، گام بردارند و با محدودسازی روابط خود با این رژیم به یک راه حل منطقهای اثربخش و در نتیجه صلح پایدار در منطقه دست یابند. با تلاش و همکاری جمعی اعضاء میتوان امیدوار بود این سازمان در آینده نقشی مؤثرتر جهت حل چالشهای منطقه و جهان اسلام ایفاء نماید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سازمان همکاری اسلامی؛ فلسطین؛ سرزمینهای اشغالی؛ عادیسازی روابط؛ الحاق آرام | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Provisions of the Organization of Islamic Cooperation (OIC) Regarding the Normalization of Relations between Some Arab States and the Zionist Regime | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Ahmadreza tohidi1؛ Zahra Hasanjanzadeh2 | ||
| 1Associate Professor, Department of International Law, Faculty of Law, University of Qom, | ||
| 2PhD Student of International Law, Faculty of Law, University of Qom. | ||
| چکیده [English] | ||
| The inter-governmental Organization of Islamic Cooperation (OIC) was established within the framework of Chapter VIII of the UN Charter to support the struggle of the Palestinian people, empower them to attain their inalienable rights, and ensure global and regional peace. The OIC requires all member states to adhere to its principles. However, despite the Zionist regime's persistent efforts to quietly plan the annexation of occupied territories and its failure to respect the minimum rights set forth in international law for the Palestinian people, some Arab states have signed peace agreements to normalize their relations with Israel. This study employs a descriptive-analytical approach to examine the international legal aspects of the normalization of relations between certain Arab states and the Zionist regime. It explores the Zionist regime's disregard for international law and regional requirements, as well as the need for other OIC member states to support the Palestinian people in accordance with the provisions of the Organization. The study aims to shed light on the dimensions of international law surrounding the normalization of relations between certain Arab states and the Zionist regime, highlighting the Zionist regime's non-compliance with international law and regional requirements, and emphasizing the necessity for other member states of the Organization of Islamic Cooperation to support the Palestinian people within the goals and requirements of the OIC. Additionally, the study underscores the importance of the OIC's role in effectively maintaining regional peace and stability. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Organization of Islamic Cooperation, Palestine, Occupied Territories, Normalization of Relations, Quiet Annexation | ||
| مراجع | ||
|
آخوندان، الهام، ۱۳۹۰ش، منازعه اسرائیل فلسطین در پرتو دکترین مسولیت حمایت، روزنامه اعتماد، شماره ۲۲۷۸.
https://www.magiran.com/article/2372311
بزرگمهری، مجید، محمدخانی، علیرضا و نعمتی، فاطمه، 1395ش، علل واگرایی در سازمان همکاری اسلامی، مطالعات سیاسی جهان اسلام، سال 5، ش 18.
توحیدی، احمدرضا، 1393ش، حقوق سازمانهای بینالمللی، تهران، میزان.
جاسبی، محمد، هاشمی، سیدمحمد، محبی، محسن، 1399ش، حقوق آوارگان و تعهدات دولتها درقبال آنان با نگاهی به وضعیت آوارگی در جهان و کشورهای اسلامی، پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، سال 7، ش3.
رستمزاد، حسینقلی، 1384ش، جامعه بینالمللی و تعهدات بینالمللی، مجلۀ حقوقی، نشریۀ مرکز امور حقوقی بینالمللی معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمهوری، ش33.
سیاهرستمی، هاجر، 1394ش، اشغال نظامی از دیدگاه حقوق بینالملل، تهران، انتشارات خرسندی.
ملکی، محمدرضا، محمدزاده ابراهیمی، فرزاد، 1399ش، چشمانداز صلح خاورمیانه در سایه عادیسازی روابط اسرائیل و جهان عرب، فصلنامه مطالعات بینالمللی، سال 17، ش 3(67).
منفرد، مهوش، طباطبایی، سیداحمد، 1399ش، رژیم حقوقی قابل اعمال بر سیاست کشتار هدفمند اسرائیل در سرزمین فلسطین، فصلنامه مطالعات حقوق عمومی، ش 2 (50).
میرمحمدی، سید مصطفی، 1396ش، برنامههای عمل دهساله سازمان همکاری اسلامی، صلح و امنیت بینالمللی، پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، سال4، ش 1.
نوروزی، علیرضا، زمستان 1394ش، بررسی نظام حقوقی اشغال نظامی از منظر حقوق بینالملل با تاکید بر جنگ عراق علیه ایران، دومین کنفرانس بینالمللی علوم انسانی، روانشناسی و علوم اجتماعی.
Abraham accords, https://www.state.gov/the-abraham-accords/. Alter, E. & Janardhan, N., (2021), “Abraham Accords: Legal Interpretation and Scope for Collaboration with Asia”, Emirates Diplomatic Academy. Apartheid Convention, (1973), Benvenisti, E. (2012), The International Law of Occupation, 2nd Edition, Oxford: Oxford University Press. Bering, J. (2017), “The prohibition of annexation: lessons from Crimea”, New York University Journal of International Law and Politics, 49(3), 747-832. Economic and Social Commission for Western Asia (ESCWA), Israeli Practices towards the Palestinian People and the Question of Apartheid, Beirut, 2017, Gordon P. H. (2020), What Morocco’s agreement with Israel means for the wider Middle East, from https://www.cfr.org/in-brief/what-moroccos-agreement-israel-means-wider-middle-east, (last visited: 20.11.2022). Halbfinger D. M., and Rasgon A. (2020), Netanyahu’s annexation plans meet surprise opponent: Israeli Settlers, The New York Times, from: Higgins R. (2012), 'International Law in a Changing International System: The Rede Lecture University of Cambridge, 22 October 1998', Themes and Theories (Oxford, 2009; online edn, Oxford Academic, 22 March, 2012), Hitman G., and Kertcher C. (2018), “The Case for Arab-Israeli Normalization during Conflict”, the Journal for Interdisciplinary Middle Eastern Studies, 2, 47-70. Hofmann R. (2020), Max Planck Encyclopedia of International Law. Human Rights Council, (2022), Report of the Independent International Commission of Inquiry on the Occupied Palestinian Territory, including East Jerusalem, and Israel. International Convention on the Suppression and Punishment of the Crime of Apartheid. Adopted by the General Assembly of the United Nations on 30 November (1973), available at: https://treaties.un.org/doc/publication/unts/volume%201015/volume-1015-i-14861-english.pdf, (last visited: 20.11.2022) Israeli-Palestinian Interim Agreement on the West Bank and the Gaza Strip (Oslo II), https://peacemaker.un.org/israelopt-osloII95. Jon Heller K., (2020), June 10, 2020, 271 public international law scholars, An Open Letter to the Israeli Government Condemning Annexation, Opinio Juris, Kamel L. (2020), “Quiet annexation amid UAE-Israel normalization, Carnegie endowment for international peace”, September 03, 2020, available at: Kayaoglu T. (2015), The Organization of Islamic Cooperation Politics, problems, and potential, New York: Rutledge, 1st edition. Kelsen H. (1944). Peace through Law, Chapel Hill, University of North Carolina Press Lynk S.M & Akram S.M. (2013), The Arab-Israeli Conflict and International Law, No.13-11, BU School of Law, available at: Maurer P. (2012). “Challenges to International Humanitarian Law: Israel’s Occupation Policy, International Review of the Red Cross”, 94(888), 1503-1510. McWhinney, E. (1962). “Peaceful Co-existence” and Soviet-Western International Law, the American Journal of International Law, 56(4), 951–970. Middle East Statement by Mr. Nicolas de Rivière, Permanent Representative of France to the United Nations Security Council, Israel’s settlement policy is illegal under international law, 20November (2019), from https://onu.delegfrance.org/Israel-s-settlement-policy-in-the-occupied-Palestinian-territories-is-illegal, (last visited: 1 May 2021). Odeh, M. et al. (2020). “Creeping Annexation: A Pillar of the Zionist-Israeli Colonization of Mandatory Palestine”, Badil Working Paper No. 25, Badil Resource Center for Palestinians Residency & Refugee Rights, available at: Organization of Islamic Cooperation Charter, Organization of Islamic Cooperation (OIC). (2021) OIC calls for full adherence to ceasefire and stresses importance of two-state solution for comprehensive peace, Standish K et al. (edt), (2022), The Palgrave Handbook of Positive Peace, Springer Nature Singapore. S_RES_217 (1965)-EN.pdf, available at https://digitallibrary.un.org/record/90484. Special Rapporteur on the situation of human rights in the Occupied Palestinian Territories: Israel has imposed upon Palestine an apartheid reality in a post-apartheid world, A/HRC/49/8725 March 2022, available at : United Nations Charter, 1945, https://www.un.org/en/about-us/un-charter. United Nations, Report of the International Law Commission, Seventy-first session, A/74/10, 2019. https://www.usatoday.com/story/news/world/2020/10/23/donald-trump-sudan-normalize-relations-israel-after-terror-designation-lifted/3514503001/ Vienna Convention on the Law of Treaties, (1969),
Persian References Akhundan, E. (2013). The Israeli-Palestinian Conflict in Light of the Doctrine of Responsibility for Protection. Etemad newspaper, No. 2278. Retrieved from: Bozorgmehri, M., Mohammadkhani, A., & Nemati, F. (2015). Causes of Divergence in the Organization of Islamic Cooperation. Political Studies of the Islamic World, 5(18). Jasbi, M., Hashemi, S. M., & Mohebi, M. (2019). The Rights of Displaced People and the Obligations of Governments Towards them with a View to the Situation of Displacement in the World and Islamic Countries. Comparative Research of Islamic and Western Law, 7(3). Maleki, M., & Mohammadzadeh Ebrahimi, F. (2019). Middle East peace prospects in the shadow of the normalization of relations between Israel and the Arab world. International Studies Quarterly, 17(3), 67. Mirmohammadi, S. M. (2016). Ten-year Action Plans of the Organization of Islamic Cooperation. International Peace and Security, Comparative Research Journal of Islamic and Western Law, 4(1). Monfared, M., & Tabatabai, S. A. (2019). The Legal Regime Applicable to Israel's Policy Norouzi, A. (2014). Investigation of Occupation of the Military Legal System from the Perspective of International Law with Emphasis on the War between Iraq and Iran. In Proceedings of the Second International Conference on Humanities, Psychology and Social Sciences. Rostamzad, H. (1384). International Society and International Obligations. Legal Magazine, International Legal Affairs Center of the Legal Assistant and Presidential Assembly Affairs Publication, 33. Siah-Rostami, H. (2014). Military Occupation in International Law. Tehran: Khorsandi Publication. Towhidi, A. R. (2013). Law of International Organizations. Mizan Publication.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,008 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 608 |
||
