مطالعۀ تطبیقی ماهیت صندوق سرمایهگذاری جسورانه | ||
| پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب | ||
| دوره 10، شماره 1 - شماره پیاپی 35، فروردین 1402، صفحه 101-124 اصل مقاله (1.8 M) | ||
| نوع مقاله: علمی و پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/csiw.2022.7044.2104 | ||
| نویسندگان | ||
| محمود حکمت نیا1؛ جواد حسین زاده2؛ نیما سکوتی* 3 | ||
| 1استاد گروه فقه و حقوق، پژوهشکده نظامهای اسلامی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، قم، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه حقوق، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران. | ||
| 3دانشآموخته دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| سرمایهگذاری جسورانه یکی از روشهای نوین تأمین مالی است که سازوکار عملیاتی آن در قالب "صندوق سرمایهگذاری جسورانه" صورت میگیرد. موضوع این شیوۀ تأمین مالی، سرمایهگذاری بر روی داراییهای مبتنی بر ایدههای نوآورانه و تأمین مالی شرکتهای سرمایهپذیر است. ضرورت تبیین ماهیت این نهاد مالی از آن جهت اهمیت مییابد که فهم احکام و آثار مترتب بر آن، متأثر از شناخت ماهیت آن است. در این میان نگاه به نظامهای ملی پیشرو در این حوزه میتواند راهگشای نظام حقوقی داخلی باشد. بههمین منظور مطالعه حاضر با رویکرد بر نظام حقوقی انگستان به عنوان یکی از پیشگامان این عرصه، به بررسی موضوع ماهیت صندوق سرمایهگذاری جسورانه پرداخته است؛ نتایج حاصل از این پژوهش که به روش تحلیلی و توصیفی انجام شده حاکی از آن است که ماهیت نهاد مالی مذکور، در بُعد تطبیقی از نوعِ مشارکت- در مقابل سایر سازمانها و ساختارهای تجاری رایج در آن کشور_ بوده و در میان اقسام مشارکتها نیز در دستۀ مشارکتِ محدود جای میگیرد؛ امّا از جنبۀ حقوق داخلی، از مصادیق تشکیلات و مؤسسات غیرتجارتیِ انتفاعی بهشمار میرود. | ||
تازه های تحقیق | ||
ماهیت صندوق سرمایهگذاری جسورانه در حقوق ایران روشن نیست. دلیل این امر را باید در آن جُست که این نهاد اساساً از حقوق کشورهای خارجی وارد نظام حقوقی داخلی شده است. از طرفدیگر، تعاریف قانونی ارائه شده نیز مزید بر علت است؛ زیرا این تعاریف بسیار کلی بوده و همچنین ضابطۀ تشخیص نهادهای تجاری از غیرتجاری در آن مدنظر قرار نگرفته است. از اینرو، ارائه تعریف دقیق و نیز تبیین ماهیت حقوقی این نهاد حقوقی لازم است. برآیند بررسی موضوع در حقوق خارجی نشان میدهد که مشارکت محدود رایجترین شکل حقوقی صندوق سرمایهگذاری جسورانه در حقوق انگلیس است. با این توضیحکه در نظام حقوقی آن کشور، سازمانها و ساختارهای تجاری به سه گروه عمدۀ تاجر منفرد (یا مالکیت انحصاری)، مشارکت و شرکت تقسیم میشود؛ در این میان مشارکت خود به سه قسمِ مشارکت عادی، مشارکت با مسئولیت محدود و مشارکت محدود تقسیم میشود. بهطورکلی، وجوه افتراق مشارکتها با شرکت در حقوق آن کشور اولاً، بهوجود شخصیت حقوقی در شرکت و عدم آن در مشارکت؛ ثانیاً، مسئولیت محدود شرکا در شرکت و نامحدود شرکا در مشارکت؛ و ثالثاً، لزوم ثبت شرکتها و عدم الزام ثبت مشارکتها باز میگردد. بهرغم اینها، مشارکت محدود واجد برخی اوصاف حاکم بر شرکتها میباشد؛ زیرا هرچند مشارکت محدود از شخصیت حقوقی برخوردار نیست، امّا مسئولیت محدود برخی از شرکا پذیرفته شده است. از طرفدیگر، مطابق قانون مشارکت محدود 1907 انگلیس، مشارکت محدود در آن کشور، باید به ثبت برسد. در حقوق داخلی نیز با در نظر گرفتن مجموع قوانین و مقررات مرتبط با موضوع و بازار سرمایه باید بر آن بود که ضمن اینکه صندوق دارای شخصیت حقوقی است، ماهیت آن نیز منطبق بر تشکیلات و مؤسسات غیرتجارتی انتفاعی موضوع ماده (584) قانون تجارت است؛ زیرا دارای همۀ ویژگیهای عمده ناظر بر این تشکیلات و مؤسسات غیرتجارتی از جمله، برخورداری از شخصیت حقوقی، انجام امور غیرتجاری بهعنوان موضوع فعالیت، همچنین لزوم ثبت آن است. صرف نظر از اینکه فعالیت صندوق مشمول هیچیک از بندهای ماده (2) قانون تجارت نیست، عدم صدق عنوان تجارتی بر فعالیت صندوق سرمایهگذاری جسورانه در اصل، ناشی از دلیل دیگری نیز هست. با این بیانکه در اینجا شرطِ "تکرار عملیات تجارتی" وجود ندارد؛ زیرا بهدلالت ماده (1) قانون تجارت آنچه سبب اتصاف اشخاص اعم از حقیقی یا حقوقی به وصف تاجر میشود، انجام امور تجارتی مذکور در ماده یادشده بهعنوان شغل معمولی است. روشن است برخورداری صندوق از شخصیت حقوقی، نام، دارایی، اهلیت، اقامتگاه و تابعیت مستقل آن را در پی دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سرمایهگذاری جسورانه؛ نهاد مالی؛ صندوق سرمایهگذاری؛ مشارکت؛ شخصیت حقوقی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Comparative Study of The Nature of the Venture Capital Fund | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mahmoud Hekmatnia,1؛ Javad Hoseinzadeh,2؛ Nima Sokouti3 | ||
| 1Professor of Jurisprudence and Law, Institute of Islamic Systems, Research Institute of Islamic Culture and Thought, Qom, Iran. | ||
| 2Associate Professor, Law Department, Faculty of Humanities, University of Science and Culture, Tehran, Iran. | ||
| 3PhD Graduate of Private Law, Faculty of Humanities, University of Science and Culture, Tehran, Iran . | ||
| چکیده [English] | ||
| Venture capital is one of the new methods of financing, the operating mechanism of which is done in the form of a “venture capital fund”. The subject of this method of financing is investing in assets based on innovative ideas and financing investable companies. The necessity of explaining the nature of this financial institution is important because understanding the rulings and their effects is influenced by knowing its nature. Meanwhile, looking at the systems ahead in this field can pave the way for the internal legal system. To this end, the present study, with an approach to the British legal system as one of the pioneers in this field, has investigated the nature of a venture capital fund. Recruiting an analytical-descriptive design, findings revealed that the nature of the financial institute is in the comparative dimension of the type of partnership- in contrast to other common organizations and business structures in that country- and among the types of partnerships, it also falls into the category of limited partnerships; however, from the domestic law perspective, it is one of the examples of non-commercial for-profit organizations and institutes. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Venture Capital, Financial Institute, Investment Fund, Partnership, Corporation | ||
| مراجع | ||
|
ابوجعفری، روحاله، کنعانی، مهدی، 1395 ش، تأمین مالی نوآوری و سرمایهگذاری خطرپذیر در ایران، معاونت پژوهشهای زیربنایی و امور تولیدی، دفتر مطالعات ارتباطات و فناوریهای نوین (گروه فناوریهای نو)، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.
اسکینی، ربیعا، 1384 ش، حقوق تجارت: کلیات، معاملات تجاری، تجّار و سازماندهی فعالیت تجاری، تهران، سم، چ7.
ـــــــــــــــ، 1385 ش، حقوق تجارت: شرکتهای تجاری، تهران، سمت، چ10، ج1.
پاسبان، محمدرضا، 1389 ش، حقوق شرکتهای تجاری، تهران، سمت، چ4.
جعفریلنگرودی، محمدجعفر، 1384 ش، ترمینولوژی حقوق، تهران، گنجدانش، چ15.
حسنی، حسن، 1385 ش، حقوق تجارت: مشتمل بر کلیه مباحث، تهران، میزان، چ 4.
ستودهتهرانی، حسن، 1383 ش، حقوق تجارت، تهران، دادگستر، چ9، ج1.
ــــــــــــــــــــ، 1384 ش، حقوق تجارت، تهران، دادگستر، چ6، ج2.
سلطانی، محمد، 1398 ش، «مفهوم و ماهیت صندوق سرمایهگذاری خطرپذیر»؛ حقوق بازار سرمایه در پرتو حقوق اقتصادی، تهران، میزان، چ2.
صادقیشاهدانی، مهدی، صلواتیان، محمدامین، 1397 ش، تأمین مالی مبتنی بر انواع سرمایهگذاری خصوصی، تهران، دانشگاه امام صادق(ع)، چ1.
صفار، محمدجواد، 1395 ش، شخصیت حقوقی، تهران، بهنامی، چ2.
صفایی، سیدحسین، قاسمزاده، سیدمرتضی، 1384 ش، اشخاص و محجورین، تهران، سمت، چ10.
طباطبائیمؤتمنی، منوچهر، 1391 ش، حقوق اداری، تهران، سمت، چ18.
عیسائیتفرشی، محمد، 1395 ش، مباحثی تحلیلی از حقوق شرکتهای تجاری، تهران، دانشگاه تربیتمدرس، چ2، ج1.
کاتوزیان، ناصر، 1386 ش، مشارکتها- صلح، تهران، گنجدانش، چ7.
کاشانی، سیدمحمود، 1388 ش، حقوق مدنی، قراردادهای ویژه، تهران، میزان، چ1.
گندمکار، رضاحسین، صالحی مازندرانی، محمد، حمیدی، محمدمهدی، 1400 ش، «بررسی تطبیقی امکان وجود شخصیت حقوقی برای سامانههای هوشمند در فقه امامیه، حقوق ایران و حقوق غرب»، پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، سال هشتم، ش4.
Andenas, Mads & Wooldridge, Frank (2009). European Comparative Company Law, Printed in the United Kingdom at the Cambridge University Press, Cambridge. Arundale, Keith (2007). Raising Venture Capital Finance in Europe: A practical guide for business owners, entrepreneurs and investors, Printed in Great Britain by Cambrian Printers Ltd, Aberystwyth, Wales. Dignam, Alan & Lowry, John (2012). Company Law, Printed in Great Britain by Ashford Color Press Ltd, Gasport, Hampshire. Goulding, Simon (1999). Company Law, Printed in Great Britain. Judge, Stephen (1999). Business Law, Printed in Great Britain Antony Rowe Ltd, Chippenham, Wiltshire. Klonowski, Darek (2010). The Venture Capital Investment Process, Palgrave Macmillan. LLP, Sj Berwin (2006). Private Equity Fund and Structures in Europe: An EVCA Tax and Legal Committee Paper, Published by European Private Equity & Venture Capital Association. Maclntyre, Ewan (2011). Essentials of Business Law, Printed by Ashford Color Press Ltd, Gasport. Metrick, Andrew & Yasuda, Ayako (2011). Venture Capital & The Finance of Innovation, Printed in the United States of America. Pettet, Ben (2015). Company Law, Printed in Great Britain by Henry Ling Ltd., at the Dorset Press, Dorchester, Dorset. Roach, Lee (2014). Concentrate Company Law, Oxford University Press. The Association of Business Executives, Principles of Business Law, United Kingdom. Partnership Act 1890 (UK). Limited Partnership Act 1907 (UK). Directive 2011/61/EU of the European Parliament and of the Council of 8 June 2011: on Alternative Investment Fund Managers and Amending Directives 2003/41/EC and 2009/65/EC and Regulations (EC) No 1060/2209 and 1095/2010 (EU). Regulation (EU) No 345/2013 of the European and of the Council of 17 April 2013: on European Venture Capital Funds (EU). | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,053 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 556 |
||