مطالعه تطبیقی «گفتوگو با متن» در روش تفسیری شهید صدر و رویکرد هرمنوتیک گادامر | ||
| پژوهش های تفسیر تطبیقی | ||
| مقاله 1، دوره 8، شماره 1 - شماره پیاپی 15، فروردین 1401، صفحه 9-36 اصل مقاله (2.06 M) | ||
| نوع مقاله: علمی و پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/ptt.2022.7416.2034 | ||
| نویسنده | ||
| امید قربانخانی* | ||
| دانشآموخته دکتری تفسیر تطبیقی دانشگاه قم، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| تاریخ دریافت: 25/07/1400 | تاریخ اصلاح: 30/09/1400 | تاریخ پذیرش: 30/11/1400 گفتوگو با متن»، الگوی مشترکی است که شهید صدر در تفسیر موضوعی و نیز گادامر در هرمنوتیک فلسفی بهعنوان عامل تحقق فهم، بر آن تأکید کردهاند. از آن جا که رویکرد شهید صدر به «فهم متن قرآن»، توصیهای و رویکرد گادامر به «فهم متن» توصیفی است، پژوهش حاضر از ره گذر مطالعه تطبیقی این دو رویکرد، میزان رَوایی دیدگاه روششناختی شهید صدر را مبتنی بر دیدگاه پدیدارشناختی گادامر بررسی کرده و به پیجویی این پرسش پرداخته که بایدها و نبایدها در روش تفسیری شهید صدر تا چه اندازه بر هستها و نیستها در هرمنوتیک گادامر منطبق است. به جهت آنکه الگوی یادشده در اندیشه این دو متفکر خاستگاه یکسانی ندارد و تشابه دو نظریه ساختاری است، پژوهش حاضر از نوع «مطالعات تطبیقی کلان مبتنی بر همسانی ساختاری» به شمار میآید. بررسی عناصر گفتوگو در هر دو نظریه، مشروعیت الگوی «گفتوگو با متن» در تفسیر موضوعی را به اثبات رسانده و نشان میدهد که تفاوتهای دو نظریه، از اموری خارج از ماهیت و فرآیند فهم ناشی میشوند و ازاینرو به اعتبار هستیشناختی روش تفسیر موضوعی خللی وارد نمیکنند. قربانخانی، الف. (1400). مطالعه تطبیقی «گفتوگو با متن» در روش تفسیری شهید صدر و رویکرد هرمنوتیک گادامر، دوفصلنامۀ پژوهشهای تفسیر تطبیقی. 7 (14)، 36-9. Doi: 10.22091/PTT.2022.7416.2034 | ||
تازه های تحقیق | ||
از این نوشتار نتایج ذیل به دست میآید:
| ||
| کلیدواژهها | ||
| قرآن؛ تفسیر موضوعی؛ هرمنوتیک فلسفی؛ شهید صدر؛ گادامر؛ گفتوگو؛ فهم متن | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| “Dialogue with the Text”; A Comparative Study of Muḥammad-Bāqir al-Ṣadr’s Interpretive Method and Hans-Georg Gadamer’s Hermeneutical Approach | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Omid Qorbankhani | ||
| Ph.D. Graduate, Department of Qur’anic Studies, University of Qum, Qum, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Received: 2021/10/17 | Correction: 2021/12/21 | Accepted: 2022/2/19 As a factor for realizing the phenomenon of understanding, “dialogue with the text” is a common paradigm has been greatly emphasized by both Muḥammad-Bāqir al-Ṣadr (1935-1980) in his thematic interpretation of the Qur’an and Hans-Georg Gadamer (1900-2002) in his philosophical hermeneutics. Of course, the former’s approach to understanding the Qur’anic text seems normative, while the latter’s approach to understanding the text per se is descriptive. Through a comparative study of these two different approaches, the present study has examined the validity of al-Ṣadr’s methodological viewpoint according to Gadamer’s phenomenological perspective. In addition, it has endeavored to pursue this crucial question to what extent do’s and don’ts in al-Ṣadr’s interpretive method correspond to the is and isn’t of Gadamer’s hermeneutics. However, the suggested model does not have the same origin in the thought of these two leading thinkers. The similarity of their theories seems structural, hence, the present study can evidently be categorized as an example of macro-comparative studies based on structural similarities. Investigating the elements of conversation in both theories has convincingly proved the legitimacy of “dialogue with the text” as a model for the thematic interpretation of the Qur’an. It shows as well that the differences between the two theories stem from some issues outside the essence and process of understanding and therefore do not methodologically undermine the ontological validity of the thematic interpretation. Qorbankhani, O. (2022) “Dialogue with the Text”; A Comparative Study of Muḥammad-Bāqir al-Ṣadr’s Interpretive Method and Hans-Georg Gadamer’s Hermeneutical ApproachḤasanatun"…. Biannual Journal of Comparative Exegetical Researches, 8 (15) 9-36. Doi: 10.22091/PTT.2022.7416.2034. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Qur’an, thematic interpretation, philosophical hermeneutics, understanding the text, dialogue, Muḥammad-Bāqir al-Ṣadr, Hans-Georg Gadamer | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم. نهجالبلاغه، تحقیق: صبحی صالح. اوسط باقری، علی(1399 ش)، نقش پیشدانستهها و علایق مفسّر در تفسیر قرآن، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. ایازی، سید محمدعلی(1383 ش)، «تفسیر موضوعی از نگاه شهید صدر»، پیام جاویدان، شماره 2. ایزدی، مهدی و اخوان مقدم، زهره (1392 ش)، «ضرورت، ماهیت، روش استنطاق از منظر روایات اهلبیت (ع)»، مطالعات قرآن و حدیث، شماره 12. بابایی، علیاکبر و هم کاران(1379 ش)، روششناسی تفسیر قرآن، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. بابایی، علیاکبر(1399 ش)، قواعد تفسیر قرآن، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. پاکتچی، احمد(1390 ش)، روش تحقیق تخصصی، تهران: انجمن علمی دانشجویی الهیات دانشگاه امام صادق (ع). پالمر، ریچارد(1377 ش)، علم هرمنوتیک، ترجمه: محمدسعید حنایی کاشانی، تهران: هرمس. جلیلی، سید هدایت(1387 ش)، تفسیر موضوعی: چیستی، بنیانها و پیشفرضها، قم: بوستان کتاب. ذهبی، محمدحسین (بیتا)، التفسیر و المفسرون، بیروت: دار احیاء التراث العربی. ریختهگران، محمدرضا(1378 ش)، منطق و مبحث علم هرمنوتیک، بیجا: کنگره. زرکشى، محمد بن بهادر (1410 ق)، البرهان فى علوم القرآن، بیروت: دارالمعرفه. صدر، سید محمدباقر (1421 ق)، المدرسه القرآنیه، قم: مرکز الأبحاث و الدراسات التخصصیه للشهید الصدر. عزیزیکیا، غلامعلی(1379 ش)، «تفسیر موضوعى قرآن کریم از دیدگاه آیتالله شهید سید محمدباقر صدر»، معرفت، شماره 35. کوزنزهوی، دیوید(1371 ش)، حلقه انتقادی، ترجمه: مراد فرهادپور، تهران: گیل. گادامر، هانس- گئورگ(1395 ش)، هرمنوتیک، زبان، هنر، ترجمه عبدالله امینی، آبادان: پرسش. گروندن، ژاک(1393 ش)، هرمنوتیک، ترجمه: محمدرضا ابوالقاسمی، تهران، نشر ماهی. لارنس کندی، اشمیت (1395 ش)، درآمدی بر فهم هرمنوتیک، ترجمه: بهنام خداپناه، تهران: ققنوس. محمدی ریشهری، محمد (1391 ش)، شناختنامه قرآن بر پایه قرآن و حدیث، قم: دارالحدیث. مختاری، محمدحسین(1397 ش)، هرمنوتیک: معنا و زبان، تهران: سمت و پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. مسعودی، جهانگیر(1386 ش)، هرمنوتیک و نواندیشی دینی، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی. معرفت، محمدهادى (1379 ش) ، تفسیر و مفسران، قم: موسسه فرهنگى انتشاراتى التمهید. واعظی، احمد(1380 ش) ، درآمدی بر هرمنوتیک، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. واعظی، احمد، نظریه تفسیر متن، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1397 ش. یساقی، علیاصغر و ایازی، سید محمدعلی (1389 ش)، «تحلیل مبانی و رویکرد شهید صدر به تفسیر موضوعی»، فقه و تاریخ تمدن، شماره 25. Gadamer, Hans-Georg(1994); Truth and Method; Translated by Joel Weinsheimer and Donald G. Marshall, New York: Continuum. Grondin, Jean(1994); Introduction to Philosophical Hermeneutics; Translated by Joel Weinsheimer, New Have: Yale University Press. Heidegger, Martin(1988); Being and Time; Translated by John Macquarrie and Edward Robinson, Southampton: Basil Blackwell. Warnke, Georgia(1994); Gadamer: Hermeneutics, Tradition and Reason; Padstow: Polity Press. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,372 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 857 |
||