بررسی تفسیری آیات ۳۲-۳۳ سوره «ص» با تأکید بر نقد دیدگاه علامه طباطبایی و علامه فضلالله | ||
| پژوهش های تفسیر تطبیقی | ||
| مقاله 4، دوره 8، شماره 1 - شماره پیاپی 15، فروردین 1401، صفحه 87-112 اصل مقاله (2.14 M) | ||
| نوع مقاله: علمی و پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/ptt.2022.7003.1979 | ||
| نویسندگان | ||
| رحمان عشریه* 1؛ محمد حسینی پور2؛ حامد عشریه3 | ||
| 1دانشیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم، ایران | ||
| 2دانش آموخته دکتری تفسیر تطبیقی؛ دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم ، ایران | ||
| 3دانشآموخته سطح چهار حوزه علمیه قم و کارشناس ارشد مدرسی معارف اسلامی دانشگاه معارف، قم ، ایران | ||
| چکیده | ||
| تاریخ دریافت: 09/08/1400 | تاریخ اصلاح: 28/01/1401 | تاریخ پذیرش: 28/01/1401 آیات 32 و 33 سوره ص، از آیات متشابه در قرآن کریم درباره سیره پیامبران است که مربوط به اشتغال حضرت سلیمان به سپاه اسبها و فوت شدن زمان -یا زمان فضیلت- عبادتی از آن حضرت است. در این مقاله، دیدگاههای علامه فضلالله و علامه طباطبایی در این زمینه بررسی میشود. علامه فضلالله، در مواضع بسیاری با رویکرد نقادی به تفسیر المیزان برخاسته، لذا واکاوی دیدگاه وی و تطابق آراء او با آراء علامه طباطبایی، علاوه بر عیارسنجی انتقادات فضلالله بر پارهای از مفاد تفسیر المیزان و نیز علاوه بر تبیین معانی آیات موردبحث، پارهای از پندارهای باطل درباره پیامبران را نیز هویدا میسازد. مقاله حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، مبنای تقریرات قابلپذیرش از متشابهات سیره انبیا را با اتکا به محکمات سهگانه (شامل محکمات عام انبیا، محکمات خاص آن پیامبر و محکمات سیاق) تعریف کرده و ضمن تبیین این محکمات درباره آیات موردبحث، به واکاوی تطبیقی آراء دو مفسر پرداخته است. نتیجه تحقیق، نشان میدهد که هیچکدام از ایرادات علامه فضلالله به علامه طباطبایی ذیل آیات موردبحث وارد نبوده، گرچه برخی از آراء صاحب المیزان نیز مورد انتقاد است. در پایان، بیانی آورده شده که با محکمات سهگانه سازگار بوده و از ایرادات تفاسیر مطرح درباره آیات موردبحث نیز بری باشد. *عشریه، ر؛ حسینیپور، س.م؛ عشریه، ح. (1401). بررسی تفسیری آیات ۳۲-۳۳ سوره «ص» با تأکید بر نقد دیدگاه علامه طباطبایی و علامه فضلالله، دوفصلنامۀ پژوهشهای تفسیر تطبیقی. 7 (14)، 112-87. Doi: 10.22091/PTT.2022.7003.1979 | ||
تازه های تحقیق | ||
نتیجه نتایج حاصل از پژوهش پیش رو عبارتند از:
| ||
| کلیدواژهها | ||
| سلیمان؛ مسح اسبها؛ عصمت انبیا؛ آیات 32-33 سوره ص | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Interpretation of (Q. 38: 32-3) between Ṭabāṭabāʾī and Faḍlullāh; A Comparative-Critical Study | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Rahman Oshriyeh1؛ Sayyid Muhammad Husaynipur2؛ Hamed Oshriyeh3 | ||
| 1Associate Professor, University of Science and Technology of the Holy Qur’an, Qum, Iran | ||
| 2Ph.d. Graduated, University of Science and Technology of the Holy Qur’an, Qum, Iran | ||
| 3M.A. Graduated, University of Science and Technology of the Holy Qur’an, Qum, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Received: 2021/10/31 | Correction: 2022/4/17 | Accepted: 2022/4/17 (Q. 38:32-3) should be considered as Qur’anic mutashabihāt (ambiguous-allegorical verses) concerning the prophets’ stories. These two verses are related to Solomon’s entertainment with the herd of horses, which has ultimately led to his dawdling in worshipping God or at least not practicing it in its preferred time. The present article examines and evaluates the interpretive viewpoints of two prominent contemporary Shi’ite exegetes in this regard, namely Sayyid Muḥammad-Ḥusayn Ṭabāṭabāʾī (1904-1981) and Sayyid Muḥammad-Ḥusayn Faḍlullāh (1935-2010). Analyzing Faḍlullāh’s viewpoints, who has studied Ṭabāṭabāʾī’s al-Mīzān in many positions with a critical approach, as well as comparing his interpretive notions with those of Ṭabāṭabāʾī, can yield some significant scientific results. In addition to a more thorough explanation of the meanings of the verses in question, such an important task can help to assess Faḍlullāh’s critical points towards some of al- al-Mīzān’s stances, as well as to judge some of his ideas about the prophets' life and career per se. The present study hereupon performs its particular task in three stages. Using a descriptive-analytical method, it first defines the basis of a plausible belief about the mutashābih aspects of the prophets’ lives, relying on the general implications of muḥkam (clear) aspects of the Qur’anic accounts of the same case, the muḥkam accounts especially has been narrated by the Qur’an on Solomon, and the connotations of the two mentioned verses’ context. Then, it explains these muḥkam foundations for the verses in question. Finally, it makes a comparative analysis of the two exegetes’ viewpoints. Faḍlullāh’s objections to Ṭabāṭabāʾī, the results show that, cannot be accepted, however, some of the latter’s viewpoints should also be criticized. A supplementary explanation is given as well, which seems consistent with the muḥkam aspects of the Qur’an, staying away from the valid objections towards the suggested interpretations of the verses in question. Ṭabāṭabāʾī and Faḍlullāh; A Comparative-Critical Study. Biannual Journal of Comparative Exegetical Researches, 8 (15) 87-112. Doi: 10.22091/PTT.2022.7003.1979. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Solomon, the prophets’ infallibility, anointing horses, Ṭabāṭabāʾī, Faḍlullāh, (Q. 38:32-3) | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم.
آلوسی، محمود بن عبدالله (1415 ق)، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی، چاپ اول، بیروت: دارالکتب العلمیه، منشورات محمد علی بیضون.
ابن ابی حاتم، عبدالرحمان بن محمد (1419 ق)، تفسیر القرآن العظیم، چاپ سوم، ریاض: مکتبة نزار مصطفى الباز.
بابایی، علیاکبر (1381 ش)، مکاتب تفسیری، چاپ اول، قم: پژوهشکده حوزه و دانشگاه تهران: سمت.
برومند، محمدحسین و حامد دژآباد، «بررسی ماجرای سان دیدن حضرت سلیمان (ع) از اسبان در قرآن کریم»، تحقیقات علوم قرآن و حدیث، سال 6، شماره 2، 1388، ص 111-125.
حویزی، عبد علی بن جمعه (1415 ق)، نورالثقلین، چاپ چهارم، قم: اسماعیلیان.
دهخدا، علیاکبر (1377 ش)، لغتنامه، چاپ دوم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
رضا، محمد رشید (1414 ق)، المنار (تفسیر القرآن الکریم)، چاپ اول، بیروت: دارالمعرفه.
زرقانی، محمد عبدالعظیم (1417 ق)، مناهل العرفان فی علوم القرآن، چاپ دوم، بیروت: دارالکتاب العربی.
سیوطی، عبدالرحمان بن ابیبکر (1404 ق)، الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور، چاپ اول، قم: کتابخانه آیتالله مرعشی نجفی.
صدوق، محمد بن علی (1401 ق)، من لا یحضره الفقیه، بیروت: دار صعب-دارالتعارف.
طباطبایی، سید محمدحسین (1390 ق)، المیزان فی تفسیر القرآن، چاپ دوم، بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات.
طبرسی، فضل بن حسن (1372 ش)، مجمعالبیان فی تفسیر القرآن، چاپ سوم، تهران: ناصرخسرو.
طبری، محمد بن جریر (1412 ق)، جامع البیان فی تفسیر القرآن، چاپ اول، بیروت: دارالمعرفه.
طوسی، محمد بن حسن (بیتا)، التبیان فی تفسیر القرآن، چاپ اول، لبنان: دار احیاء التراث العربی.
فتاحیزاده، فتحیه (1387)، «اعتبارسنجی روایات تفسیری علی بن ابراهیم در تفسیر قمی»، الهیات و معارف اسلامی، شماره 80، ص 143-159.
فخر رازی ( 1420 ق)، التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)، چاپ سوم، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
فضلالله، سید محمدحسین (1419 ق)، من وحی القرآن، چاپ اول، بیروت: دارالملاک.
کاشانی، فتحالله بن شکرالله (1336 ش)، منهج الصادقین فی الزام المخالفین، چاپ سوم، تهران: کتابفروشی محمدحسن علمى.
ماتریدی، محمد بن محمد (1426 ق)، تأویلات اهل السنه (تفسیر الماتریدیی)، چاپ اول، بیروت: دارالکتب العلمیة-منشورات محمد علی بیضون.
مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی (1412 ق)، بحار الأنوار الجامعه لدرراخبار الأئمه الأطهار، چاپ اول، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
سید مرتضی، علی بن الحسین (1412 ق)، تنزیه الأنبیاء، چاپ اول، بیروت: مؤسسه الأعلمی للمطبوعات.
مکارم شیرازی، ناصر و دیگران (1377 ش)، تفسیر نمونه، چاپ دهم، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
غفاری، علیاکبر (1377 ش)، ضمن تاریخ انبیا، چاپ نهم، تهران: صدوق.
الموسوی الجزایری، السید طیب (1404 ق)، ضمن تفسیر القمی، چاپ سوم، قم: دارالکتاب للطباعه و النشر. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,739 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 623 |
||