دستیار قضایی در فرانسه؛ نهادی برای تربیت قاضی و افزایش کیفیت و سرعت رسیدگی در ایران | ||
| پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب | ||
| مقاله 2، دوره 6، شماره 2 - شماره پیاپی 20، شهریور 1398، صفحه 1-24 اصل مقاله (894.61 K) | ||
| نوع مقاله: علمی و پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/csiw.2019.1921.1185 | ||
| نویسنده | ||
| سید ناصر سلطانی* | ||
| استادیار گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه تهران (پردیس فارابی). | ||
| چکیده | ||
| دشواریهای رو به تزاید ناشی از افزایش پروندههای مطروحه در دادگاهها و کمبود نیروی انسانی متخصص برای رسیدگی سریع و دقیق به این پروندهها از یک سو و کثرت دانشآموختگان دانشکدههای حقوق و نیروی جوان جامعهی ایران از سوی دیگر ما را در برابر یک امکان قرار میدهد که میتوانیم از توان این نیروی جوان بعنوان راهحل بخشی از مشکلات موجود استفاده کنیم. بالفعل کردن این توان بالقوه مستلزم ایجاد تغییراتی در برنامههای آموزشی دانشکدههای حقوق برای آموزش این تواناییها و هم چنین فراهم کردن سازوکار و بستری برای کارآموزی مقدماتی این نیروها در قوهی قضاییه است. دستیار قضایی امکانی است که در نظامهای حقوقی دیگر سابقه دارد و همچنین روشی برای غنا بخشیدن بر دانش و تجربهی قضات و وکلای آینده است. دستیاران جوان در فرانسه که در آستانهی ورود به مشاغل قضاوت و وکالت و استخدام در ادارات دولتی هستند از این تجربهی چند ساله دستیاری بعنوان فصلی سازنده و آموزنده در کارنامهی حرفهایشان یاد کردهاند. در مقالهی پیشرو این تجربه را در فرانسه بررسی میکنیم و میکوشیم تا نمونههای ایرانی آن را نیز از تأملات پیشکسوتان قضایی، قوانین و رویهی دادگاهها و مراکز آموزشی بشناسیم تا تأمل درباره این نهاد را از سر بگیریم. روشن است که تعیین شرح وظایف و رابطهی دستیار قضایی با دفتر دادگاه و با قاضی و هم چنین تکالیف قانونی و حرفهای دستیار قضایی موضوعی دقیق است که باید با ریزبینی و باریک بینی تعیین شود تا این نهاد را با شکست مواجه نکند. | ||
تازه های تحقیق | ||
مقاله حاضر تجربه حضور دستیار قضایی را در دادگاههای فرانسه بعنوان نمونهای از نظام حقوقی نوشته بررسی کرد تا از این میان امکان تأسیس نهاد مشابه در نظام حقوقی ایران سنجش و بررسی شود. با توجه به مشکلات موجود ناشی از حجم پروندهها در قوه قضاییه و مطالعه تطبیقی صورت گرفته، وجود نهاد دستیار قضایی در کنار قضات در ایران هم ضروری و هم ممکن است. تجربه کشورهایی که سابقهای در این زمینه دارند نشان میدهد که چارچوببندی قانونی وظایف و اختیارات این نهاد و نحوه آموزش و انتخاب آنها میتواند ایرادات و اشکالات احتمالی موجود را از میان بردارد و دستیار قضایی را به عنوان یک نیروی کارآمد در کنار قاضی قرار دهد. با اینکه ضرورت وجود این نهاد و نیاز مبرم به نیرویی در دادگاهها برای سامان دادن به رسیدگی پروندهها به شدت احساس میشود، اما تأسیس و ایجاد آن نباید بیپروا و بدون مطالعه و بررسی و آزمون انجام شود. این مقاله بدون تردید پیشدرآمد و مقدمهای بر دستیار قضایی و تذکر و یادآوری این نهاد به شمار میرود و بیگمان تأسیس و ایجاد آن نیازمند پژوهش و مشارکت بیشتر و دقیقتر مخصوصاً از سوی قضات و انتقال تجربه و نظریات ایشان است تا بر پایه آن بتوان عمل و حرکت دستیار قضایی را مطابق با نیازهای نظام قضایی ایران طراحی کرد. تکمیل و ادامه این مقاله و دستاوردهای آن منوط به برگزاری جلسات و نشستهای تخصصی در این زمینه با قضات در سراسر کشور و طراحی پرسشنامههایی در این خصوص برای برآورد میزان نیاز قضات و نکات پر اهمیت از سوی ایشان است. مجموع دستاوردها در کنار هم امکان سنجش دقیق برنامه تأسیس نهاد دستیار قضایی در نظام قضایی ایران را فراهم خواهد کرد. برای فائق آمدن بر مشکلات پیش رویمان باید برآوردی دوباره از تواناییها و امکاناتمان ارائه دهیم. قوهقضاییه لازم است برای غلبه بر مسائل کنونی از همه توان موجود در جامعه حقوقی ایران خصوصاً دانشکدههای حقوق استفاده کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دستیار قضایی؛ دقت و سرعت رسیدگی؛ اطاله ی دادرسی؛ تقسیم وظایف دادگاه | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Law Clerks/Assistant de justice in France: An Institution for Training Judge and Increasing the Quality and Speed of the Procedure in Iran | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Seyyed Naser Soltani | ||
| Assistant Professor, Department of Public Law, Faculty of Law, University of Tehran, Farabi College. | ||
| چکیده [English] | ||
| On the one hand, the ever-growing difficulties caused by the increasing number of legal cases presented at courts, coupled with a shortage of qualified legal experts to efficiently and effectively handle these cases, and on the other hand, the large number of young graduates from Law Schools, present us with an opportunity to solve a substantial portion of our legal system problems using the potentials existing in this new generation of Law Practitioners. However, to make use of this potential, there is a need for change in the curriculum of Law Schools to meet the training needs and provisions for apprenticeship programs in the Jurisdiction System. “Law Clerks”, as a strategy to improve knowledge and skills, has a long standing in other legal systems. Young Law Practitioners in France attempting to begin their careers as lawyers, judges or employment in governmental companies, look back at their Law Clerk apprenticeship as one of the most instructive period in their professional life. In the present article, we will discuss the implementation of this concept in France, efforts made by Iranian judicial pioneers in this regard and courts’ and Law Schools’ approach toward this matter, in order to refresh our frame of mind toward Law Clerks. It is clear that defining roles and responsibilities of Law Clerks towards the court, judges and their legal and professional duties and obligations is a delicate matter and requires in-depth and detailed analysis to ensure the success of this scheme. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Law Clerks/Assistant de justice, Accuracy and Speed up the Procedure, Prolongation of Procedure, Division of Court Tasks | ||
| مراجع | ||
|
1) خراسانی، محمد کاظم، 1385ش، سیاستنامه خراسانی، به کوشش محسن کدیور، تهران، کویر. 2) رضایی، اسدالله، 1393ش، آیین دادرسی و قضا در عصر امویان، قم، مرکز بین المللی ترجمه و نشر المصطفی. 3) سلطانی، سیدناصر و عبداللهزاده شهربابکی، آزاده، 1394ش، ، امکان سنجی دستیار قضایی در ایران؛ مطالعه تطبیقی فرانسه و امریکا، تهران، پژوهشگاه قوه قضاییه. 4) سنگلجی، محمد، 1335ش، آیین دادرسی در اسلام، تهران، دانشگاه تهران. 5) شمس، عبدالله، 1395ش، آیین دادرسی مدنی، دوره پیشرفته، تهران، دراک. 6) الصدر الشهید، حسام الدین عمر بن عبدالعزیز، 1977م ، شرح ادب القاضی للخصّاف (المتوفی 261 هـ.)، تحقیق محییی هلال السرحان، الجزء الاول، وزارة الاوقاف إحیاء التراث الإسلامی. 7) الطبری، احمد بن احمد بن القاص،2007م، ادب القاضی، المحقق احمد فرید المزیدی، بیروت، دارالکتب العلمیه. 8) عبدالهزاده شهربابکی، آزاده، «تمهیدی برای بالا بردن نرخ رسیدگی به پروندهها»، در دست انتشار. 9) مؤسسه حقوق عمومی دانشگاه تهران، پیش نویس لایحه جامع اداری و استخدامی قوه قضاییه. 10) وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، دانشگاه جامع علمی کاربردی، سرفصل دوره ناپیوسته کاردانی علمی ـ کاربردی دستیاری قضایی. 11) یوسفی، ایمان، 1395ش، آیین دادرسی کیفری، تهران، میزان.
12) A. Plantey, (2001), La fonction publique, traité général, 2e éd., Litec, Paris, p. 36. 13) Bouloc, Bernard, (2015), Procédure pénale, Paris, Dalloz. 14) Christian COINTAT, (2001-2002) RAPPORT D’INFORMATION fait au nom de la commission des Lois constitutionnelles, de législation, du suffrage universel, du Règlement et d’administration générale (1) par la mission d’information (2) sur l’évolution des métiers de la justice, Par M. (Sénateur), N° 345, SÉNAT SESSION EXTRAORDINAIRE DE; pp. 91-96. 15) Guinchard, Serge et all, (2016), Procédure civile, Droit interne et droit de l'Union européenne, Paris, Dalloz. 16) http://ulaw.ir/upload/docs/dastyar%20ghazayi.pdf 17) L. Cluzel-Métayer, (2006), Le service public et l'exigence de qualité, 2006, Dalloz, Paris. 18) M. Heinis, (2007), « Le défi de la qualité », AJDA. 19) P. Warin, (2002), Les dépanneurs de justice. Les « petits fonctionnaires » entre qualité et équité, LGDJ, Paris. 20) R. Denoix de Saint-Marc, (2005), « Il est difficile de demander aux juges d’augmenter encore leur productivité », AJDA. 21) R. Thual, (2002), Les agents non titulaires des trois fonctions publiques, 3e éd., Berger-Levrault, Paris. 22) Raphaël Matta-Duvignau, (2008), « Les « petites mains » des juridictions administratives : les assistants de justice », Pyramides, 15, 2008, 177-202. 23) Verny, Edouard, (2016), Procédure pénale, Paris, Dalloz. 24) www.cas-ncr-nter03.cas-satj.gc.ca 25) www.conseil-etat.fr 26) www.courdecassation.fr 27) www.icj-cij.org 28) www.lamyetudiant.fr 29) www.metiers.justice.gouv.fr 30) www.placementendroit.uqam.ca 31) www.sena.fr 32) www.versailles.tribunal-administratif.fr | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,739 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 951 |
||