سلطان محمدی, امیر. (1397). نقد ترجمه احوال نامی و نقد مقایسه ای لیلی و مجنون او با لیلی و مجنون نظامی. پژوهشهای فلسفی -کلامی, 8(13), 33-62. doi: 10.22091/jls.2018.1117.1035
امیر سلطان محمدی. "نقد ترجمه احوال نامی و نقد مقایسه ای لیلی و مجنون او با لیلی و مجنون نظامی". پژوهشهای فلسفی -کلامی, 8, 13, 1397, 33-62. doi: 10.22091/jls.2018.1117.1035
سلطان محمدی, امیر. (1397). 'نقد ترجمه احوال نامی و نقد مقایسه ای لیلی و مجنون او با لیلی و مجنون نظامی', پژوهشهای فلسفی -کلامی, 8(13), pp. 33-62. doi: 10.22091/jls.2018.1117.1035
سلطان محمدی, امیر. نقد ترجمه احوال نامی و نقد مقایسه ای لیلی و مجنون او با لیلی و مجنون نظامی. پژوهشهای فلسفی -کلامی, 1397; 8(13): 33-62. doi: 10.22091/jls.2018.1117.1035
داستان «لیلی و مجنون» یکی از نامه های «نامی» است که مربوط به عهد زندیه است. نامی که خود وقایع نگار کریم خان زند بوده است، علاوه بر «لیلی و مجنون»، صاحب نامه های «گنج گهر»، «خسرو و شیرین»، «وامق و عذرا» و همچنین اثر منثوری با عنوان «تاریخ گیتی گشا» است. البته «یوسف و زلیخایی» نیز بدو منسوب است که در این مقال به بررسی صحت و سقم این ادعا پرداخته میشود. اما حکایت «لیلی و مجنون» از زبان نامی، گونهای پرداخت همان حکایت «لیلی و مجنون» با سوز و گداز عاشقانة نظامی است. البته به ظاهر «نامی» علاوه بر نظامی، از بین کسانی که صاحب لیلی و مجنون بودهاند، از «مکتبی» نیز تأثیر زیادی پذیرفته است. در این پژوهش ضمن نگاهی مجمل به زندگی نامی و آثارش، به بررسی و تحلیل داستان و عناصر آن و مقایسۀ آن با داستان لیلی و مجنون نظامی پرداخته شده است. علاوه بر این سعی شده است که تأثیر لیلی و مجنون سرایان دیگر مانند: مکتبی، جامی و امیر خسرو نیز بر منظومۀ «لیلی و مجنون» نامی بررسی شود.
An Introduction to Nami and a Critical Analogy between Two Versions of “Leili and Majnoon” by Nami and Nizami
نویسندگان [English]
Amir Soltan Mohammadi
Esfahan University
چکیده [English]
The tale of “Leili and Majnun” is a narrative by “Nami” related to Zand dynasty. Nami who was a diarist for Karim Khan Zand, in addition to “Leili and Majnun”, has also written epics such as “Ganj e Gohar”, “Khosrow and Sirin”, “Vamiq and Adhra”, as well as a prose style book named “Tarikhe e Giti Gosha”. Of course, “Yousof and Zoleikha” is also attributed to Nami but this paper tries to explore the accuracy and fallacy of this claim. The tale of “Leili and Majnun” by Nami is an adaptation of the same sentimental love story by Nizami. Among those who have written “Leili and Majnun”, it seems that Nami has been affected by “Maktabi” in addition to Nezami. This research study briefly reviews the life and works of Nami, and also analyzes the literary elements of his “Leili and Majnun” compared with a similar tale by Nizami. Besides, it is attempted in this article to explore the effects of other narrators of Leili and Majnun such as Maktabi, Jami, and Amir Khosrow on this narrative poem of Nami.
کلیدواژهها [English]
Leili and Mjnun, Nami, Nizami, conceptual and structural comparison, literary elements
دهلوی، امیرخسرو. (1362). خمسۀ دهلوی.تصحیح امیر احمد اشرفی. تهران: شقایق.
دهمرده، حیدر علی؛ خوشجهان، فرهاد. (1390). «مقایسۀ لیلی و مجنون نظامی با لیلی و محنون شهرستانی». نشریۀ ادب و زبان دانشگاه شهید باهنر. شمارۀ 29. صص: 108 ـ 85.
ذاکر الحسینی، مصطفی. (1383). «نقدی بر وامق و عذرای نامی». نامة بهارستان. شمارة 3 (پیاپی 23). صص: 139-136.
ذاکری، مصطفی. (1382). «معرفی و نقد کتاب». نشر دانش. شمارۀ اول بهار. صص: 142 ـ 132.
رجبی، پرویز. (1376). کریم خان و زمان او.تهران: ندا.
ستّاری، جلال. (1383). سایۀ ایزوت و شکرخند شیرین.تهران: مرکز.
سعدی، مصلح الدین. (1366). کلیات. به اهتمام محمّد علی فروغی. چاپ ششم. تهران: امیرکبیر.
قیس رازی، شمسالدین محمّد. (1375). عروض و قافیه تلخیص و نگارش. به اهتمام محمّد فشارکی. چاپ دوم. تهران: جامی.
کراچکوفسکی، اقناطیوس. (1373). لیلی و مجنون؛ پژوهشی در ریشههای تاریخی و اجتماعی داستان به انضمام تلخیص و شرح لیلی و مجنون نظامی. ترجمه کامل احمدنژاد. تهران: زوار.