ادراک حسی از منظر ابنسینا، سهروردی و ملاصدرا | ||
| پژوهشهای فلسفی -کلامی | ||
| مقاله 6، دوره 13، شماره 2 - شماره پیاپی 50، اسفند 1390، صفحه 91-105 اصل مقاله (270.09 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/pfk.2011.115 | ||
| نویسنده | ||
| قاسم سبحانی فخر* | ||
| استادیار دانشگاه بوعلی سینا | ||
| چکیده | ||
| مقالۀ حاضر معنای علم و ادراک و انواع و مراتب آن را از دیدگاه سه حکیم بزرگ ابنسینا، سهروردی و ملاصدرا تبیین کرده و ادراک حسی را از منظر این سه حکیم توضیح داده است. ابنسینا و سهروردی هر کدام علم و ادراک را به گونهای تعریف کردهاند. ملاصدرا این تعریفها را نقد کرده و خود تعریفی نو آورده است. وی علم و ادراک را از سنخ وجود میداند نه از سنخ ماهیت. به نظر او علم و ادراک چهار نوع است: حسی، خیالی، وهمی و عقلی. ولی سهروردی و ملاصدرا آن را سه نوع میدانند، با این تفاوت که سهروردی علم وهمی را در خیال مندرج میداند و ملاصدرا آن را در علم عقلی مندرج دانسته است. ابنسینا علم حسی را مادی ولی ملاصدرا آن را مجرد میداند و در واقع به نظر او علم حسی ایجاد صورتی مشابه صورت خارجی توسط نفس است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ادراک حسّی؛ ادراک عقلی؛ ادراک خیالی؛ مجرّد؛ مادّی؛ علم حصولی؛ علم حضوری | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Avicenna and Surawardi and Mulla sadra’s View On Sense Perception | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Ghasem Sobhani Fakhr | ||
| چکیده [English] | ||
| This essay explains the meaning of knowledge and perception as well as different kinds and levels of them, moreover, illuminates sense perception from Avicenna, Surawardi and Mulla sadra’s point of view. Avicenna and Surawardi define knowledge and perception differently. But Mulla sadra criticized their explanations innovating in the definition of knowledge and perception. He believed the origin of knowledge and perception is Existence but not Essence. In Avicenna’s eye, knowledge and perception are divided into four main categories: 1: Sensory, 2: Imaginary, 3: Illusory, 4: Intellectual although Mulla sadra and Surawardi divided them into three categories. Having a closer look, surawardi inserted illusory knowledge in imaginary one, but Mulla sadra inserted it in intellectual knowledge. Avicenna regards sense knowledge as material one while it is regarded as abstract knowledge in Mulla sadra's eye. In fact, Mulla Sadra regards the created form by soul similar to the form of appearance as sense knowledge. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| sense perception, intellectual perception, imaginary perception, abstract, material, existence, essence, acquisitive knowledge, knowledge by presence | ||
| مراجع | ||
3. –––––––، 1375، النفس من کتاب الشفا، با تحقیق حسن حسنزادۀ آملی، مکتب الاعلام الاسلامی.
6. –––––––، 1403، الاشارات و التنبیهات، با شرح نصیرالدین طوسی، دفتر نشر کتاب. 7. الرازی، فخرالدین، 1411، المباحث المشرقیه فی علم الالاهیات و الطبیعیات، انتشارات بیدار. 8. سهروردی، شهاب الدین یحیی، 1396، مجموعه مصنفات، با تصحیح و مقدمه هنری کربن، ج1 و 2. 9. شیرازی، صدرالدین، 1354، المبدأ و المعاد، با مقدمه و تصحیح سیّد جلالالدین آشتیانی، انتشارات انجمن شاهنشاهی فلسفه ایران.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,495 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,828 |
||