بررسی تطبیقی «ذنب» و «استغفار» پیامبر اکرم(ص) در قرآن از نظر آیت الله معرفت و فخررازی | ||
| پژوهش های تفسیر تطبیقی | ||
| مقاله 12، دوره 3، شماره 2 - شماره پیاپی 6، مهر 1396، صفحه 255-268 اصل مقاله (737.72 K) | ||
| نوع مقاله: علمی و پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/ptt.2018.2714.1278 | ||
| نویسندگان | ||
| مجتبی نوروزی1؛ امیر علی پور* 2 | ||
| 1استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم مشهد | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکدۀ تربیت مدرس قرآن مشهد | ||
| چکیده | ||
| عصمت یکی از مباحث مهم کلامی است که از دیرباز مورد توجه مفسران و قرآنپژوهان بوده است. یکی از مباحث مربوط به عصمتِ پیامبرگرامی اسلام(ص)، انتساب «ذنب و استغفار» به آن حضرت است که در آیات متعددی از قرآن ملاحظه می شود. این نوشتار درصدد است تا آراء آیت الله معرفت و فخر رازی، یکی به نمایندگی مکتب تفسیری امامیه و دیگری به نمایندگی مکتب تفسیری اشاعره را مقایسه و نقد کند. بررسی ها نشان میدهد، آیت الله معرفت عصمت را برای تمام دوران زندگی پیامبر اکرم(ص) ثابت می کند و «ذنب» را گناه اجتماعی و إستغفار پیامبر(ص) را نیاز ایشان به رشد و بالندگی و بهره مندی از امدادهای الهی میداند؛ امّا فخر رازی در تحلیل خود عصمت را به دوران بعد از نبوّت و ذنب را به پیش از نبوّت مربوط می شمارد. در این نوشتار مواردی چون گناه مؤمنین، ترک عملِ اولی و گناه صغیرۀ جایز در پاسخ از وجوه محتمل بر شمرده شده است. | ||
تازه های تحقیق | ||
نتایجی که در این پژوهش حاصل آمد، از این قرار است: 1. اختلاف نظر این دو مفسر در بعضی از مبانی کلامی، موجب تفاوت در آراء تفسیری و فهم آنها از آیات شده است. از جمله این موارد میتوان به توجه و عدم توجه به سیاق آیات، یعنی آیات قبل و بعد و نیز توجه به نقش آیات محکم در تفسیر آیات متشابه اشاره کرد. 2. فخر رازی عصمت را فقط برای بعد از نبوّت انبیاء روا میدارد و آیات موهم عدم عصمت را که در آنها واژه های «ذنب و استغفار» به کار رفته است، به گناه پیش از نبوّت مربوط می داند. با این حال باز هم وی وجوهی از جمله گناه مؤمنین، ترک عملِ اولی و گناه صغیره را ذکر میکند. 3. آیت الله معرفت طبق دیدگاه شیعه عصمت را چه قبل و بعد از نبوّت برای پیامبر(ص) ضروری می داند و کاربرد «ذنب» در آیات مربوط به پیامبر(ص) را گناه از نظر مردم محسوب می کند. خدا چنین گناهانی از پیامبر(ص) را مورد مغفرت قرار می دهد. 4. آیتالله معرفت معتقد است، ما نباید گناه را همیشه به معنی عصیان بگیریم؛ بلکه گاهی به معنی کوتاهی کردن در انجام وظایف بندگی است که این مورد مربوط به اولیاء الهی میشود. از این روی پیامبر(ص) به خاطر این که از امدادهای الهی در هر زمانی بهرهمند شود، خود را نیازمند چنین استغفاری میدانست و لذا استغفار ایشان و دیگر انبیای الهی منافی با عصمت نیست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ذنب؛ استغفار؛ عصمت؛ پیامبر(ص)؛ معرفت؛ فخررازی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Comparative study of the attribution of "Zenb" and "Asghfar" to the Holy Prophet (pbuh) in the Quran from the perspective of Ayatollah Murafat and Fakhr Razi | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mojtaba Nouroozi1؛ Amir Alipoor2 | ||
| 1Assistant professor of University of sciences of the Holy Quran, Mashhad, | ||
| 2[2] Corresponding author, MA student of Quran's instructor training college, Mashhad, | ||
| چکیده [English] | ||
| Commentators and researchers of the Holy Quran have long studied infallibility as an important theological subject. The attribution of "sin and asking pardon of God" to the Holy Prophet of Islam which is mentioned in several verses of the Holy Quran is related to his infallibility. The present paper seeks to compare and criticize the views of Ayatollah Ma'refat, as a representative of Imamiyyah exegetic school, and Fakhr Razi, as a representative of Ash'arite exegetic school, in this regard. The findings show that Ayatollah Ma'refat argues for Holy Prophet's infallibility during all his life, and regards "sin" a social sin, and "asking pardon of God" by Holy Prophets as his need for growth, perfection, and enjoying divine help, while Fakhr Razi, in his analysis, relates infallibility of Holy Prophet to the time after his prophecy and sin to the time before it. The paper regards such cases as believers' sin, avoidance of the better deed, and permissible minor sin as the some possible answers. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| A Comparative Analysis of Holy Prophet's "Sin" and "Asking Pardon of God" Mentioned in the Holy Quran in Ayatollah Ma'refat and Fakhr Razi's View | ||
| مراجع | ||
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,971 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,011 |
||