تطوّرات واجی و تحوّل معنایی واژگان در تاریخ بیهقی | ||
| پژوهش های دستوری و بلاغی | ||
| مقاله 4، دوره 7، شماره 12، اسفند 1396، صفحه 93-124 اصل مقاله (399.27 K) | ||
| نوع مقاله: علمی و پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/jls.2017.1442.1067 | ||
| نویسندگان | ||
| احمد خاتمی1؛ فارس شریفی* 2؛ حسین الفتی3 | ||
| 1استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید بهشتی | ||
| 2دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز | ||
| 3کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی | ||
| چکیده | ||
| گروههای زبانی در سیر تاریخی از فارسی باستان تا فارسی دری کنونی، تحوّل و تغییراتی یافته که در این میان تغییر و تطوّرات واجی یکی از مهمترین دگرگونیهای آن به شمار میرود. در این مقال تلاش میشود که نوع تطوّر «واجی» و «معنایی» در کتاب تاریخ بیهقی به عنوان یکی از اُمّهات نثر سبک خراسانی در قرن پنجم نشان دادهشود. به علت نزدیکیِ زمانی تاریخ بیهقی به فارسی میانه (پهلوی)، بسیاری از خصوصیّات آوایی زبان پهلوی را در خود، حفظ کرده و بسیاری از واژگان مانند: آشکار، پدرود، بهر و... بدون هیچگونه تغییری وارد این کتاب شدهاند. روش کار در این تحقیق به شیوه توصیفیـکتابخانهای است. تغییرات واجی در این اثر به صورتهای «کاهش و تخفیف»، «افزایش»، «ابدال» و «ادغام» خود را نشان داده که بیشترین فرآیند این تغییر، «ابدال» بوده است. در تحوّل معنایی مفردات در این مقال، واژگان با چند وضعیت تحوّلی روبرو شدهاند: یا متروک شده و یا علاوه بر معنای گذشته، معنای جدید نیز گرفتهاند. در تحوّل معنایی، جملهها اغلب در معنای غیر واقعی و وضعی خود بکار رفته و به صورت جملات کنایی درآمدهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تاریخ بیهقی؛ تطوّر واجی؛ واکه؛ تطوّر معنایی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Phonological evolution and semantic transformation of vocabulary in Behaghi history | ||
| نویسندگان [English] | ||
| ahmad khatemi1؛ fares sharifi2؛ hossein olfati3 | ||
| 1.. | ||
| 2phd | ||
| 3.. | ||
| چکیده [English] | ||
| Linguistic groups have evolved from ancient Persian to present-day Persian dialects, in which phonological change and evolution are one of the most important changes in this article. It attempts to determine the phonological and semantic evolution in the book Behaghi's history is to be portrayed as one of the prominent Khorasani style prose in the fifth century. Due to the close proximity of Beihaqi's history to the Middle Persian (Pahlavi), many of the phonetic features of the Pahlavi language have been preserved in themselves, and have come to terms with such words as, obvious, paternity, and ... without any changes. The methodology used in this research was descriptive-librarian. Phonological variations in terms of: reduction, discretion, increase, integrity, and integration have shown that the greatest process of this change has been straightforward. In the evolution of the meaning of the verse in this article, the words will encounter a number of evolutionary situations. They are abandoned or, in addition to the meaning of the past, have taken a new meaning. In the semantic transformation of sentences, they are often used in their unrealistic and conditional sense and in sentences They have come to the scene | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Beihaqi, history, Phonemic, vowel developments, words meanings chane | ||
| مراجع | ||
|
1. افلاکی، شمسالدین.(1362). مناقبالعارفین. مصحّح نخستین تاریخچی. تهران: دنیای کتاب. 2. ابنسینا، ابوعلی.(1360). دانشنامۀ علایی. تصحیح احمد خراسانی. چاپ دوم. تهران: کتابخانه فارابی. 3. باطنی، محمّدرضا.(1369). زبان و تفکر. تهران: فرهنگ معاصر. 4. باقری، مهری.(1378). تاریخ زبان فارسی. چاپ هشتم. تهران: پیام نور. 5. ـــــــــــــــ .(1382). مقدمات زبانشناسی. چاپ نهم. تهران: پیامنور. 6. بیهقی، ابوالفضل.(1374). تاریخ بیهقی. به کوشش خلیل خطیب رهبر. 3 جلد. چاپ چهارم. تهران: مهتاب. 7. ـــــــــــــــــــ .(1368). تاریخ بیهقی. به کوشش خلیل خطیب رهبر. تهران: انتشارات سعدی. 8. ثمره، یدالله.(1364).آواشناسی زبان. تهران: مرکز نشر دانشگاهی. 9. جرفاذقانی، ابوشرف.(1345). ترجمه تاریخ یمینی. به تصحیح جعفر شعار. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب. 10. حقشناس، علیمحمّد.(1369).آواشناسی. چاپ دوم. تهران: آگاه. 11. خاقانی، افضلالدین.(1382). دیوان خاقانی. تصحیح ضیاءالدین سجادی. تهران: زوّار. 12. دنیسری، شمسالدین.(1350). نوادرالتبادر. به کوشش ایرج افشار. تهران: مؤسسه فرهنگ. 13. دهبزرگی، ژیلا.(1393). «فرآیند تغییر در زبان فارسی». آموزش زبان و ادب فارسی. شماره 109. صص: 59 ـ 58. 14. ذوالنور، مهرداد.(1373). رفتارشناسی زبان. تهران: زوّار. 15. راوندی، محمّدبن سلیمان.(1333). راحه الصدور و آیه السرور. تصحیح محمّد اقبال. تهران: کتاب فروشی اعلمی. 16. رواقی، علی.(1365). ترجمه فارسی مقامات حریری. تهران: موسسه فرهنگی شهید محمّد رواقی. 17. ــــــــــــــ .(1364). قرآن مقدس. تهران:بنیادشهیدرواقی. 18. ستوده، منوچهر.(1362). حدودالعالم من المشرق الی المغرب. تهران:کتاب فروشی طهمورسی. 19. سراج، منهاجالدین.(1342). طبقات ناصری. به کوشش عبدالحی حبیبی. کابل: [بینا]. 20. طبری، محمّد بن جریر.( 1356). ترجمه تفسیرطبری. به اهتمام حبیب یغمایی. چاپ دوم. تهران: توس. 21. طبسینیشابوری، محمّد.(1354). بستان العارفین. تصحیح احمدعلی رجایی. تهران: زریاب. 22. عثمانی، ابوعلیحسن.(1362). ترجمۀ رساله قشیریه. به کوشش بدیعالزمان فروزانفر. تهران: علمی و فرهنگی. 23. عطّار نیشابوری، فریدالدین.(1385). تذکرةالاولیا. بر اساس نسخۀ رینولد آلن نیکلسون. تهران:چاپ طلایه. 24. عمرانی، غلامرضا.(1386). زبان فارسی (راهبردهای یاددهی ـ یادگیری).چاپ سوم. تهران: انتشارات مبتکران. 25. عنصرالمعالی.(1312). قابوسنامه. به تصحیح سعید نفیسی. تهران: چاپ مجلس. 26. غزالی، محمّد.(1318). نصیحه الملوک. به کوشش جلال همایی. تهران: چاپخانه مجلس. 27. فرخیسیستانی، علی بن جولوغ.(1371). دیوان اشعار. به تصحیح محمّد دبیرسیاقی. چاپ چهارم. تهران: زوّار. 28. فردوسی، ابوالقاسم.(1383). شاهنامه. به کوشش سعید حمیدیان. چاپ سوم. تهران: سارنگ. 29. قبادیانی، ناصرخسرو.(1354). سفرنامه. به کوشش محمّد دبیرسیاقی. تهران: زوّار. 30. مستوفی، حمدالله.(1362). نزهه القلوب. به تصحیح گای لیسترانج. تهران: دنیای کتاب. 31. متینی، جلال.(1352). تفسیری بر عشری بر قرآن مجید. تهران: بنیاد فرهنگ ایران. 32. مشکوهالدینی، مهدی.(1384). توصیف و آموزش زبان فارسی. مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی. 33. منوّر، محمّد.(1354). اسرارالتوحید. به تصحیح ذبیحالله صفا. تهران: امیرکبیر. 34. میبدی، رشیدالدین.(1361). کشف الاسرار و عُده الابرار. تصحیح علیاصغر حکمت. تهران: امیرکبیر. 35. ناتل خانلری، پرویز.(1365). تاریخ زبان فارسی.جلد اول. تهران: نشر نو. 36. نامعلوم.(1381). تاریخ سیستان. تصحیح محمّدتقی بهار. تهران: معین. 37. نسفی، نجمالدین عمر.(1376). تفسیر نسفی. تصحیح عزیزالله جوینی. جلد اول. تهران: سروش. 38. منشی، نصرالله.(1388). کلیله و دمنه.تصحیح و توضیح مجتبی مینوی. تهران: نشر ثالث. 39. همدانی، محمّدبن محمود.(1375). عجایبنامه. به کوشش جعفر مدرس صادقی. تهران: نشر مرکز. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,408 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 783 |
||