نقد و بررسی وجود ذهنی از دیدگاه فخر رازی | ||
| پژوهشهای فلسفی -کلامی | ||
| مقاله 9، دوره 13، شماره 3 - شماره پیاپی 51، خرداد 1391، صفحه 205-228 اصل مقاله (315.8 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/pfk.2012.102 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدجواد پاشایی* 1؛ محمد ذبیحی* 2 | ||
| 1دانشآموخته رشته مدرسی الاهیات مرکز تربیت مدرس دانشگاه قم. | ||
| 2دانشیار گروه فلسفه دانشگاه قم | ||
| چکیده | ||
| ماهیت و واقعنمایی وجود ذهنی یکی از مهمترین مباحث فلسفی و معرفتشناختی بهشمار میآید که رویکردهای مختلفی در این مقوله رقم خورده است. در این میان، برخی قول به شبح و عدهای، قول به تطابق را پذیرفتهاند و کسانی که دو دیدگاه را برنمیتابند، رابطه اضافه بین عالم و معلوم را برتافتهاند. فخرالدین رازی از آن دستهای است که قول اضافه را اختیار کرده و در کتابهای مختلف خود بهگونهای مضطرب، نظر خود را بیان کرده است. علت انتخاب نظریه فخر رازی از میان اقوال موجود در وجود ذهنی و داوری در خصوص آن، پیشآهنگی آن شخصیت در این بحث، از سویی، و جایگاه ویژه او در میان فلاسفه، از سوی دیگر است. به گواه تاریخ، رازی نخستین فیلسوفی است که از وجود ذهنی، با عنوانی مستقل در آثار خود یاد کرد و این مسئله را تحت همین عنوان وارد حلقه مباحث فلسفی نمود. اگرچه برخی وی را در زمره منکران وجود ذهنی دانستهاند، اما این پژوهش نشان میدهد که رازی از مثبتین وجود ذهنی بوده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| رازی؛ وجود ذهنی؛ اضافه؛ شبح محاکی؛ شبح غیر محاکی؛ تطابق ماهوی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Examination and Criticism of Mental Being from Fakhre Razi's Point of View | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Muhammad Javad Pashai1؛ Muhammad Zabihi2 | ||
| چکیده [English] | ||
| The representational and truthful nature of mental beings is among the most important philosophical and epistemological issues. Some philosophers have supported the theory of resemblance and some of them have supported the theory of sameness. There is a third attitude which rejects both theories and proposes the theory of relation; the relation between the knower and the known. Fakhre Razi has supported this theory describing it in a disordered fashion in his various books. Our motive for choosing to discuss his views about this subject has been that he was the initiator of this topic independently, and that he possessed a great place among Muslim philosophers. Historically, he is the first one who entered this problem among philosophical issues, and raised it independently under the title of "mental being". Some thinkers, however, regard him among the deniers of mental being, but this survey is to show that Razi was within the supporters of mental being. . | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Razi, mental being, relation, representative phantasm, non-representative phantasm, the sameness of quiddity | ||
| مراجع | ||
|
1. ابن سینا، حسین بن عبدالله، 1383، الاشارات و التنبیهات مع شرح المحقق الطوسی، قم، نشرالبلاغه، ج2. 2. اکبری، رضا، 1377، «وجود ذهنی از منظری دیگر»، در: خردنامه صدرا، ش14، بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
5. حسنی، حسن، 1373، بررسی و داوری در مسایل اختلافی میان دو فیلسوف اسلامی خواجه نصیر طوسی و امام فخر رازی، تهران، مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران. 6. رازی، فخرالدین محمد، 1427، المحصل و هو محصل افکار المتقدمین و المتاخرین من الحکماء و المتکلمین، قاهره، مکتبه دار التراث / دار الرازی.
9. ---------- ، 1384، شرح الاشارات و التنبیهات، مقدمه و تصحیح علیرضا نجفزاده، ایران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ج2. 10. سبزواری، هادی، 1413، شرح المنظومه، تهران، نشرناب، ج2. 11. سهروردی، شهابالدین، 1373، مجموعه مصنفات، تصحیح و تحقیق و مقدمه هانری کربن، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ج1. 12. شیرازی، محمد بن ابراهیم، 1981، الاسفار الاربعة، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ج1 و3. 13. طباطبایی، سید محمدحسین، 1424، بدایة الحکمة، تصحیح و تحقیق عباسعلی زارعی سبزواری، قم، مؤسسۀ النشر الاسلامی التابعة لجماعة المدرسین. 14. ---------- ، 1386، نهایة الحکمة، تصحیح و تحقیق غلامرضا فیاضی، قم، انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره). 15. طوسی، نصیرالدین، 1383، اجوبة المسایل النصیریة (20 رساله)، به تصحیح عبدالله نورانی، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. 16. ---------- ، 1359، تلخیص المحصل، تهران، انتشارات مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مکگیل شعبه تهران. 17. عارفی، عباس، 1388، مطابقت صورت ذهنی با خارج، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. 18. غفاری، حسین، 1379، «نظری اجمالی به مبحث وجود ذهنی»، در: مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، ش156. 19. مطهری، مرتضی، 1370، مقالات فلسفی، تهران، انتشارات حکمت، ج3. 20. ---------- ،1360، شرح منظومه، تهران، انتشارات حکمت، ج1.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,477 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,117 |
||