حافظ و نقد اجتماعی | ||
| پژوهش های دستوری و بلاغی | ||
| مقاله 8، دوره 7، شماره 11، شهریور 1396، صفحه 187-212 اصل مقاله (324.58 K) | ||
| نوع مقاله: علمی و پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/jls.2018.1188.1043 | ||
| نویسندگان | ||
| محمود مهرآوران1؛ مهدی قاسمی* 2 | ||
| 1دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه قم | ||
| 2دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه قم | ||
| چکیده | ||
| یکی از علتهای دلنشینیِ غزلیات حافظ چندصدایی بودن آنهاست. غزلهایی که گرچه عرفانیاند، اجتماعی نیز هستند. غزلهای اجتماعی حافظ آمیخته با طنز، حدیث نفس و درد جامعهاند. در میان این آمیختگیِ نکات عرفانی و طنز، صدایی رسا شنیده می شود؛ صدایی که منتقدانه و زیرکانه بهنقد جامعه برخاسته است تا در هیاهوی ادعاهای مدعیان و ستمهای فرادستان، فریاد انسانیت سر دهد. در این نوشتار نگاه منتقدانۀ حافظ را در چهار عنوان بررسی و با شواهد مربوط تحلیل کردهایم: نقدهای حکومتی، نقد نهادها و مظاهر عقیدتی- اجتماعی، نقد رفتارهای اخلاقی- اجتماعی و نقد صفات شخصی. نتیجۀ تحقیق نشان میدهد که حافظ شاعری منتقد و نقّادی تیزبین است؛ نقدهای حافظ، نقدهایی درونیاند که بیش از آنکه جامعه را مسئول نواقص اجتماعی بداند، خود انسان را به ایجاد نقصهای اجتماعی متهم میکند؛ یعنی حافظ نقدهای اجتماعی خود را بیشتر به انسان و رفتار او ـ که نمود و نماد جامعۀ خود است ـ وارد میکند. او انسان را سازندۀ اجتماع خود میداند و به همین دلیل جامعه را ـ چه مثبت باشد و چه منفی ـ زاییدۀ نوع رفتار افراد همان جامعه میداند | ||
| کلیدواژهها | ||
| نقد؛ نقد اجتماعی؛ حافظ؛ جامعه | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Hafiz And Social Criticism | ||
| نویسندگان [English] | ||
| mahmoud mehravaran1؛ mehdi ghasemi2 | ||
| چکیده [English] | ||
| Polyphony is one of the main secret of Hafiz's poem beauty.At the first glance , ghazaliats seems to be mystical poems but they are social ones.The social ghazals are combined with humour ،Soliloquy and his society problem.In the middle of mentioned combination,Hafiz's audible sound can be heard while he criticize his society smartly ,thereby calling humanities in the uproar of false- sage and wrongdoer .The research studies Hafiz in terms of four viewes :the criticism of government, religious organization,the current behavior and the personal traits. The result shows Hafiz is a sharp _sighted critic.His criticism is internal that accused humans more than society for causing social defect.Thus,Hafiz's criticism pays attention to humans and behavior which are symbols of his society.He belives that human is founder society.For the same reason, a society ,whether closed or open, is make by people who live in. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| criticism, Social criticism, Hafiz, Society | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,061 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 888 |
||
