درآمدی مقایسه ای بر ساختارهای بلاغیِ تقدیم و تأخیر در ادبیات و خوشنویسی | ||
| پژوهش های دستوری و بلاغی | ||
| مقاله 3، دوره 14، شماره 26، دی 1403، صفحه 40-62 اصل مقاله (2.53 M) | ||
| نوع مقاله: دستوری-بلاغی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22091/jls.2025.11570.1642 | ||
| نویسندگان | ||
| آزاد محمودی* 1؛ نجم الدین جباری2 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه کردستان، کردستان، ایران. | ||
| 2استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه کردستان، کردستان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| تقدیم و تأخیر، یکی از مهمترین مفاهیمِ بیناهنری است که در ساختار آفرینشهای گوناگونِ هنری، حضوری انسجامبخش، نظمآفرین و خیالانگیز دارد. در ادبیات، اصطلاح تقدیم و تأخیر و کارکردهای دستورمندسازانه و زیباییشناسانۀ آن نزد اهل سخن، شناخته شده است و از گذشتههای دور، بزرگانی چون عبدالقاهر جرجانی در فصولی جداگانه بدان پرداختهاند. اما در خوشنویسی، به رغم کاربرد گسترده و اهمیت بسیار، همانند دیگر شگردهای بلاغیِ خوشنویسانه، بینام و نشان مانده و در رسالهها از آن سخنی نرفته است. پژوهشِ حاضر به شیوۀ توصیفی_تحلیلی، برای نخستین بار با آشکاره کردن وجودِ دو دستگاهِ «فصاحت» و «بلاغت» در خوشنویسی و نقش آن در ایجاد نظم نخستین و ثانوی سازهها و حرکت اجزا از جایگاههای ترتیبی به جایگاههای ترجیحی بر مبنای دلالتهای «قراردادی» و «سیاقی»، به تبیین برهمکنشهای میانسازهای در دو نظامِ متنیِ خط و زبان و آشکار کردنِ پنهانترین پیوندهای ساختاریِ ادبیات و خوشنویسی در قلمرو گستردۀ تقدیم و تأخیر پرداخته است. بر اساس نتایج این پژوهش، خط و زبان، ماهیتی تطبیقپذیر دارند و اجزای آنها در دستگاهی درونزا و دینامیک به هنگام آفرینشهای خوشنویسانه و ادبی، امکان ترمیم، نوزایی و تجدیدپذیری را در خود فراهم میکنند. این امکانات، از راه فرایندهایی چون تقدیم و تأخیر به ساختار آثار خوشنویسی و ادبی راه یافته و به آنها قابلیتِ سامانیابی در دو دستگاه فصاحت و بلاغت را میدهند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ادبیات؛ خوشنویسی؛ تقدیم و تأخیر؛ فصاحت و بلاغت؛ پیوندهای ساختاری | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A comparative introduction to the rhetorical structures of preposing and postposing in literature and calligraphy | ||
| نویسندگان [English] | ||
| azad mahmoudi1؛ Najmeddin Jabbari2 | ||
| 1PhD student in Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, University of Kurdistan. Kurdistan. Iran. | ||
| 2Assistant Professor of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, University of Kurdistan. Kurdistan. Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Preposing and postposing are one of the most important inter-artistic concepts that has a cohesive, order-creating and imaginative presence in the structure of various artistic creations. In literature, the term "preposing" and "postposing" and its order-building and aesthetic functions are known to literary activists, and from the distant past, scholars such as Abdul Qahir Jorjani have discussed it in separate chapters. But in calligraphy, despite its wide use and great importance, like other calligraphic rhetorical techniques, it remains nameless and has not been mentioned in treatises. In a descriptive-analytical method, for the first time by uncovering the existence of two devices "eloquence" and "rhetoric" in calligraphy and its role in creating the primary and secondary order of structures, and the movement of components from sequential positions to preferred positions based on "contractual" and "contextual" implications, the present research has explained the inter-structural interactions in two textual systems of script and language. The study has revealed the most hidden structural links of literature and calligraphy in the vast realm of preposing and postposing. Based on the results of this research, script and language both have an adaptable nature and their components provide the possibility of restoration, regeneration and renewability in an endogenous and dynamic system during calligraphic and literary creations. These possibilities have entered the structure of calligraphy and literary works through processes such as preposing and postposing, and they give them the ability to be organized in two devices, eloquence and rhetoric. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Literature, Calligraphy, Preposing and postposing, Rhetoric, Eloquence, Structural links | ||
| مراجع | ||
|
References
Amirkhani, Gh. (2016). Arse-ye Simorgh. (Intro. A. Shirazi). Ravaghe honar. [In Persian] Amirkhani, Gh. (2015). Mashgh-e Naam-e Leili. (Intro. J. Bakhtiari, A. Falsafi, A. Shirazi). Yassavoli. [In Persian] Amirkhani, Gh. (2011). Saheefe-ye Hasti. Selected pieces. Kalhor Publishing House. [In Persian] Aristotle. (1954). Rhetoric poetics. (translated into Farsi by A. Zarinkob). Bongahe tarjome va nashre ketab. [In Persian] Babashah Isfahani. (1956). Adabolmashgh. Yassavoli. [In Persian] Baraheni, R. (1995). Khetab be parvaneha va chera man digar shaere nimai nistam. Markaz. [In Persian] Eslami nodooshan, M. (1996). Sarve sayefekan. (calligraphy by Amirkhani). Izadan. [In Persian] Farzane, A. (2012). Ghalame son’a. An exquisite collection of the works of the great calligraphers of old iran. Naghshe neghin. [In Persian] Fazaeli, H. (2011). Atlas-e Khat, Research in Islamic calligraphy. Sorush. [In Persian] Fazaeli, H. (1983). Talim-e Khat. Sorush. [In Persian] Ghalghashandi, A. (-). Sobh al-aasha Fi Sanaat al-ensha. (Annotation by M. Hossein. Dar al-kotob al-elmiia. [In Persian] Ghartajani, H. (1986). Menhaj al-bolagha va seraj al-odaba. (research by M. Ibne khoje). Dar al-gharb al-islami. [In Persian] Hafez, Sh. (1990). Divan. (correction by M. Ghazvini and Gh. Ghani). Zavar. [In Persian] Hoshyari, M. (2022). Zarurate she’ari. A tow-quarter scientific-informative journal of neghah. Vol. 10, Issue 18, (pp.27-48) [In Persian] Ibn Khaldun, A. (2003). Introduction to Ibn khaldun s (translated into Farsi by M. Parvin Gonabadi). Elmi va farhangi. [In Persian] Ibn yamin, F.(1984). Divan. (correction by H. Bastanirad). Sanai. [In Persian] Jurjani, A. (2004). Dala’il al-I’jaz. )By effort of M. Shaker). Maktabat al-khaji. [In Persian] Jurjani, A. (2004). Dala’il al-I’jaz. (translated into Farsi by M. Radmanesh). Shahname research. [In Persian] Kalhor, M. (1992). a collection of hand writings of the mirza mohammad reza kalhor, fakhr al-kottab. )By effort of H. Ajami and H. Gholami). Hovzeye honari. [In Persian] Mahmoudi, A. (2008). Calligraphic terms in great Iranian poets verses. Farhangestane honar. [In Persian] Majnun Rafighi-ye Heravi. (-) Resalehaye Majnun Rafighi-ye Heravi. (Compiled by by R. Mayel Heravi). Department of Culture and Art of Afghanistan History Association. [In Persian] Mir Ali Heravi. (2013). A Selection of The Persian and Hindu Albums From Global Museums. (Introduction by Gh. Amirkhani). (Complied by M. Zaredar). Ravagh-e Honar. [In Persian] Mir Emad alhasani Seifi Ghazvini. (2003). Selected Pieces from Great Master of Nastaligh Calligraphy. (Introduction by Gh. Amirkhani). Yazdani. [In Persian] Mohajer, M and Nabavi, M. (1997). Be sooye zabanshenasi she’ar. Markaz. [In Persian] Mosha’sha’I, R. (2012). life and Works of Darvish Abdolmajid Taleghani. Library of Majles-e Shora-e Eslami. [In Persian] Naser khusraw. (1978). Divan. (correction by M. Minavi and M. Mohaghegh). Mac gill University. [In Persian] Ravandi, M. (1921). Rahat us-sudur wa-ayat us-surur. (correction by M. Eqbal). Brill. [In Persian] Sakaki, A. (2000). Miftah al-ulum. (research by A. Hendavi). Dar al-kotob al-elmiia. [In Persian] Sartre, J. (-). What is literature. (translated into Farsi by A. Najafi and M. Rahimi). Zaman. Sultan Ali Mashhadi, (1956). Serat al-sotur. Yassavoli. [In Persian] Talebian, Y and others. (2021). Rhetorical function of preposing and postposing the main elements of the sentence in Garshaspnameh and the story of Bizhan and Manizheh of Shahnameh. Rhetoric and grammar studies. Vol. 11, Issue 20, (pp.231-261). [In Persian] The Other Half. (2012). Collection of restoration works, Aydin Aghdashloo. Reza Abbasi Museum. [In Persian] | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 567 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 172 |
||